V SA/Wa 175/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-15
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest uzasadnione, gdy skarżący wykazuje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nawet jeśli nie przedstawił szczegółowych dowodów swojej sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie, gdy skarżący wykaże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku organizacji pożytku publicznego, której działalność statutowa skupia się na pomocy osobom chorym, konieczność zwrotu dużej kwoty środków publicznych może stanowić zagrożenie dla kontynuacji tej działalności, nawet jeśli nie przedstawiono szczegółowych dowodów majątkowych. Skutki dla osób objętych pomocą mogą być nieodwracalne.Stan faktyczny
Stowarzyszenie S. C. zaskarżyło decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nakazującą zwrot kwoty 908.642,41 zł tytułem dofinansowania. Stowarzyszenie wniosło o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że żądana kwota wielokrotnie przekracza jego roczny przychód i jej egzekucja doprowadzi do likwidacji organizacji oraz uniemożliwi rehabilitację chorych. Minister odmówił wstrzymania, wskazując na brak dowodów sytuacji majątkowej. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. C. na S. R. i. O. i P. w S. Ś. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinasowania postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w S. zawarło w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadniając wniosek wskazano, iż Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, zaś żądana do zwrotu kwota wielokrotnie przekracza jego roczny przychód. W ocenie skarżącej, ewentualne wszczęcie egzekucji spowoduje likwidację jedynego stowarzyszenia w województwie [...] i nieodwracalne skutki dla jej członków, polegające na pozbawieniu możliwości rehabilitacji osób chorych na [...].
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. Minister odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji własnej podnosząc, iż Stowarzyszenie nie przedstawiło żadnych dowodów umożliwiających organowi dokonanie oceny jego sytuacji majątkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca powołała się na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, podniesione przez Stowarzyszenie okoliczności przemawiają za uwzględnieniem wniosku, choć nie zostały poparte żądnymi dokumentami źródłowymi. Zauważyć bowiem należy, iż wnioskująca strona nie powołuje się na niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody majątkowej – a w tym kierunku zmierza uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania decyzji przez organ – lecz na nieodwracalne skutki jakie może wywołać wykonanie decyzji.
W orzecznictwie podnosi się, iż rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05).
Dokonując oceny wniosku w powyższym świetle na uwagę zasługuje przede wszystkim działalność statutowa Stowarzyszenia. Zauważyć należy, iż jest ono organizacją pożytku publicznego, realizującą nieodpłatną działalność statutową polegającą na niesieniu pomocy osobom chorym na [...] i ich rodzinom, w tym poprzez organizowanie prac badawczo-rozwojowych, działalność fizjoterapeutyczną, psychologiczną i psychoterapeutyczną, działalność pielęgniarek, czy pomoc społeczną. Nie bez znaczenia jest przy tym to, że zaskarżona decyzja nakazuje Stowarzyszeniu zwrot kwoty w wysokości 908.642,41 zł.
W ocenie Sądu, nawet bez szczegółowej analizy sytuacji majątkowej skarżącej strony przyjąć można, iż konieczność zwrotu wskazanej kwoty, może spowodować niebezpieczeństwo dla prowadzenia statutowej działalności przez Stowarzyszenie. Pamiętać przy tym należy, iż działalność ta skupia się na pomocy osobom chorym, co prowadzi do wniosku, że nawet odwracalność tego rodzaju świadczenia w przyszłości może nie przywrócić wywołanych przez niego następstw.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło