V SA/Wa 1751/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-23
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Małgorzata Dałkowska-Szary, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu celnego ustalająca wartość celną, stawkę celną i wymiar cła, a także odsetki wyrównawcze, może być uznana za prawidłową, jeśli zawiera błędy formalne i merytoryczne, a w szczególności jeśli odsetki zostały ustalone w sposób nieodpowiadający wymogom prawa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, uznając, że narusza ona przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego, ponieważ nie zawierała rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w tym zakresie, a ustalenie odsetek pozostawiono jednostce niebędącej organem celnym. W pozostałej części skargę oddalono, uznając decyzję za prawidłową.Stan faktyczny
Skarżący R. M. wniósł o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego, dołączając zgłoszenie celne i fakturę. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, stawki celnej i wymiaru cła, ustalając nowe parametry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, kwestionując wiarygodność faktur i sposób ustalenia wartości celnej. Dodatkowo podniósł, że decyzja organu II instancji została skierowana do jego syna, J. M., a nie do niego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w tym samym zakresie. W pozostałej części skargę oddalono. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz R.M. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Aneta Kosieradzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] co do rozstrzygnięć w przedmiocie odsetek oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] marca 2003 r., nr [...] w tym samym zakresie; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz R.M. kwotę 240,-zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W dniu [...] kwietnia 2000 r. na wniosek R. M. na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z F. samochód osobowy marki [...] o wartości [...][...]. Do zgłoszenia dołączono fakturę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku wystawioną przez sprzedawcę, tj. firmę E. z siedzibą w G., Deklarację Wartości Celnej z dnia [...] kwietnia 2000 roku oraz ocenę techniczną Zespołu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego A.P. o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku.
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z dnia [...] marca 2003 roku o nr [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, stawki celnej i wymiaru cła oraz ustalił wartość celną importowanego pojazdu w wysokości [...], stawkę celną autonomiczną w wysokości 35% (2.500 eur/szt.) oraz kwotę długu celnego na poziomie [...] złotych.
Po rozpatrzeniu odwołania importera Dyrektor Izby Celnej [...] w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku o nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono organom celnym naruszenie art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy oraz dokonanie przez organ celny ustaleń w sposób arbitralny i dowolny, bez oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że faktura nr [...] nie jest mu znana i nigdy nie stanowiła dowodu jakiejkolwiek transakcji dokonanej przez niego, w szczególności nie dotyczyła zakupu samochodu [...] (rok prod. 1994, nr nadwozia [...]). Skarżący zakwestionował wiarygodność "nowych" faktur, tj. faktur przedstawianych w miejsce faktur dołączonych do zgłoszenia celnego, a nadto podniósł, że otrzymał decyzję organu ł instancji, od której wniósł odwołanie, natomiast decyzja II instancji skierowana została do J.M.
Oddalając skargę wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r., sygn. akt VSA 3474/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że świetle uzyskanych od [...] władz celnych informacji, organ celny był uprawniony dokonania korekty wartości celnej.
Sąd wskazał, że zgodnie z postanowieniami art. 11 ust. 3 Protokołu nr 6 do Układu Europejskiego organy celne obu państw były uprawnione do wykorzystywania ja dowodów, otrzymanych informacji i dokumentów, w tym przypadku faktury [...] Zdaniem Sądu organy celne miały prawo zakwestionować autentyczność przedłożonej przez skarżącego przy zgłoszeniu celnym faktury, zgodnie bowiem z art. 2 Protokołu nr 6 wzajemnej pomocy w sprawach celnych do Układu Europejskiego, zebrane przez [...]organy celne informacje i dowody zostały udostępnione polskiej administracji celnej w celu zapewnienia prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności prze zapobieganie, prowadzenie dochodzeń i wykrywanie naruszeń tego ustawodawstwa.
Sąd uznał za chybione zarzuty skarżącego, że organy celne w swojej decyzji ni wykazały, dlaczego właśnie fakturę ujawnioną przez f. władze celne uznały z wiarygodną, pomimo, że za prawdziwością danych ujętych w fakturze nr [...] przemawiał, treść dołączonej do zgłoszenia celnego opinii technicznej. Sąd uznał, że sam fakt, że faktur; nr [...] została odnaleziona przez [...] władze celne w toku postępowania prowadzonego na wniosek władz polskich, uprawniała władze polskie do wykorzystywania jej jako dowodu. Do tego celu. z mocy postanowień Protokołu nr 6 o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, organy celne nie były zobligowane do przeprowadzenia jakiegokolwiek dodatkowego postępowania dowodowego.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania przez organ celny stawki celnej w wysokości 35 procent Sąd wskazał, że obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z innymi państwami bądź grupami państw są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towar importowany spełnia warunki ich zastosowania. Sąd podkreślił, że przepisy art. 13 i 16 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczące definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217) uzależniają możność zastosowania obniżonych stawek celnych od wystąpienia określonych przesłanek.
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 Protokołu nr 4 produkty pochodzące ze Wspólnot Europejskich korzystały przed 1 maja 2004 roku w imporcie do Polski (i odwrotnie) z obniżonych stawek celnych pod warunkiem przedłożenia jako dowodu pochodzenia
świadectwa przewozowego EUR 1 albo deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym. W niniejszej sprawie, wobec zakwestionowania wiarygodności przedłożonej przy zgłoszeniu celnym faktury, organ celny przyjął, iż zakwestionowana została nie tylko podana na tym dokumencie cena transakcyjna, ale także wiarygodność innych w nim zamieszczonych danych dotyczących towaru, w tym i wiarygodność deklaracji pochodzenia towaru. Z uwagi na to Sąd uznał, że organ celny w sposób prawidłowy i zgodny z interesem skarżącego, opierając się na danych wynikających z tzw. nr VIN, ustalił, że importowany samochód był wyprodukowany w H. i uznał tę informację za wystarczający dowód pochodzenia dla zastosowania stawki celnej autonomicznej w wysokości 35% (2.500 eur/szt). Sąd uznał, iż bez znaczenia dla oceny sprawy jest podniesiony w skardze zarzut, że w uzasadnieniu decyzji organ podał należną stawkę celną w wysokości 35% (1250 eur/szt.), gdyż jest to oczywisty błąd pisarski.
Sąd uznał, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów państwa i podkreślił, że wydając rozstrzygnięcie, organy celne działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów celnych i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wskazał jako jej podstawę:
Naruszenie prawa materialnego, przejawiające się obrazą art. 13 § 1, art. 23 § 7 w zw. z art.
29 § 1 oraz art. 85 § 1, a także art. 222 § 4 ustawy z dnia-9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 z późn. zm.), a także art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.)
Naruszenie prawa procesowego, przejawiające się obrazą art. 134 § 1 i art. 106 § 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako
p.p.s.a.) w związku z art. 231 kpc.
Ponadto, zdaniem skarżącego WSA w Warszawie pominął w sprawie przesłankę nieważnościową, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Bezspornym jest bowiem, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lipca 2003 r. o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...], której stroną był Pan R. M., skierowana została do J. M. - syna skarżącego i strony w innym toczącym się postępowaniu. Zdaniem skarżącego, obowiązki wynikające z decyzji II instancji nałożone zostały na osobę nie będącą stroną w sprawie, a tym samym decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. dotknięta jest wadą nieważności, na podstawie przepisu wskazanego powyżej.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 23 maja 2005 r. sygn, akt I GSK 197/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego polegającego na skierowaniu decyzji organu II instancji do J. M., a tym samym nałożenia obowiązków na osobę nie będącą stroną postępowania administracyjnego Sąd wskazał, że materiał dowodowy potwierdza, ze decyzja organu I instancji skierowana została R. M., który złożył od niej odwołanie, natomiast decyzja organu II instancji skierowana została do syna skarżącego-J. M.- uczestnika innego postępowania administracyjnego. Sąd II instancji stwierdził, że pomimo zarzutów w tej mierze, Sąd I instancji nie dokonał badania tej kwestii w ramach badania legalności zaskarżonej decyzji. Nie dokonano oceny interesu prawnego w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. we wzruszeniu tej decyzji
NSA nakazał zbadanie i ustalenie statusu prawnego skarżącego w sytuacji, gdy był on uczestnikiem postępowania administracyjnego, zaś adresatem decyzji ostatecznej jest inna osoba, która nie brała udziału w tym postępowaniu, a w konsekwencji jego uprawnień do wniesienia skargi w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. i w zależności od dokonanych ustaleń, ewentualnego rozpoznania skargi z uwzględnieniem art. 134 p.p.s.a.
Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zarzuty skargi dotyczące skierowania decyzji II instancji do osoby, która nie jest stroną w sprawie są bezzasadne.
Jak wynika z materiału dowodowego sprawy zgłaszającym towar wg SAD [...] z dnia [...].04.2000 r. i adresatem decyzji organu I instancji z dnia [...].03.2003r. był R. M. zam. [...].( k. 8,25,26 akt. adm.).
R. M. złożył również odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. i był adresatem pisma z dnia [...].05.2003r. przesłanego przez organ II instancji w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej ( k. 29, 31, 32,33 akt adm.)
W decyzji z dnia [...].07.2003 r. Nr [...] Dyrektora Izby Celnej [...], wydanej na skutek odwołania R. M. z dnia [...].04.2003r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...], uznającej zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD nr [...] z dnia [...].04.2000 za nieprawidłowe, jako adresata wskazano J. M., [...]. ( k. 37 akt. adm.). Odbiór tej decyzji pokwitował R. M. w dniu 21.07.2003 r.(k. 38 akt adm.).
Postanowieniem z dnia [...].10.2003 r., wydanym na podstawie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej [...] sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w swojej decyzji z dnia [...].07.2003 r. Nr [...] w ten sposób, że na stronie pierwszej zamiast "J. M." wpisano "R. M."( k. 39 akt. adm.) Postanowienie to zostało doręczone R. M. w dniu [...].10.2003 r. (k.30 akt adm.) i nie zostało zaskarżone. Stanowi więc integralną część decyzji organu II instancji z dnia [...].07.2003 r., która odnosi się do zgłoszenia celnego z dnia [...].05.2000 r.
Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie (por. wyrok NSA,1999.10.2 w Krakowie I SA/Kr 1206/98LEX nr 39772) oczywiste omyłki, zgodnie z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej można sprostować w drodze postanowienia, nawet po wniesieniu przez stronę odwołania, w którym powyższe omyłki są przedmiotem zarzutów.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Dyrektor Izby Celnej [...] błędnie podał w decyzji z dnia [...].07.3003r. imię uczestnika postępowania. W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego należy jednak uznać, że powyższy błąd był oczywistą omyłką, którą zgodnie z art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej można było sprostować w drodze postanowienia, nawet po wniesieniu przez stronę odwołania, w którym powyższa omyłka jest przedmiotem zarzutów.
W konkluzji stwierdzić należy, że adresatem decyzji ostatecznej z dnia [...].07.2003r. nr [...] wydanej w II instancji przez Dyrektora Izby Celnej w W. jest R. M., który pokwitował odbiór zarówno decyzji, jak i postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki z dnia [...].10.2003r.- w związku z czym R. M. był w świetle przepisu art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi na tę decyzję.
Trafne są natomiast zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości w sposobie ustalenia odsetek wyrównawczych. Zaskarżona decyzja, w tym zakresie została wydana z naruszeniem prawa.
Zawarte w sentencji decyzji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją orzeczenie co do odsetek nie odpowiada wymaganiom art. 210 Ordynacji podatkowej, gdyż stanowiąc, że "Wysokość odsetek wyrównawczych stosownie do § 1 ust.3 pkt.2 i § 2.1 i 2.3 powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998r. określi Wydział Finansowy Izby Celnej [...] w W. Data powstania długu celnego-[...].04.2000r. ", nie stanowi rozstrzygnięcia w tym zakresie w rozumieniu art. 210 pkt.5 w zw. z art. 270 § 2 Ordynacji podatkowej. Nie rozstrzyga bowiem sprawy co do jej istoty, ani w inny sposób nie kończy postępowania w sprawie , a przy tym ustalenie odsetek wyrównawczych pozostawiono jednostce nie będącej organem celnym w rozumieniu art. 278 Kodeksu celnego.
Ponadto decyzja organu I instancji poza przytoczeniem przepisów prawa odnoszących się do określania i pobierania odsetek wyrównawczych nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 210 § 1 pkt6, § 4 Ordynacji podatkowej), zaś decyzja organu II instancji nie spełnia żadnego z warunków wymienionych w tych przepisach.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz. U. Nr 86, poz. 544) jak sam tytuł wskazuje określa zasady pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposoby ich obliczania przypisując tę powinność organowi celnemu.
Organ ten winien określić kwotę od jakiej należy obliczyć odsetki wyrównawcze, początek i koniec okresu za jaki są należne. Elementów tych nie zawierają decyzje obu instancji .
Powyższe naruszenia przepisów art. 210 § 4 w zw. z art.235 O. p. należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawieart.145 § l lit. a oraz lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz 1270) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, natomiast w pozostałej części, stosownie do art. 151, Sąd skargę oddalił uznając, że w tym zakresie decyzja nie narusza prawa.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w przepisie art. 206 p.p.s.a.
|Wyrok z dnia 23 września 2005 r. |
|Sygn. Akt. VSA/Wa 1751/05 jest prawomocny |
|od dnia 15 grudnia 2005 r. |
| |
|podpis sędziego |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło