V SA/Wa 1759/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA Irena Kudiura (spr.), Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych i kosztów postępowania egzekucyjnego oraz odmowy zwrotu odsetek od zwracanych należności celnych I. Uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy zwrotu odsetek od zwróconych należności celnych, II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz W. D. kwotę 3100 zł (trzy tysiące sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 22 września 2006 r. W. D. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] sierpnia 2006 r. nr [...] uchylająca decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2006r. w całości i orzekająca o: zwrocie kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.552,10 zł, zwrocie należności celnych w kwocie w kwocie 60.410 zł oraz odmowie wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] października 1999 r. W. D. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na podstawie dokumentu SAD nr [...] samochód osobowy [...] z 1998r. Do zgłoszenia celnego załączył m.in. umowę sprzedaży nr [...] z dnia [...] października 1999r. zawartą z M. na kwotę 60.000 ATS, oraz ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] października 1999r. W toku kontroli ujawniono rachunek dotyczący przedmiotowego pojazdu wystawiony przez K. nr [...] z dnia [...] października 1999r. na rzecz M. na kwotę 360.000 ATS oraz austriacki dokument wywozowy. Dyrektor Urzędu Celnego w W. decyzją z dnia [...] lutego 2002r. uznał ww. zgłoszenie za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i ustalił tę wartość na podstawie art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego. W wyniku rozpoznania odwołania strony na ww. decyzję Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego przy ustalaniu wartości celnej towaru pominął metody wymienione w przepisach art. 25-28 Kodeksu celnego. Dodatkowo zobowiązał Naczelnika Urzędu Celnego w P. do uzupełnienia materiału dowodowego o opinię rzeczoznawcy, w której w oparciu o opis zawarty w opinii nr [...] z dnia [...] października 1999r., zostanie ustalony procentowy udział uszkodzeń i braków, jakimi charakteryzował się pojazd w dniu zgłoszenia do procedury celnej, w stosunku do wartości pojazdu nieuszkodzonego. Naczelnik Urzędu Celnego w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu dodatkowego postępowania decyzją z dnia [...] października 2002 r. uznał zgłoszenie celne z dnia [...] października 1999r. za nieprawidłowe i ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 25 § 1 Kodeksu celnego. Po rozpatrzeniu odwołania z 29 października 2002 r., decyzją z [...] kwietnia 2003r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. W uzasadnieniu stwierdził, że organ celny I instancji miał prawo do odmówienia wiarygodności cenie transakcyjnej podanej w umowie z dnia [...] października 1999r. i prawidłowo ustalił wartość celną metodą wartości transakcyjnej towarów identycznych, przyjmując jako materiał porównawczy fakturę dotyczącą importowanego pojazdu wystawioną przez K. nr [...] z dnia [...] października 1999r. na rzecz M. na kwotę 360.000 ATS. Należności wynikające z decyzji Naczelnika urzędu celnego zostały uregulowane przez skarżącego w całości. Pismem z dnia 2 czerwca 2003r. strona złożyła skargę na ww. decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Właściwy w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2004r., sygn. akt V SA 2258/03 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2003r. i stwierdził w uzasadnieniu, że nie przeprowadzono uzupełniającego dowodu z opinii rzeczoznawcy, zaś określenia wartości celnej dokonano bez uwzględnienia okoliczności, że samochód był uszkodzony. Dyrektor Izby Celnej w W. po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. w części dotyczącej podstawy materialno-prawnej oraz w części dotyczącej wartości celnej towaru i kwoty długu celnego i orzekł w tym zakresie. W pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy. Organ II instancji ustalił wartość celną sprowadzonego towaru na podstawie art. 29 Kodeksu celnego, biorąc pod uwagę uszkodzenia pojazdu wynikające z dołączonej do zgłoszenia celnego oceny technicznej nr [...] z dnia [...] października 1999r., uzupełnionej pismami z dnia [...] września 2002r. i [...] sierpnia 2005r. Ostatecznie ustalił wartość celną pojazdu na kwotę 118.771 ATS tj. 38.007 zł. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2006r. orzekł o zwrocie wpłaconych należności celnych w kwocie 27.074 zł. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się pismem z dnia 7 marca 2006r. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez ustalenie, iż podlegają zwrotowi należności celne w kwocie 64.062,90 wraz ze stosownymi odsetkami, naliczonymi od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r., nr [...] Dyrektor Izby celnej w W. uchylił swoją decyzję z dnia [...] lutego 2006r. w całości i orzekł o: zwrocie kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.552,10 zł, zwrocie należności celnych w kwocie w kwocie 60.410 zł oraz odmowie wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych nie było wynikiem tylko błędu organu celnego. Podniósł, iż za prawidłowe złożenie wniosku o wszczęcie postępowania celnego odpowiedzialna jest strona i ona też powinna, zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, dołączyć do zgłoszenia celnego dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Strona przedstawiając do zgłoszenia celnego fakturę z zaniżoną wartością transakcyjną przyczyniła się do wszczęcia postępowania i ustalenia wartości celnej w wyższej wysokości. W skardze z 22 września 2006 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Pełnomocnik wskazał, iż skarżący w żaden sposób nie przyczynił się do błędu organu celnego. Oświadczył, iż w dniu zgłoszenia celnego nie dysponował fakturą na kwotę 360.000 ATS, dlatego też nie mógł jej załączyć do zgłoszenia celnego. Wskazał, że sprowadzony samochód był uszkodzony, a sama strona nie miała żadnych możliwości na wykazanie, że pomiędzy [...] października 1999r. (data sprzedaży samochodu firmie M. za kwotę 360.000 ATS), a [...] października 1999r. (data sprzedaży pojazdu przez M. skarżącemu za kwotę 60.000 ATS) nastąpiło uszkodzenie pojazdu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], zwanej dalej p.p.s.a. w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi. W niniejszej sprawie organ celny w celu rozstrzygnięcia czy stronie należy się zwrot należności celnych wraz z odsetkami czy też samych należności celnych winien był ustalić czy: 1) Naczelnik Urzędu Celnego w P. oraz Dyrektor Izby Celnej w W. orzekający w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz czy ustalając wartość celną towaru nie popełnił błędu w tym zakresie, 2) strona przedstawiła organowi I instancji dane niezbędne do prawidłowego ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu oraz czy w jakikolwiek inny sposób nie przyczyniła się do powstania błędu po stronie organu celnego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wina organu w nieprawidłowym ustaleniu wartości celnej oraz w konsekwencji nieprawidłowym określeniu i pobraniu należności wynikających z długu celnego nie budzi żadnej wątpliwości zarówno Dyrektora Izby Celnej w W., jak i samej skarżącej. Również Sąd podziela powyższe stanowisko. Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia przyczynienia się strony do powstania tego błędu. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w W. strona przyczyniła się do powstania błędu, poprzez nie załączenie wszystkich dokumentów niezbędnych do objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Wskazał, że strona przedstawiając do zgłoszenia celnego fakturę z zaniżoną wartością transakcyjną przyczyniła się do wszczęcia postępowania i ustalenia wartości celnej w wyższej wysokości. Dodatkowo podniósł, że za prawidłowe złożenie wniosku o wszczęcie postępowania celnego odpowiedzialna jest strona i ona też powinna, zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, dołączyć do zgłoszenia celnego dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niepełne i poza przytoczeniem przepisów nie dokonuje analizy materiału dowodowego pod kontem przyczynienia się skarżącego do powstania błędu. Mimo podzielenia przez Sąd stanowiska Dyrektora Izby Celnej w W., że za prawidłowe złożenie zgłoszenia odpowiedzialna jest strona, to organ w żaden sposób nie wskazał na czym miałoby polegać przyczynienie się strony do błędu organu celnego, w wyniku którego organ ustalił wyższą niż należną wartość celną towaru. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brakuje wskazania czy i jakie dokumenty winien jeszcze złożyć skarżący do zgłoszenia celnego, a których nie złożył i które były konieczne do ustalenia prawidłowej wartości celnej. Ponadto organ winien wyjaśnić dlaczego nie można było na podstawie załączonych dokumentów ustalić prawidłowej wartości celnej sprowadzonego towaru. Niezależnie od tego z załączonych do akt administracyjnych dokumentów, nie wynika w jaki sposób organy celne uzyskały fakturę wystawioną przez K. nr [...] z dnia [...] października 1999r. dla M. na kwotę 360.000 ATS oraz austriacki dokument wywozowy. W jednym miejscu organ celny II instancji stwierdza, że powyższe dokumenty skarżący posiadał i załączył do wniosku o rejestrację pojazdu (decyzja z dnia [...] grudnia 2005r. - karta 218 akt administracyjnych) w innym miejscu (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2001r. - karta 25 akt administracyjnych) Dyrektor Urzędu Celnego w W. stwierdza, iż dokumenty zostały uzyskane przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w C. oraz w wyniku weryfikacji dokumentów przez władze celne Austrii. Natomiast sam skarżący stwierdza w piśmie z dnia 21 czerwca 2001r. (karta 29 akt administracyjnych), że nie są mu znane wcześniejsze transakcje. W związku z nie wyjaśnieniem powyższego, nie można w tej sytuacji czynić zarzutów stronie, że nie przedstawiła dokumentów świadczących o zdarzeniu, które spowodowało obniżenie wartości pojazdu z 360.000 ATS do 60.000 ATS. Sąd podziela przy tym pogląd Dyrektora Izby Celnej w W., iż organy celne są uprawnione do badania materialnej wiarygodności dokumentu. W związku z powyższym należy podnieść, że Dyrektor Izby Celnej w W. naruszył przepisy art. art. 121 § 1, 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, niewłaściwą jego ocenę i nieuzasadnione przyjęcie, iż nieprawidłowe ustalenie kwoty długu celnego było błędem organu celnego do którego przyczyniła się strona. Reasumując Dyrektor Izby Celnej w W. wydając ponownie decyzję winien jeszcze raz przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy i ewentualnie wskazać na czym miałoby polegać przyczynienie się strony do błędu organu w ustaleniu nieprawidłowej wartości celnej towaru oraz ewentualnie wskazać jakie dokumenty strona winna złożyć, a ich nie złożyła, do prawidłowego objęcia towaru wnioskowaną procedurą. Ustalenia te i stosowna ich ocena powinny być dokonane w związku z treścią decyzji organu celnego z dnia [...] grudnia 2005r. i decyzji ją poprzedzającej oraz merytorycznego odniesienia się do stanowiska skarżącej, w zakresie braku jej przyczynienia się do błędu organu celnego. Powinno to być dokonane m.in. przez pryzmat powołanego przez nią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 kwietnia 2004r. - Sygn. akt V SA 2258/03. Uznać bowiem trzeba, że samo powołanie przepisów bez szczegółowego wyjaśnienia i odniesienia ich do zgromadzonego materiału dowodowego jest niewystarczające i narusza powołane wyżej przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego opierając się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Sąd nie wydał orzeczenia w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zaskarżona decyzja w części dotyczącej zwrócenia stronie należności celnych była w dacie orzekania przez sąd wykonana, natomiast decyzja w części odmawiającej wypłaty odsetek od zwróconych należności celnych, ze swej istoty nie podlega wykonaniu i wobec tego orzeczenie o jej niewykonywaniu uznać należy za bezprzedmiotowe. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 cyt. ustawy.