V SA/Wa 1748/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-21

Skład orzekający: Irena Jakubiec – Kudiura, Beata Krajewska, Beata Blankiewicz - Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organów celnych o podjęciu działań w celu ochrony praw własności intelektualnej może zostać wydana bez uprzedniego ustalenia, czy towary znajdują się w sytuacjach określonych w art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 i czy nie zachodzą przesłanki wyłączające stosowanie tego rozporządzenia?
Ratio decidendi
Organy celne nie mogą wydać decyzji o podjęciu działań w celu ochrony praw własności intelektualnej bez przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy towary znajdują się w sytuacjach określonych w art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 oraz czy nie zachodzą przesłanki wyłączające stosowanie tego rozporządzenia (art. 3). Brak takiego postępowania stanowi naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o podjęcie działań przez organy celne w celu ochrony praw własności intelektualnej do Dyrektora Izby Celnej. Dyrektor Izby Celnej uwzględnił wniosek, a Szef Służby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Szefa Służby Celnej, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne niezastosowanie art. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 oraz niewłaściwe zastosowanie art. 5 i 8 tego rozporządzenia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Służby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej, zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia działań przez organy celne w celu ochrony praw własności intelektualnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Służby Celnej na rzecz Zakładu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] sp. z o.o. w [...] (zwany dalej skarżącym) decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] Szef Służby Celnej (dalej jako organ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] marca 2011 r. nr [...] wydaną w przedmiocie uwzględnienia wniosku o podjęcie działań przez organy celne. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], działając na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r., pismem z dnia [...] lutego 2011 r. złożyły do Dyrektora Izby Celnej w [...] wniosek o podjęcie działań przez organy celne w celu ochrony praw własności intelektualnej w odniesieniu do znaku towarowego słowno-granicznego "[...]" zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym RP pod numerem [...]. W dniu [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] wydał decyzję nr [...] uwzględniającą ten wniosek o podjęcie działań przez organy celne oraz wyznaczył okres, w jakim organy celne mają podjąć działanie. Okres ten został wyznaczony od dnia [...] marca 2011 r. do dnia [...] marca 2012 r. Podstawową przesłanką wydania tej decyzji była treść art. 5 ust. 7 i 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. oraz zaistnienie okoliczności określonych w art. 1 ust.1 tego rozporządzenia, w którym określone zostały warunki działań podejmowanych przez organy celne, gdy istnieje podejrzenie, że towary naruszają prawo własności intelektualnej w sytuacjach gdy w szczególności: towary są zgłoszone o dopuszczenie do swobodnego obrotu, wywozu lub powrotnego zgodnie z art. 61 rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r., z późn. zm.) lub gdy towary takie zostały znalezione w czasie kontroli towarów wprowadzanych na obszar celny Wspólnoty lub go opuszczających zgodnie z art. 37 i art. 138 rozporządzenia (EWG) nr 2913/92, gdy są objęte procedurą zawieszającą w rozumieniu art. 84 ust. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia, gdy są w trakcie procesu powrotnego podlegającego powiadomieniu na mocy art. 182 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia lub umieszczone w strefie wolnocłowej lub składzie wolnocłowym w rozumieniu art. 166 tego rozporządzenia. Od powyższej decyzji odwołał się [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]u, pismem z dnia 22 marca 2011 r. uzupełnionym pismem z dnia 30 marca 2011 r., oraz pismami z dnia 20 maja 2011 r., z dnia 23 maja 2011 r. oraz dnia 3 czerwca 2011 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odrzucenie wniosku spółki [...] z dnia 21 lutego 2011 r. o podjęcie działań przez służby celne, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Izby Celnej w [...]. Ponadto strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, jako sprzecznej z przepisami prawa celnego oraz wobec istnienia obawy spowodowania nieodwracalnej szkody dla spółki [...]". W ocenie strony skarżącej decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów: art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. polegające na jego błędnym niezastosowaniu w niniejszej sprawie, art. 5 oraz art. 8 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu w niniejszej sprawie, art. 122, art. 123 § 1 , art. 125 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] Szef Służby Celnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] marca 2011 r. nr [...] wydaną w przedmiocie uwzględnienia wniosku o podjęcie działań przez organy celne. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego błędnego niezastosowania przepisu art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003, wyłączającego stosowanie niniejszego rozporządzenia do towarów oznaczonych znakiem towarowym za zgodą posiadacza tego znaku towarowego w ocenie Szefa Służby Celnej przepis ten nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż analiza dokumentów załączonych do wniosku o podjęcie działań złożonego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wskazywał – zdaniem organu - na jednoznaczny stan prawny. Mianowicie w dniu [...] grudnia 2007 r. została zawarta umowa pomiędzy [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] a [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na używanie znaku towarowego słowno-graficznego "[...]" na produkowanych wyrobach przez okres lat 20 od daty zawarcia ww. umowy. Następnie w dniu [...] wrześnią 2010 r. przedmiotowa umowa została rozwiązana na mocy porozumienia ze skutkiem rozwiązania na dzień jego zawarcia. Zgodnie z postanowieniami porozumienia z dnia [...] września 2010 r. [...] nie posiada prawa do oznaczania znakiem towarowym "[...]" po dniu [...] października 2010 r. wyprodukowanych przez nią towarów, poza tym na dzień rozpatrywania wniosku o podjęciu działań Służba Celna nie dysponowała żadnymi dokumentami świadczącymi o stwierdzeniu nieważności porozumienia z dnia [...] września 2010 r. Organ zauważył ponadto, że powoływanie się na art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 nie może mieć miejsca w odniesieniu do decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 3 marca 2011 r., wydanej na podstawie wniosku o podjęcie działań złożonego przez spółkę [...]" z uwagi na jej powszechny charakter chroniący prawa wynikające z rejestracji znaku towarowego przed różnego rodzaju naruszeniami. Działania organów celnych kierowane mogą być wobec towarów podejrzanych o naruszenie praw do znaku towarowego "[...]", niezależnie od podmiotu dokonującego obrotu tymi towarami. Ocena sytuacji, czy towar oznaczony jest znakiem towarowym za zgodą posiadacza prawa nie jest dokonywana na etapie rozpatrywania wniosku o podjęcie działań przez organy celne lecz na etapie powzięcia przez urząd celny (w miarę potrzeby po konsultacji z wnioskodawcą) podejrzenia o naruszeniu praw własności intelektualnej, o którym mowa w art. 9 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003. Zatem w ocenie Szefa Służby Celnej zarzut błędnego niezastosowania powoływanego przez [...] art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 wyłączającego stosowanie niniejszego rozporządzenia do towarów oznaczonych znakiem towarowym za zgodą posiadacza prawa nie znajdował uzasadnienia. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów art. 5 oraz art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 polegającego na ich niewłaściwym zastosowaniu w niniejszej sprawie Szef Służby Celnej stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w [...] rozpatrywał wniosek o podjęcie działań na podstawie dowodów posiadania przez wnioskodawcę określonych praw własności intelektualnej. Jednym z warunków uwzględnienia wniosku o podjęcie działań jest przekazanie organom celnym dokumentów określonych w art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003. Wszystkie niezbędne do uwzględnienia wniosku o podjęcie działań dokumenty, w tym określone w art. 5 rozporządzenia Rady (WE), w przedmiotowej sprawie zostały dostarczone, wobec czego zgodnie z art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 wydana została decyzja uwzględniająca wniosek o podjęcie działań. Zgodnie z dyspozycją powyższego artykułu Dyrektor Izby Celnej w [...] niezwłocznie przekazał przedmiotową decyzję do wszystkich izb celnych celem stosowania. Wypełnione zostały zatem wszystkie warunki określone w art. 5 oraz art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003. Odwołujący – zdaniem organu II instancji - nie przedstawił uzasadnienia dla zarzutów naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w [...] art. 5 i art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003, wobec tego zaistniała sytuacja uniemożliwiająca szczegółowe odniesienie się do tego zarzutu prze organ. Ponadto odnośnie zarzutu naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej Szef wskazał, że organy celne zapewniły stronom czynny udział w każdym stadium postępowania i umożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 133 Ordynacji podatkowej status strony w postępowaniu podatkowym (celnym) w przypadku osoby trzeciej opiera się na posiadaniu przez nią interesu prawnego. Zatem osoba trzecia może skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1661/10. Ponadto organ podkreślił, iż na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 nie można wywnioskować istnienia interesu prawnego strony innej niż osoba, która złożyła wniosek o podjęcie działania przez organy celne w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Celnej w [...] o podjęcie działań przez organy celne w związku z podejrzeniem naruszenia praw własności intelektualnej. W przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie wniosku o podjęcie działania dotyczyło wniosku złożonego do Dyrektora Izby Celnej w [...] przez spółkę [...]" z siedzibą w [...], którym przysługuje prawo wynikające z rejestracji znaku towarowego "[...]" nr [...]. Natomiast o statusie strony postępowania przysługującym [...] można mówić wyłącznie w przypadku postępowania dotyczącego zatrzymania towarów podejrzanych o naruszenie praw własności intelektualnej. Odwołujący został powiadomiony o zatrzymaniu (na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] uwzględniającej wniosek o podjęcie działań) towaru będącego jego własnością z uwagi na podejrzenie naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" i jest jedynie stroną w postępowaniu toczącym się w związku z tym zatrzymaniem. Jednakże w związku z odwołaniem od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] złożonym przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] w dniu 6 maja 2011 r. Szef Służby Celnej skierował do spółki pismo, w którym zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, z czego spółka skorzystała. Natomiast odnośnie zarzutów naruszenia art. 122, art. 125 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne poprzez ich niewłaściwe stosowanie Szef Służby Celnej stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w [...] posiadał pełen materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do spełnienia przesłanek do wydania decyzji. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości decyzję wydaną przez Szefa Służby Celnej dnia 9 czerwca 2011 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2011 r. i wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z 22 lipca 2003 dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (Dz.U.UE L z dnia 2 sierpnia 2003 r.), polegające na jego błędnym niezastosowaniu w niniejszej sprawie, naruszenie art. 1 ust. 1, art. 5 Rozporządzenia 1383/2003 poprzez ich błędne zastosowanie, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 125 § 1, art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne z dnia 19 marca 2004 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3. naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (vide. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, aczkolwiek skarga nie jest zasadna we wszystkich swoich zarzutach. W prawie polskim ochrona praw własności intelektualnej na granicy jest pochodną rozwiązań przyjętych w prawie europejskim. Wraz z wejściem Polski do Wspólnoty Europejskiej w tym zakresie zaczął obowiązywać Wspólnotowy Kodeks Celny, tj. rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, zwane dalej również "WKC", oraz od 1 lipca 2004 roku rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. dotyczące działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (Dz.U.UE.L.03.196.7 z dnia 2.08.2003r.), zwane dalej: "Rozporządzeniem nr 1383/2003" lub "Rozporządzeniem podstawowym". Kolejnym aktem prawa europejskiego dotyczącym sfery ochrony własności intelektualnej na granicy, mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, jest rozporządzenie Komisji (WE) nr 1891/2004 z 21.10.2004 r. ustalające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej(...)(Dz.U.UE.L.04.328.16 z dn. 30.10.2004r.). Wskazane wyżej akty prawa europejskiego stanowią podstawowy, wspólny dla wszystkich państw UE trzon uregulowań prawnych w sferze ochrony własności intelektualnej na granicy, co, mimo szczegółowości tych uregulowań, nie oznacza wyeliminowania przepisów prawa krajowego jako podstawy prawnej działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa. Tak więc, polskie organy celne, podejmując działania w zakresie ochrony praw własności intelektualnej powinny, poza wskazanymi przepisami prawa wspólnotowego, stosować także przepisy prawa polskiego, tj. w szczególności ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z p. zm.) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004r. Nr 68, poz. 622 z p. zm.) , jak również ustaw pozwalających na zdefiniowanie przedmiotu ochrony na gruncie prawa polskiego, takich jak np. ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, czy też Prawo własności przemysłowej. Podstawową kwestią, jaką w oparciu o wskazane wyżej regulacje należało rozstrzygnąć w ramach niniejszego postępowania było zagadnienie charakteru dokonanego przez organ celny działania uregulowanego w przepisach Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003, polegającego na uwzględnieniu wniosku o podjęcie działań przez organy celne w celu ochrony praw własności intelektualnej. Kluczowym w rozpatrywanej sprawie jest określenie, czy przepisy rozporządzenia podstawowego mają w niej w ogóle zastosowanie w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003. Przepis ten stanowi, że niniejsze rozporządzenie określa warunki działań podejmowanych przez ograny celne, gdy istnieje podejrzenie, że towary naruszają prawo własności intelektualnej w następujących sytuacjach: a) gdy są zgłoszone o dopuszczenie do swobodnego obrotu, wywozu lub powrotnego wywozu zgodnie z art. 61 rozporządzenia (WE) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny; b) gdy zostały znalezione w czasie kontroli towarów wprowadzanych na obszar celny Wspólnoty lub go opuszczających zgodnie z art. 37 i 138 rozporządzenia (EWG) nr 2913/92, gdy są objęte procedurą zawieszającą w rozumieniu art. 84 ust. 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia, gdy są w trakcie procesu powrotnego podlegającego powiadomieniu na mocy art. 182 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia lub umieszczone w wolnym obszarze celnym lub wolnym składzie celnym w rozumieniu art. 166 tego rozporządzenia. Zgodnie z brzmieniem zacytowanego przepisu organ celny, do którego jest kierowany wniosek o podjęcie działań przez organy celne w celu ochrony praw własności intelektualnej, zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy towary, wskazane we wniosku, znajdują się w sytuacjach określonych w przepisie art. 1 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, czy zachodzi wobec nich wyłączenie stosowania rozporządzenia (art. 3), później do dokonania ustalenia, czy po stronie wnioskodawcy istnieje uprawnienie do żądania takiego działania (art. 5 i 6), a następnie do podjęcia działań określonych w rozporządzeniu (art. 8). Organy celne mogą zatem podejmować działania określone w następnych przepisach rozporządzenia podstawowego dopiero wówczas, gdy zajdą sytuacje wskazane w art. 1 ust. 1 rozporządzenia. Jednakże organ w rozpatrywanej sprawie - zdaniem Sądu - bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie przyjął, że towary skarżącej spółki naruszyły prawo własności intelektualnej we wskazanych sytuacjach. Organ w swojej decyzji odniósł się tylko do wskazań art. 3, art. 5 oraz art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1383/2003, w ogóle nie rozpatrując dyspozycji zawartej w art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia. Nie można bowiem stwierdzić, że zacytowanie wskazanego przepisu oraz ogólne stwierdzenie, że w ogóle zaistniały okoliczności wskazane w tym przepisie można zakwalifikować jako działanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. W takiej sytuacji, kiedy organy mają obowiązek prowadzić postępowanie dowodowe ustalające, czy w rozpatrywanej sprawie rozporządzenie ma zastosowanie, czy też nie, zaś organ nie przeprowadza w ogóle postępowania mającego na celu ustalenie takich okoliczności, nie może podejmować czynności przewidzianych w przepisie art. 5 i art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1383/2003, działanie takie ponadto pozostaje w sprzeczności z zasadami wynikającymi z przepisów art. 120, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne. Należy przy tym podkreślić, że skoro trudno jest zawrzeć organowi I instancji w uzasadnieniu decyzji - zważywszy na szczególną, ściśle sformalizowaną treść decyzji wydawanej w oparciu o przepisy rozporządzenia podstawowego – uzasadnienia faktycznego podjętych działań, tym bardziej na organie odwoławczym spoczywa obowiązek odpowiedniego umotywowania decyzji w tym zakresie, zgodnie ze wskazanym przepisem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Tym samym należy stwierdzić, że organy naruszyły treść przepisu art. 5 ust. 1 rozporządzenia 1383/2003, z którego wynika, że posiadacz prawa może składać wniosek na piśmie do właściwych służb celnych o podjęcie działania przez organy celne wtedy, gdy towary znajdują się w jednej z sytuacji określonych w art. 1 ust. 1 rozporządzenia. Jednocześnie Sąd stwierdza, że organy nie naruszyły przepisów ar. 3 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, gdyż nie jest zadaniem organów administracji (celnych) ocena skuteczności umów cywilnych i faktów z nich wynikających, gdyż taka ocena należy tylko do sądownictwa powszechnego. Należy bowiem zauważyć, że ustalenia w przedmiocie oceny skuteczności umów cywilnych czy też istnienia lub nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych ( np. art. 189 k.p.c.). Organy administracji nie mogą kreować ani korygować tych stosunków (patrz: wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2004 r., sygn. akt IV 449/03, Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II SA 1093/98, LEX nr 41322). Zresztą z konstrukcji przepisu art. 3 ust. 1 oraz art. 5 rozporządzenia podstawowego wynika, że składający wniosek o ochronę uprawdopodabnia swoje uprawnienia, organ zaś nie ma obowiązku przeprowadzania postępowania dowodowego w tym zakresie. Z powyższych powodów należy również stwierdzić brak naruszenia przez organy przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż działania określone przepisami rozporządzenia podstawowego są działaniami prewencyjnymi, a ewentualna odpowiedzialność wnioskującego o podjęcie działania w stosunku do pozostałych stron postępowania wynika wprost z konstrukcji przepisu art. 6 ust. 1 rozporządzenia Nr 1383/2003. Organ zawiesza bowiem postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe (patrz np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.02.2011r., sygn. akt I FSK 1600/10, LEX nr 774465). Zważywszy na powyższe nie można również uznać za uzasadniony zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organy celne przepisu art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd pragnie ponadto podkreślić, że podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2006r , sygn. akt V SA/Wa 2122/05, z którego wynika, że stroną postępowania toczącego się w ramach rozporządzenia nr 1383/2003 jest niewątpliwie wnioskujący (dysponujący prawem własności intelektualnej), zaś w przypadku uwzględnienia wniosku jest nim zarówno dysponent towaru, jak i wnioskodawca (dysponent chronionego prawa), postępowanie to bowiem dotyczy interesu prawnego każdego z nich. Z tego względu w rozpatrywanej sprawie już organ I instancji winien uznać za stronę postępowania oprócz wnioskodawcy tj. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], również [...] sp. z o.o. w [...], to jego bowiem wnioskodawca w swoim wniosku wskazał jako osobę naruszającą jego prawa. Co prawda decyzja wydawana na podstawie art. 5 rozporządzenia jest skuteczna wobec wszystkich osób (erga omnes), które mogą naruszać prawa wnioskodawcy, jednakże osoby już wskazane we wniosku legitymują się interesem prawnym w chwili wszczęcia postępowania, powinny zatem być uwzględnione w decyzji jako strony. Organy celne ponownie rozpoznając sprawę powinny zatem dokonać analizy materiału dowodowego, ewentualnie przeprowadzając dodatkowe postępowanie dowodowe i ustalić, czy w rozpatrywanej sprawie rozporządzenie Komisji (WE) nr 1383/2003 ma zastosowanie w myśl art. 1 ust. 1 rozporządzenia, czy też nie, a następnie odnieść się w decyzji co do istnienia lub nie tej kwestii, podejmując działania określone w przepisie art. 5 i art. 8 rozporządzenia, jednocześnie stosując wskazane przepisy Ordynacji podatkowej oraz wytyczne zawarte w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło