V SA/Wa 176/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-27
Skład orzekający: Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które nie prowadzi działalności gospodarczej i którego członkowie mają niskie dochody, może zostać zwolnione z części kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) jednostce organizacyjnej, jeśli wykaże ona, że nie posiada wystarczających środków na ich poniesienie. W przypadku stowarzyszenia, które nie prowadzi działalności gospodarczej, którego członkowie mają niskie dochody, a posiadane środki finansowe pochodzą głównie z dotacji, zasadne jest uwzględnienie wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Stowarzyszenie D. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zwrotu dotacji. Stowarzyszenie wskazało, że jego środki finansowe pochodzą głównie z dotacji, realizuje zadania w ramach pracy społecznej członków i wolontariuszy, nie posiada środków trwałych, a jego zysk za ostatni rok bilansowy był niewielki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak stowarzyszenie wniosło sprzeciw, przedstawiając dodatkowe wyjaśnienia dotyczące swojej sytuacji finansowej i ograniczeń w wykorzystaniu środków z dotacji oraz braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA – Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie: zwrot dotacji p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
D. – powoływanej dalej jako: "skarżący" wystąpiło z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku stowarzyszenie wskazało, że prawie wszystkie posiadane środki finansowe pochodzą z dotacji przeznaczonych na realizację zadań zleconych. Część działań w ramach realizowanych programów oraz tych na które nie uzyskało dotacji, stowarzyszenie realizuje w ramach pracy społecznej jego członków oraz pracy wolontariuszy.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że stowarzyszenie nie posiada środków trwałych, fundusz statutowy wynosi [...] zł, a za ostatni rok bilansowy uzyskało zysk w wysokości 781,88 zł. Skarżący posiada środki pieniężne na dwóch rachunkach bankowych z następującymi stanami kont: - [...] zł oraz [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonych dokumentów oraz przedstawienia dodatkowych informacji stowarzyszenie złożyło kopie zeznania podatkowego CIT-8 i CIT-8/O za 2010 r., deklarację roczną o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za lata 2010-2011 (PIT-4R), deklaracje rozliczeniową ZUS, statut stowarzyszenia, oświadczenie, że stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, sprawozdanie finansowe za 2010 r. oraz zestawienie otrzymanych dotacji w 2012 r.
Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r. referendarz sądowy tut. Sądu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Skarżący w piśmie z dnia 6 kwietnia 2012 r. złożył dodatkowe wyjaśnienia dotyczące jego sytuacji finansowej. Oświadczył m.in., iż środki znajdujące się na jego rachunkach bankowych w przeważającej mierze pochodzą z otrzymywanych przez Stowarzyszenie dotacji, które mogą być wykorzystane wyłącznie na realizację celu na który zostały przydzielone. Wyjaśnił przy tym, iż w razie niewykorzystania przyznanych środków ulegają one zwrotowi do ich dysponenta. Wskazano również, iż Stowarzyszenie musi posiłkować się darowiznami, bowiem ze względu na charakter prowadzonej działalności (członkami są przede wszystkim osoby [...] o niskich dochodach) brak jest możliwości ewentualnego podwyższenia wysokości składek członkowskich. Nadto wskazano, iż Stowarzyszenie nie może prowadzić działalności gospodarczej.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.1270 t.j. – dalej powoływana jako " p.p.s.a"), właściwy sąd administracyjny może zwolnić jednostkę organizacyjną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie. Podkreślić przy tym należy, iż prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie.
Analizując znajdujący się w aktach wniosek PPPr, pozostałe materiały nadesłane do akt sprawy oraz wyjaśnienia wskazane przez Skarżącą w złożonym sprzeciwie Sąd doszedł do przekonania, że złożony wniosek uznać należy za uzasadniony.
Kierując się powołanymi regulacjami prawnymi i wynikającymi z nich zasadami, jak również mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz przewidywaną wysokość aktualnych kosztów sądowych (397 zł – wpis sądowy) w ocenie Sądu w pełni zasadne jest twierdzenie, że skarżąca nie posiada wystarczającego źródła dochodu, które pozwoliłoby jej ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym. Podkreślić tutaj należy, iż zakres (brak prowadzenia działalności gospodarczej) oraz charakter działalności Skarżącej (członkowie to osoby [...] o niskich dochodach) jak również przedmiot niniejszego postępowania (zwrot dotacji) oraz wykazana sytuacja materialna, stanowią w ocenie Sądu przesłanki wskazujące na zasadność uwzględnienia złożonego wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło