V SA/Wa 1757/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. w D. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty pomocy ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę. Wnioskiem z 20 kwietnia 2009 r. skarżąca Spółka wystąpiła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja) o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstwa rolnych". W dniu [...] maja 2010 r. została zawarta miedzy Spółką a Agencją umowa cywilnoprawna o przyznaniu pomocy na realizację zgłoszonego projektu. Pismem z [...] marca 2011 r. Agencja poinformowała o odmowie wypłaty pomocy. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który organ rozpoznał negatywnie, o czym poinformował w zaskarżonym piśmie z [...] czerwca 2011 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie pisma Agencji z [...] czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na wstępie przypomnieć należy, iż na podstawie art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Rozważając sprawę należy stwierdzić – co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w zakresie działania “Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2007-2013. Podstawę prawną wskazaną w umowie stanowiła ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, pomoc przyznawana jest osobie fizycznej, osobie prawnej, jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach wykonawczych do ustawy. Mając powyższe na uwadze w prowadzonym postępowaniu można niewątpliwie wyróżnić dwa etapy. Pierwszy etap związany jest z przyznawaniem pomocy i zostaje wszczęty złożeniem przez stronę wniosku o przyznanie pomocy. Etap ten ma charakter quazi administracyjny. Finalizacją jego jest natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania pomocy - pozytywne lub odmowne. Ten etap ma charakter bądź administracyjny (sądowoadministracyjnym) bądź cywilnoprawny. Charakter cywilnoprawny ma umowa o dofinansowanie, natomiast administracyjnoprawny będą miały wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Tryby postępowania (administracyjnoprawny i cywilnoprawny) nigdy się ze sobą nie łączą i w związku z tym skarżąca albo korzysta z trybu cywilnoprawnego podpisując umowę o dofinansowanie, albo z administracyjnoprawnego składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku rozstrzygnięcia pozytywnego wnioskodawca może zawrzeć umowę o dofinansowanie. Umowa ma charakter cywilnoprawny i jak do każdej umowy zastosowanie ma tu zasada swobody umów, wyrażająca się w tym konkretnym przypadku poprzez możliwość jej podpisania na wskazanych warunkach, bądź w przypadku nieakceptowania warunków na jakich ma być zawarta, skarżącemu będzie przysługiwało uprawnienie do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i następnie skargi do sądu administracyjnego. Niedopuszczalne jest natomiast podpisanie umowy, a więc zaakceptowanie jej warunków i złożenie administracyjnego środka odwoławczego. Zdaniem Sądu podpisanie umowy o dofinansowanie w całości konsumuje wniosek o dofinansowanie projektu i brak jest w związku z tym przedmiotu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie w dniu [...] maja 2010 r. została zawarta umowa miedzy Agencją a Spółką, określająca prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu (vide k. 85-105 akt administracyjnych), zaś przedmiotem sporu stron jest kwestia wywiązania się przez beneficjenta z umowy. Oznacza to definitywne zamknięcie etapu postępowania administracyjnego, w którym służyła skarga do sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem należało, iż wskazany przez Spółkę przedmiot zaskarżenia nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena prawidłowości realizacji zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej przez jej strony wraz ze wszystkimi kontraktowymi konsekwencjami dokonania takiej oceny, podlega kontroli sądów powszechnych w razie zaistnienia sporu w tym zakresie, a nie sądów administracyjnych. Wskazać w tym miejscu dodatkowo należy na postanowienie zawarte w § 18 umowy, w myśl którego wszystkie spory pomiędzy Agencją a Beneficjentem rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Agencji (vide k. 104 akt administracyjnych). Oczywistym jest zatem, że ewentualne roszczenia beneficjenta o wypłatę pomocy w zakresie objętym korektą podlegają dochodzeniu na drodze postępowania cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 7779/11). Zdaniem Sądu nie powinno w konsekwencji budzić wątpliwości, że spór zaistniały między Agencją a skarżącą jest sprawą cywilną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, stwierdzić należy, iż na pismo z dnia [...] czerwca 2011 r. skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, co stanowi przesłankę do odrzucenia skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.