V SA/Wa 1751/08

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sadowych. Wyrokiem z 4 lutego 2009 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] kwietnia 2008 r. Wnioskiem – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 13 marca 2009 r., E. K. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem, posiada mieszkanie o pow. [...] m2, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania małżonków są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 2.668, 71 zł netto miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, iż jej mąż odziedziczył mieszkanie o pow. [...] m2, w którym zamieszkuje wnuk. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek skarżącej jest zasadny, jednakże tylko w części ustanowienia profesjonalnego zastępcy procesowego. W tym zakresie zważono, iż z uwagi na opisaną sytuację rodzinną i majątkową, wnioskodawczyni nie jest w stanie pokryć kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i męża. W pozostałej części – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – wniosek strony jest bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżąca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu, w tym występując ze skargą kasacyjną. Przedmiotowa sprawa jest właśnie sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 3 kwietnia 2007 r. o sygn. II OZ 267/07 (wydanym zresztą w sprawie ze skargi wnioskodawczyni), mocą którego uchylił zarządzenie Przewodniczącej Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wezwaniu do uiszczenia stałego wpisu sądowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, iż do sądu pierwszej instancji zaskarżono decyzję wydaną w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, a nie w sprawie z zakresu uprawnień kombatanckich. Natomiast wobec tego, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości umorzenia postępowania z wniosku o prawo pomocy w razie jego bezprzedmiotowości, należało orzec jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.