V SA/Wa 1750/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-16

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Piotr Piszczek, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania płatności rolnośrodowiskowej została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w szczególności w zakresie prawidłowości przeprowadzonych kontroli polowych i oceny wyników tych kontroli?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że uzasadnienie organu odwoławczego budzi wątpliwości i nie pozwala na kontrolę poprawności rozstrzygnięcia. Stwierdzono nienależyte wyjaśnienie sprawy, w tym nieprawidłowości w procedurze kontroli, opóźnienia w doręczaniu raportów, sprzeczności w ustaleniach organów, niejasności w zakresie stosowania przepisów o różnicy powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej, a także niewystarczającą analizę dowodów z kontroli jednostki certyfikującej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla rolnika M. B. na rok 2010. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na wyniki kontroli polowych wykazujące niezgodności w deklarowanych powierzchniach i uprawach. Rolnik zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów KPA, błędne wyniki kontroli i stronniczość organów. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz M. B. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]) odmawiającej przyznania w/w płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego AR i MR decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 17 maja 2010 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wypłynął wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Rolnik wnioskował o pakiet rolnictwo ekologiczne, wariant Uprawy rolnicze na powierzchni 9,68 ha. W dniu 28 lipca 2010 r. o gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzona została kontrola w zakresie kwalifikowalności. Dokonano następujących ustaleń: - działka rolna B (motylkowate z trawami): powierzchnia deklarowana 1,16 ha, powierzchnia stwierdzona 1,14 ha dla działki zastosowano kod DR 13+ informujący o tym, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz kod DR7 informujący o tym, że stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw, niż deklarowana; - działka rolna C: powierzchnia deklarowana 2,40 ha: powierzchnia stwierdzona 2,40 ha; dla działki zastosowano kod DR7 informujący o tym, że stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw. Deklarowano pszenicę jarą, a stwierdzono ugór, ponadto w uwagach zapisano, że na działce występują pojedyncze samosiewki drzew oraz w dniu kontroli wykonano koszenie; - działka rolna D: powierzchnia deklarowana 4,67 ha; powierzchnia stwierdzona 4,45 ha; dla działki zastosowano kod DR13+ informujący o tym, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz kod DR7 informujący o tym, że stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw, niż deklarowana. Deklarowano grykę, a stwierdzono ugór. W dniu 4 września 2010 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzona została druga kontrola w zakresie kwalifikowalności. W wyniku tej kontroli dokonano następujących ustaleń: - działka rolna A powierzchnia deklarowana 1,45 ha; powierzchnia stwierdzona 1,45 ha; dla działki rolnej zastosowano kod DR7 informujący o tym, że stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw, niż deklarowana. Deklarowano motylkowate z trawami jednoroczne, a stwierdzono łąkę trwałą. (Kopię raportu przekazano stronie drogą pocztową w dniu 7 stycznia 2011 r.). M. B. odwołał się w dniu 21 stycznia 2011 r. od powyższych raportów z kontroli wnosząc o ich weryfikację. Wykonawca kontroli firma M. Sp. z o.o. w T. pismem z dnia 10 lutego 2011 r. podtrzymała jednak swoje wcześniejsze ustalenia dla działek rolnych D.C.B i A do których zostały zgłoszone zastrzeżenia. Ponadto po przeanalizowaniu zastrzeżeń Biuro Kontroli na Miejscu przeprowadziło ponowną kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni w dniach 05-11.05.2011 r. Na spornych działkach stwierdzono ugór. W konsekwencji powyższego Kierownik Biura Powiatowego AR i MR w [...] z dniu [...] lipca 2011 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie płatności rolnośrodowiskowej. Jednak Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego, po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego postanowił uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego AR i MR [...] uznał, iż na działce rolnej D była prowadzona uprawa gryki i w dniu [...] lutego 2012 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie płatności rolnośrodowiskowej. Uznając bezzasadność odwołania od powyższej decyzji organ II instancji przypomniał, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie Wnioskodawcy dnia 28 lipca 2010 r. oraz 4 września 2010 r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni stwierdziła nieprawidłowości na działce rolnej A, B, C. W związku z wynikami kontroli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności rolnośrodowiskowej, a stwierdzoną w stosunku do powierzchni stwierdzonej wyniosła 35,38%. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci zdjęć działki rolnej C, organ II instancji stwierdził, iż inspektorzy terenowi prawidłowo nie zakwalifikował tej działki jako uprawy owsa. Działka została zakwalifikowana przez kontrolujących jako ugór, gdyż porośnięta była trawami oraz stwierdzono pojedyncze samosiewki drzew. Kontrola gospodarstwa M. B. wykonana była podczas sezonu wegetacyjnego, a stan roślinności umożliwiał stwierdzenie, czy i jakie nieprawidłowości wystąpiły w użytkowaniu gruntów zgłoszonych do płatności. Występujące na działce pojedyncze kłosy owsa nie dały podstawy do uznania go za uprawę, a grunty ugorowe nie podlegają wsparciu w ramach programu rolnośrodowiskowego, zgodnie z § 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Płatności tego rodzaju przysługują do gruntów użytkowanych jako grunty orne, na których są uprawiane rośliny z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 w/w rozporządzenia. Stąd działki, na których stwierdzono ugór, muszą być uznane za nieuprawnione do wsparcia rolnośrodowiskowego. Strona w treści odwołania podniosła, że na działkach rolnych A oraz B była prowadzona uprawa mieszanki traw z motylkowatymi. W ocenie organu odwoławczego zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna jednoznacznie wskazuje, że prawidłowo zastosowano kod pokontrolny DR 7 w zakresie działek rolnych A i B (Wykonawca kontroli stwierdził na działkach łąkę trwałą). Ponadto organ odwoławczy wyjaśnia, iż w raporcie z czynności kontrolnych z dnia 28 lipca 2010 r. zapisano w uwagach przy działce rolnej C, iż na przedmiotowej działce w dniu kontroli wykonywano koszenie, a nie jak podnosi rolnik, iż odbywał się zbiór. Co się tyczy zarzutu Strony dotyczącego braku kompetencji osób przeprowadzających kontrolę wyjaśniono, iż jedynie kontrolom przeprowadzonym w gospodarstwach przez upoważnionych inspektorów AR i MR należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności – właśnie z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne. Podkreślono, że kontrola została przeprowadzona przez upoważnionych do tego inspektorów, protokół z czynności kontrolnych został sporządzony prawidłowo, w związku z powyższym organ II instancji nie znalazł podstaw do wzruszenia wyników z przeprowadzonej kontroli. Wskazano ponadto na art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r.) zgodnie z którym kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zatem czynności kontrolne przeprowadzone bez obecności rolnika nie stanowią o wadliwości kontroli. Co do wniosku o ponowną kontrolę działki rolnej D organ II instancji wyjaśnił, iż stan faktyczny, ustalony na działce rolnej podczas kontroli, może ulec zmianie ze względu na upływ czasu. Sposób użytkowania działki rolnej zależy od rolnika, który wykorzystuje dany grunt pod uprawę, w związku z tym ponowna kontrola na miejscu w okresie późniejszym jest nieuzasadniona. Odnośnie zastrzeżeń Strony dotyczących terminu otrzymania protokołu z czynności kontrolnych zauważono, iż termin 14 dni nie dotyczy przekazania raportu z kontroli na miejscu. Na podstawie Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego po otrzymaniu raportu z kontroli beneficjent może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nich zawartych, do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Co do stwierdzenia odwołującego, iż w przypadku wcześniejszego otrzymania protokołu z czynności kontrolnych, mógłby wnioskować o ponowną kontrolę celem udowodnienia rośliny deklarowanej zaznaczono, iż na podstawie kontroli na miejscu została sporządzona dokumentacja fotograficzna, która w pełni obrazuje stan faktyczny na kontrolowanych działkach rolnych A, B, C, a mianowicie brak rośliny deklarowanej. W związku z tym w/w zarzut uznano za nieuzasadniony. Odnośnie tego, iż kontrole w gospodarstwie M. B. dotyczyły jedynie płatności bezpośrednich, a nie działań rolnośrodowiskowych, zauważono, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów. Podstawowymi wymaganiami zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia są m.in., wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W związku z tym, kontrole przeprowadzane w zakresie kwalifikowalności powierzchni są uwzględniane przy rozpatrywaniu sprawy rolnośrodowiskowej. Organ II instancji podkreślił również, iż Jednostka Certyfikująca A. Sp. z o.o. potwierdziła spełnienie wymagań dotyczących produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2010 na powierzchni 9, 68 ha, jednakże podana powierzchnia została ustalona na podstawie deklaracji rolnika oraz szacunkowej weryfikacji przeprowadzonej podczas kontroli tejże jednostki. Jednakże z raportu z czynności kontrolnych oraz dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w sprawie wynika, że zastosowane kody nieprawidłowości w pełni obrazują stwierdzone uchybienia. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył M. B. Podniósł, że zarówno ta decyzja jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie błędnych wyników kontroli na miejscu. W toku postępowania dopuszczono się kilkukrotnego złamania przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego, a w szczególności jego art. 7 i 8. Zdaniem skarżącego na działkach A i B nie było nigdy łąki trwałej jako uprawy głównej. Zgodnie z deklaracją we wniosku, uprawą główną była mieszanka traw z motylkowatymi drobnonasiennymi. Na podstawie decyzji nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...] z dnia [...] marca 2009 r. zezwalającej na zastosowanie wiosną 2009 kwalifikowanych nasion koniczyny szwedzkiej (roślina motylkowata) oraz kwalifikowanych nasion tymotki łąkowej (roślina zielna z rodziny wiechlinowatych (traw), dokonany został na spornych działkach wysiew tych roślin w 2009 r. W 2010 r. powyższa uprawa była kontynuowana. Skarżący przedstawił kopie w/w decyzji oraz kopie faktur zakupu nasion. Jego zdaniem inspektorzy terenowi, realizujący kontrole nie zwrócili kompletnie uwagi na bezsporną obecność roślin motylkowatych drobnonasiennych na działce A i B, skupiając swoją uwagę tylko i wyłącznie na trawie (tymotce łąkowej) stanowiącej składnik zadeklarowanej uprawy, przez co mylnie zidentyfikowano uprawę jako łąkę trwałą. Nawet na niektórych fotografiach wykonanych przez inspektorów realizujących kontrolę widać odrastające rośliny motylkowate, zarówno zadeklarowaną koniczynę szwedzką, jak i sporadyczne odrosty komonicy zwyczajnej z samoistnego, naturalnego wysiewu. Dodatkowo na niektórych fotografiach (zdjęcie nr 1 i 3 działka A) widać pozostałości po wcześniejszych zabiegach agrotechnicznych związanych z wysiewem i uprawą mieszanek traw z motylkowatymi drobnonasiennymi. Odnosząc się do ustaleń organu kontrolnego w sprawie upraw stwierdzonych na działkach rolnych C i D skarżący uznał, ze mamy do czynienia z brakiem rzetelności inspektorów realizujących kontrolę oraz, że stronniczością organów wydających decyzje w spornej sprawie. Niesłusznie odmówiono mu płatności uzupełniającej dla działek A, B i C, gdyż z jego strony w całości spełnione zostały kryteria uzyskania powyższej płatności, określone w art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Na dzień 31 maja 2010 r. na spornych działkach prowadzona była bowiem uprawa roślin zadeklarowanych we wniosku złożonym 17 maja 2010 r. Zdaniem skarżącego osoby prowadzące sprawę nie potrafią rozróżnić podstawowych gatunków zbóż, nie wspominając już o takich roślinach, jak tymotka łąkowa lub koniczyna szwedzka. Skarżący zwrócił uwagę, że rozbieżnością w raportach z kontroli terenowych jest identyfikacja uprawy na działce rolnej C. W raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 28 lipca 2010 r. "Stwierdzono ugór....", natomiast w raporcie z czynności przeprowadzonych w dniach 5-11 maja 2011 r. w tym samym polu uwag wpisano "Na działce stwierdzono łąkę". Powyższe świadczy o braku doświadczenia, zarówno u kontrolujących, jak i prowadzących dalsze postępowanie, w zakresie rozróżniania upraw, gatunków roślin i prowadzenia produkcji rolniczej metodami ekologicznymi. Ponadto Jednostka Certyfikująca w protokole nr [...] z kontroli przeprowadzonej gospodarstwie w dniu 7 września 2010 r., na stronie 5, w polu "Podsumowanie kontroli" wyraźnie potwierdziła, że: "Gospodarstwo do obsiania części pół zastosowało konwencjonalne nasiona gryki oraz pszenicy jarej....". Dodatkowo w załączniku nr 1 do certyfikatu nr [...] potwierdzono rodzaj i ilości produktów otrzymywanych metodami ekologicznymi: "Zielonka-52,5 t; Gryka-ziarno-12,0 t; Pszenica-ziarno-10,0t". Zdaniem skarżącego organ w swoich dokumentach pośrednio potwierdził istnienie zadeklarowanych upraw na działkach C i D. Pomijając niewłaściwą identyfikację gatunku zboża na działce C, potwierdzono istnienie na niej uprawy zbóż. Również w uwagach dla działki D potwierdzono istnienie gryki. Sformułowanie "samosiewy gryki" świadczy o braku wiedzy odnośnie tej rośliny. O samosiewach można by mówić w przypadku roślin ozimych, natomiast gryka jest rośliną jarą, z optymalnym terminem siewu 15-25 maja. Skarżący przypomniał, że ciężkie warunki pogodowe, jakie miały miejsce w miesiącach wiosenno-letnich 2010 r. (susze, brak opadów itd.) spowodowały, że pszenica jara na działce C i gryka na działce D wykiełkowała w ilości znacznie mniejszej w stosunku do ilości ziaren użytych do wysiewu. Dodatkowo rośliny miały niski poziom wzrostu. Jednak te rośliny były tam uprawiane. Ponadto na słabszy wzrost roślin wpływ mają również wymogi stawiane w uprawach ekologicznych. Skarżący uważa, że został ukarany za to, że prowadził uprawy zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Gdyby stosował intensywne nawożone, środki ochrony roślin, to nie byłoby żadnych uwag w trakcie postępowania co do upraw, ale narażałby się na sankcje przewidziane za złamanie zasad i przepisów określonych dla rolnictwa ekologicznego. Ponadto część uprawy na działce C została wykoszona przed fazą dojrzałości, przed terminem kontroli, ponieważ w związku z okolicznościami podniesionymi powyżej, nie rokowała wystarczających zbiorów. Prawdopodobnie trawa, która urosła w miejscu zebrania zielonego zboża, przyczyniła się do błędnej identyfikacji uprawy. Skarżący przypomniał, że organ I i II instancji zdecydowanie odrzucił ustalenia certyfikującej "A.", traktując je jako niewiarygodne. Jednostka certyfikująca przeprowadzała kontrole w gospodarstwie w dniu 2 września 2009 r. (protokół nr 19 z dnia 2 września 2009 ) oraz w dniu 7 września 2010 r. (protokół nr [...] z 7 września 2010 r.) i nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości w prowadzonej produkcji ekologicznej, zarówno w odniesieniu do zgodności deklaracji roślin z faktyczną produkcją roślinną na działkach, jak i metod uprawiania zgłoszonych roślin. Zdaniem skarżącego organ wydający skarżoną decyzję zignorował dane z przytaczanych protokołów jednostki certyfikującej i nawet nie zapoznał się z ustaleniami zawartymi w raportach z kontroli jednostki certyfikującej w gospodarstwie. Ustalenia te są korzystne i organ wydając decyzję umyślnie je pominął, jako niewygodne dla z góry założonej tezy o rzekomych nieprawidłowościach w gospodarstwie. Ponadto opóźnienie w przekazaniu skarżącemu raportu miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż otrzymanie raportu w okresie zimowym, po zakończeniu okresu wegetatywnego roślin skutecznie umożliwiało przedstawienie dowodów na potwierdzenie prawidłowości deklaracji we wniosku. Skarżący uważa, że organ naruszył także art. 9 kpa Kolejnym uchybieniem jest niepowiadomienie go o terminie wydania skarżonej decyzji, w wyniku czego uniemożliwiono mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań przed wydaniem decyzji zgodnie z art. 10 § 1 kpa. W trakcie postępowania odwoławczego miał zamiar powołać świadków, którzy potwierdziliby twierdzenia, co do upraw prowadzonych w gospodarstwie . Brak informacji o przewidzianym terminie wydania skarżonej decyzji skutecznie uniemożliwił mu przedstawienie w/w wniosku dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem sądu uzasadnienie tejże decyzji budzi szereg wątpliwości i w istocie nie pozwala na kontrolę poprawności podjętego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy stwierdza, że w jego ocenie uzasadnienie decyzji wydanej przez organ I instancji nie jest w pełni wystarczające w związku z tym należy dokonać jego uzupełnienia czyli sanowania. Organ nie precyzuje jednak tego jakie braki uzasadnienie to zawiera i czy uzupełnienie ich w postępowaniu odwoławczym nie wiązało się z koniecznością dokonania takich ustaleń, które naruszało obowiązującą zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego AR i MR przypomina, iż dwie pierwsze kontrole w gospodarstwie skarżącego miały miejsce w dniu 28 lipca 2010 r. oraz w dniu 4 września 2010 r. Obie zostały przeprowadzone w zakresie kwalifikowalności na podstawie art. 20 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego (...). Jednakże uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak również decyzji wydanej przez organ I instancji wskazuje, iż skarżący kopie raportów uzyskał dopiero w dniu 7 stycznia 2011 r. przy czym nie jest wiadomym jakie były przyczyny tak znaczącego opóźnienia w ich dostarczeniu. Z treści Rozporządzenia Komisji WE Ne 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego (...) na które powołuje się organ odwoławczy wynika przecież m.in., że rolnik otrzymuje informacje o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach w terminie trzech miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu (art. 54 ust. 2). Jeśli informacje takie rolnik uzyskał znacznie później, a zwłaszcza jeśli miało to miejsce w okresie zimowym to trudni jest mu wykazać swoje racje, tym bardziej, że stan na gruncie użytkowanym rolniczo po upływie 6 czy 4 miesięcy musiał ulec znaczącym zmianom. Wątpliwości budzi także kolejna kontrola, której dokonała na gruncie w dniach 5-11 maja 2011 r. na zlecenie organu firma M. Sp. z o.o. w T. Otóż ta kontrola stwierdziła na wszystkich spornych działkach ugór. Jeśli jednak istotnie tak było to było to sprzeczne z wynikami poprzednich kontroli przynajmniej w znacznej ich części. Poza tym sam organ podważa kompetencje w/w firmy. Wskazuje przecież, że jedynie kontrolom przeprowadzonym w gospodarstwach przez upoważnionych inspektorów AR i MR należy przypisać przymiot wiarygodności (str. 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Nie jest również jasne z jakich powodów organ I instancji uznał ostatecznie, że na działce rolnej D była prowadzona uprawa gryki mimo tego iż wcześniej fakt ten negował czemu dał wyraz we wcześniejszej swojej decyzji (z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]). Co charakterystyczne zmiana stanowiska tego organu nie była następstwem przeprowadzenia nowych dowodów bądź ujawnienia nowych faktów lecz jedynie "ponownym rozpatrzeniu całości dokumentacji w sprawie". Nie wyjaśniono jednak dlaczego ponowne rozpatrzenie całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie doprowadziło jedynie do zmiany stanowiska tylko co do jednej ze spornych działek. Całkowicie niezrozumiałe i niepoprawne logicznie jest uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w części dotyczącej wniosków z przeprowadzonych w dniach 28 lipca i 4 września 2010 kontroli. Otóż organ stwierdza, że w związku z wynikami kontroli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności rolnośrodowiskowej a stwierdzoną w stosunku do powierzchni stwierdzonej wyniosła 35,38%. Wskazanie w/w. wielkości procentowej bez jej należytego wyliczenia i uzasadnienia prowadzi do wniosku, iż nie jest możliwa ocena czy organ w sposób prawidłowy zastosował przywołany art. 58 akapit 2 Rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego (...). Przepis ten stanowi, że jeśli obszar zadeklarowany (...) przekracza obszar zatwierdzony (...) wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Należy poza tym zauważyć, że organ II instancji nie wskazuje jednoznacznie, która kontrola była w sprawie wiążąca. Wyjaśnia przecież , że "stan faktyczny ustalony na działce rolnej podczas kontroli może ulec zmianie ze względu na upływ czasu, a sposób użytkowania działki rolnej zależy od rolnika, który wykorzystuje dany grunt pod uprawę, w związku z tym ponowna kontrola na miejscu w okresie późniejszym jest nieuzasadniona" Jeśli więc organ istotnie tak uważa, to rodzi się pytanie w jakim celu przeprowadzone były późniejsze kontrole i jakie znaczenie mają wyniki tychże kontroli w przedmiotowej sprawie. Na to pytanie zaskarżona decyzja nie odpowiada. W ocenie sądu organ w sposób niewystarczający odniósł się do wyników kontroli jednostki certyfikującej A. Sp. z o.o. ( zwłaszcza tej przeprowadzonej w dniu 7 września 2010 r.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poświęcił jej tylko jedno zdanie. Wprawdzie inny był cel kontroli przeprowadzonych przez w/w podmiot, jednak nie sposób nie zauważyć, że wyniki tejże kontroli były dla skarżącego korzystne, a obrazowały także stan faktyczny stwierdzony na gruncie. Organ winien więc poddać analizie i ocenie także i te dowody. W szczególności ze względu na czas ich przeprowadzenia powinny one mieć istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Reasumując stwierdzić należy, iż nienależyte wyjaśnienie sprawy skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Paragraf 26 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 33 z 2009 , poz. 262 ze zm.) wskazuje, że płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje rolnikowi albo przysługuje w zmniejszonej wysokości jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez tego rolnika podstawowych wymagań wskazanych w § 3 pkt 3 tegoż rozporządzenia. Aby jednak powyższy przepis mógł być zastosowany stwierdzenie uchybienia o którym wyżej mowa musi być niewątpliwe. W sprawie niniejszej z taką niewątpliwością nie mamy jednak (przynajmniej obecnie) do czynienia. Zatem rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło