V SA/Wa 1763/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-20
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powiązanie kapitałowe i osobowe między osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą a spółką z o.o., w której ta osoba jest wspólnikiem i prezesem zarządu, może stanowić podstawę do odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, jeśli oba podmioty ubiegają się o wsparcie w ramach tego samego działania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób kompletny i nie uzasadnił dostatecznie swojego rozstrzygnięcia. Kluczowe dla oceny sprawy było zbadanie powiązań między podmiotami, jednak organ ograniczył się do powierzchownej analizy adresu i sposobu reprezentacji, nie badając szczegółowo rynku właściwego, na którym działają oba podmioty. Brak kompletnych ustaleń w zakresie powiązań osobowych i kapitałowych uniemożliwił prawidłową ocenę, czy podmioty te powinny być traktowane jako powiązane w rozumieniu przepisów o pomocy finansowej.Stan faktyczny
K. D. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych na rozwój mikroprzedsiębiorstwa. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła przyznania pomocy, uznając K. D. i spółkę "P. Sp. z o.o.", w której K. D. jest wspólnikiem i prezesem zarządu, za podmioty powiązane. Organ argumentował, że powiązanie to ma na celu obejście limitu pomocy przypadającego na jednego beneficjenta. K. D. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego, wskazując m.in. na brak powiązania rynkowego między jej działalnością a działalnością spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2012 r. i zasądził od Agencji na rzecz K. D. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. D. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; I. Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie. II. Zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. D. kwotę ... zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. D., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "E.", jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, (dalej: "ARiMR"), z dnia ... kwietnia 2012 r. Nr ... dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco :
W dniu ... października 2011 r. K. D. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą E. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w działaniu 3.12 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Jako planowany cel operacji wskazano wzrost konkurencyjności firmy E. poprzez uruchomienie ... oraz stworzenie ... nowych stanowisk pracy.
W dniu ... września 2011 r. przed notariuszem w Kancelarii Notarialnej w B., H. P. oraz K. D. zawarły umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością działającą pod firmą "P. Sp. z o.o.". Zgodnie z zawartą umową spółki H. P. oraz K. D. objęły udziały spółki w równych częściach. Strony zawieranej umowy spółki jako Prezesa pierwszego zarządu "P. Sp. z o.o." wskazały K. D..
Także w dniu 7 października 2011 r. "P." Sp. z o.o. złożyła w ... Oddziale Regionalnym ARiMR w T. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 3.12 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 (...).
Spółka P. została powołana dniu 26 września 2011 r. przez H. P. oraz K. D. zawarły. Zgodnie z zawartą umową spółki H. P. oraz K. D. objęły udziały spółki w równych częściach. Strony zawieranej umowy spółki jako Prezesa pierwszego zarządu "P. Sp. z o.o." wskazały K. D.
Powołanym wyżej pismem z dnia ... kwietnia 2012 r. ARiMR odmówiła K. D. przyznania wnioskowanej pomocy wskazując jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia § 12 ust. 1 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 139, poz. 883 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie MRiRW". W uzasadnieniu pisma organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 12 ust. 1 wnioskowana pomoc przyznawana i wypłacana jest do wysokości limitu, który w okresie realizacji programu wynosi na jednego beneficjenta maksymalnie 300 tysięcy złotych. Natomiast § 2 za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który prowadzi mikroprzedsiębiorstwo w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji małych i średnich przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2003, str. 36).
ARiMR wskazał, że punkt 12 w/w zalecenia mówi o tym, że istotnymi są relacje pomiędzy przedsiębiorstwami składającymi wniosek o przyznanie pomocy: "w odpowiednich przypadkach należy także wziąć pod uwagę związki przedsiębiorstw z osobami fizycznymi w celu zapewnienia, aby korzyści przysługujące MSP z tytułu różnych przepisów lub środków przyjmowanych na ich korzyść czerpały wyłącznie te przedsiębiorstwa, które faktycznie tego potrzebują’’. Jednocześnie art. 3 ust 3 zalecenie Komisji określa definicję przedsiębiorstwa powiązanego i wskazuje, że "Przedsiębiorstwa związane" oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:
a) przedsiębiorstwo posiada większość praw do głosowania udziałowców lub członków w innym przedsiębiorstwie;
b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;
c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo stosownie do umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub do postanowienia w jego memorandum lub statucie;
d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, stosownie do umowy z innymi udziałowcami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw do głosowania udziałowców lub członków w tym przedsiębiorstwie.
Zatem przedsiębiorstwa , które pozostają w takiej relacji za pośrednictwem osoby fizycznej są także uznane za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich.
W ocenie organu K. D. działająca jako osoba fizyczna oraz P. sp. z o.o. w której udziałowcem i Prezesem Zarządu jest K. D. to przedsiębiorstwa powiązane. Jeden przedsiębiorca (wspólnik, który prowadzi także własne przedsiębiorstwo) zarządza bowiem także innym przedsiębiorcą (P. sp. z o.o.). Nadto oba ww. podmioty wskazują ten sam adres korespondencji i ten sam rynek/obszar działania. Zdaniem organu powiązanie ww. przedsiębiorców w świetle prawa cywilnego oraz celów określonych Zasadami Komisji WE - pociąga za sobą konsekwencję w zakresie złożonych wniosków o pomoc finansową ustaloną rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. Wyjaśniono tutaj, iż wnioskowana pomoc przyznawana jest jednemu podmiotowi do określonej wysokości. Utworzenie podmiotów powiązanych kapitałowo i osobowo, w relacji z celem pomocy oraz zakresem stosowania określonym pkt 12 preambuły Zasad musi być traktowane jako sprzeczne z celami tej pomocy.
Według organu obszar działania wskazanych wyżej przedsiębiorców jest tożsamy, a zróżnicowanie wywołane sztucznie dla osiągnięcia celów sprzecznych z zasadami przyznawania pomocy. Powołując się na przepisy rozporządzenia (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (art. Art. 4 ust. 8) oraz przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (art. 4 ust. 3), organ stwierdził, iż brak jest podstaw do przyznania wnioskowanej płatności.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r. K. D. zwróciła się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym wskazano m.in., że wbrew twierdzeniom organu oba wskazywane przez organ podmioty nie są podmiotami powiązanymi. Wyjaśniono tutaj, iż aby stwierdzić powiązanie przedsiębiorstw w przypadku występowania relacji za pośrednictwem osoby fizycznej niezbędne jest aby prowadziły one swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich.
Pismem z dnia ... czerwca 2012 r. znak ... ARiMR poinformowała K. D., iż w jej ocenie nie doszło w sprawie do naruszenia prawa przez ARiMR. W uzasadnieniu pisma podtrzymano ustalenia podjęte w rozstrzygnięciu zawartym w piśmie ARiMR z ... kwietnia 2012 r. oraz odniesiono się do zarzutów wskazanych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Wyjaśniono tutaj m.in., iż istotnie wnioski o przyznanie pomocy złożone przez spółki i podmioty podejmujące albo rozwijające działalność gospodarczą, choćby całkowicie powiązane ze sobą, np. poprzez członków, czy też kapitałowo, są wnioskami złożonymi przez odrębne podmioty. Podkreślono jednak, iż przepis art. 3 ust. 3 zdanie czwarte Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz. Urz. UE L 124 z 20 maja 2003 r. str. 36) jednoznacznie nakazują badanie powiązań przedsiębiorstw z osobami fizycznymi, a mających zastosowanie do stanu faktycznego i prawnego powiązanych podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy w ramach naboru w 2011 r. Organ wskazał tutaj również, iż drugi ze wspólników spółki P. Sp z o.o. J. P. to matka K. D.. Zdaniem organu nie ulega zatem wątpliwości, iż ze względu na powiązanie rodzinne oba ww. podmioty ubiegające się o wnioskowaną pomoc to podmioty powiązane.
Według organu działania podjęte przez P. Sp z o.o. oraz K. D., polegające na ubieganiu się o przyznanie pomocy przez powołane i kontrolowane przez rodzinę przedsiębiorstwa, mają na celu uzyskanie wielokrotności wsparcia przypadającego na jednego Beneficjenta, co stanowi próbę obejścia przepisów dotyczących limitu wnioskowanej kwoty pomocy przypadającego na jednego Beneficjenta w okresie trwania Programu, który zgodnie z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia wynosi 300 000 zł.
W skardze z dnia 20 czerwca 2012 r. na powyższe pismo K. D. wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego wskazując tutaj na nastp. przepisy prawa: § 12 w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, art. 3 ust. 3 załącznika do Zalecenia Komisji 2003/361/WE, art. 5 i art. 58 kodeksu cywilnego, art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rad (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
Nadto zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, iż przedsiębiorstwa działają na rynkach relewantnych, podczas gdy przedsiębiorstwo P. Sp. z o.o. w T. i E.K. D. działają na zupełnie innych rynkach właściwych. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., iż stanowisko organu charakteryzuje się bardzo płytką analizą stanu faktycznego. Organ skupił się bowiem jedynie na ustaleniu sposobu reprezentacji przedsiębiorstw oraz ich adresu. Wskazano, iż zdaniem organu wystarczyło to do ustalenia, iż prowadzona przez przedsiębiorstwa działalność znajduje się na tym samym rynku właściwym, co jest w ocenie skarżącej oczywistym przekłamaniem. Nadto wskazano, iż całkowicie błędne jest stanowisko organu jakoby obydwa powoływane przedsiębiorstwa były ze sobą powiązane.
W odpowiedzi na skargę ARiMR w całości podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym piśmie i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić, bowiem twierdzenia organu jako oparte na niepełnym materiale dowodowym uznać należało za przedwczesne.
W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy co oznacza, że sąd ten rozpatruje na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny nie powinien też przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy. Innymi słowy sąd administracyjny nie może zastępować organu w załatwieniu sprawy, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie aktem, który został prawidłowo zaskarżony do sądu administracyjnego jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... kwietnia 2012 r. o nr ..., którym odmówiono skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania 3.12 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013.
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy na realizację środków objętych przedmiotową osią priorytetową regulują akty prawa krajowego jak i unijne przepisy prawne, do których należą m.in.: ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64 poz. 427 ze zm.) i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 139, poz. 883 ze zm.), oraz Zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczące definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2003 r., str. 36) – zwanego dalej "Zalecenie Komisji".
Wskazane powyżej rozporządzenie MRiRW określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty przedmiotowej pomocy (§ 1 rozp. MRiRW) odsyłając w niedookreślonym zakresie do powołanych wyżej aktów prawa wspólnotowego.
Organ odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącej wskazywał przede wszystkich, iż E. K. D. oraz P. Sp. z o.o. stworzyli sztuczne warunki uzyskania pomocy. W ocenie organu oba wnioskujące tutaj podmioty to podmioty powiązane, których odrębność prawna wynika wyłącznie z zamiaru uzyskania możliwości pomocy w podwójnej wysokości.
W kontekście zarzutów skargi oraz motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż kwestią kluczową dla oceny sprawy była ocena ustalonych okoliczności faktycznych zwłaszcza w zakresie powiązań obu występujących w sprawie podmiotów. Spór sprowadzał się bowiem do oceny relacji pomiędzy P. Sp z o.o. a E. K. D.. W ocenie skarżącego brak tutaj przeszkód do wnioskowania o pomoc przez oba te podmioty, natomiast zdaniem organu sytuacja przedstawia się dokładnie odwrotnie.
Dokonując oceny statusu prawnego oraz wzajemnych relacji obu ww. podmiotów wskazać należy, iż w rozporządzeniu MRiRW jako ewentualne podmioty przedmiotowej pomocy określono zarówno osoby fizyczne jaki i inne występujące w obrocie gospodarczym osoby (osoby prawne, wspólnicy spółki cywilnej, spółki prawa handlowego nie posiadające osobowości prawnej). Wszystkie wymienione wyżej podmioty muszą jednak spełniać jedno wspólne kryterium, tj. muszą to być podmioty posiadające status mikroprzedsiębiorcy. Zgodnie natomiast z § 2 tego rozporządzenia za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który prowadzi mikroprzedsiębiorstwo w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji małych i średnich przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2003 r., str. 36).
W załączniku powoływanego Zalecenia Komisji wskazuje się na zasadnicze elementy statuujące mikroprzedsiębiorcę. Są to: liczba zatrudnionych pracowników (mniej niż 10), obroty roczne i/lub roczna suma bilansowa (nieprzekraczająca 2 mln euro). Nadto w pkt 12 preambuły Zalecenia Komisji wskazano także, iż w odpowiednich przypadkach należy brać pod uwagę relacje między przedsiębiorcami, które zachodzą między osobami fizycznymi, w celu zapewnienia, że tylko przedsiębiorstwa, które naprawdę potrzebują przywilejów wynikających dla mikro małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) z różnych przepisów lub środków zastosowanych dla ich korzyści faktycznie z nich skorzystają. W załączniku Zalecenia Komisji jako kolejny warunek ubiegania się o pomoc przez mikroprzedsiębiorców ustalono, iż muszą to być przedsiębiorstwa niezależne.
Zasadnicze znaczenie kwestii odrębności mikroprzedsiębiorców ubiegających się o wnioskowaną pomoc wynika z limitu finansowego określonego dla tego rodzaju pomocy. W § 12 rozporządzenia MRiRW określono bowiem, iż pomoc przyznawana jest i wypłacana do wysokości 300 000 zł na jednego beneficjenta. Ten właśnie przepis stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, ponieważ zdaniem organu de facto jeden podmiot (choć występujący jako dwie firmy) ubiegał się o kwotę przewyższającą ustalony limit.
Kierunek działań podjętych przez organ - choć nie zostały one przeprowadzone do końca - był właściwy. Słusznie bowiem podjęto badania w zakresie ewentualnych powiązań obu podmiotów (P. z o.o. i E. K. D.). Wyjaśnić tutaj należy, iż w ocenie Sądu nie jest słuszne stanowisko skarżącej jakoby dowolna ilość podmiotów prowadzonych bądź współtworzonych przez jedną osobę mogła ubiegać się o wnioskowaną pomoc. Jak wskazano wyżej, warunkiem ograniczającym jest tutaj bowiem obowiązek niezależności wnioskujących podmiotów. Tym samym zasadnie podjęto czynności sprawdzające w tym zakresie.
Wskazać tutaj należy, iż Zalecenie Komisji definiuje, kto jest "przedsiębiorstwem niezależnym". Art. 3 ust. 1 tego aktu wskazuje, że jest to przedsiębiorstwo, które nie jest zaklasyfikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie lub powiązane. Zgodnie z ustępem 2 "przedsiębiorstwa partnerskie" to przedsiębiorstwa, które nie są zaklasyfikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 tego art. i między którymi zachodzi następujący stosunek: przedsiębiorstwo (przedsiębiorstwo rynku dystrybucji) posiada samodzielnie lub łącznie z jednym lub więcej powiązanymi przedsiębiorstwami w rozumieniu ust. 3, 25% lub więcej kapitału lub praw głosu w innym przedsiębiorstwie (przedsiębiorstwo rynku produkcji i dostaw). Jednakże przedsiębiorstwo może zostać uznane za niezależne a zatem niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, nawet, jeżeli ten 25% próg jest osiągnięty lub przekroczony przez następujących inwestorów pod warunkiem, że inwestorzy ci nie są powiązani w rozumieniu ust. 3, ani indywidualnie ani łącznie z przedsiębiorstwem, o którym mowa: a) publiczne korporacje inwestycyjne, firmy venture capital, osoby indywidualne lub grupy osób indywidualnych prowadzących regularną działalność w zakresie inwestycji venture capital, którzy inwestują kapitał udziałowy w firmy nie notowane na giełdzie ("anioły biznesu") pod warunkiem, że łączna wysokość inwestycji tych aniołów biznesu w to samo przedsiębiorstwo wynosi mniej niż 1 250 000 euro., b) uniwersytety lub ośrodki badawcze typu nonprofit, c) inwestorzy instytucjonalni, w tym fundusze rozwoju regionalnego, d) autonomiczne władze lokalne o budżecie rocznym poniżej 10 mln. Euro i obejmujące zakresem swojego działania mniej niż 5000 mieszkańców.
"Powiązane przedsiębiorstwa" to przedsiębiorstwa, które mają którekolwiek z następujących relacji ze sobą nawzajem: a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu akcjonariuszy lub wspólników w innym przedsiębiorstwie, b) przedsiębiorstwo ma prawo powoływać lub odwoływać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa, c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na mocy umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w akcie założycielskim lub umowie spółki, d) przedsiębiorstwo, które jest akcjonariuszem lub wspólnikiem innego przedsiębiorstwa, kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi akcjonariuszami lub wspólnikami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu akcjonariuszy lub wspólników w tym przedsiębiorstwie (art 3 ust. 2).
Nadto w przepisie tym wskazano, iż przedsiębiorstwa pozostające w którejkolwiek z wyżej opisanych relacji za pośrednictwem jednego lub więcej innych przedsiębiorstw, lub jednego z inwestorów wskazanych w ust. 2, są także uważane za powiązane. Natomiast przedsiębiorstwa, które pozostają w takiej czy innej z tych relacji za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających łącznie, są także uznane za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich.
Kierując się powyższymi przepisami Zalecenia Komisji celem kompletnej oceny ewentualnych powiązań obu ww. podmiotów i wypływu tych powiązań na ich niezależność należało w ocenie Sądu szczegółowo zbadać kwestie kapitałowe i osobowe obu wnioskujących podmiotów. Przeprowadzone w tym zakresie badanie organu nie jest jednak kompletne.
Badając stanowisko organu w omawianym zakresie w pierwszej kolejności wskazać tutaj należy, iż nieuprawnione jest twierdzenie organu o powiązaniu kapitałowym, o czym świadczyć ma fakt posiadania 50 % udziałów P. SP. z o.o. przez K. D.. Organ odwołał się tutaj do umowy zawarcia tej spółki stanowiącej część materiału dowodowego zebranego w sprawie. Pominięto jednak, iż z tej samym umowy wynika, że do wszystkich decyzji podejmowanym w spółce wymagana jest jednomyślna zgoda obu wspólników. Nadto z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby zrealizowany był którykolwiek z warunków powiązań wskazanych w cyt. Wyżej art. 3 ust. 3 Zalecenia Komisji. Tym samym nie można tutaj twierdzić jak uczynił to organ, o istnieniu powiązania kapitałowego pomiędzy K. D. prowadzącą działalność gospodarczą a K. D. wspólnikiem i Prezesem Zarządu P. Sp z o.o..
Dokonując natomiast oceny powiązania osobowego wyjaśnić należy, iż zgodnie z ust. 3 art. 3 Załącznika Zaleceń Komisji przedsiębiorstwa które pozostają ze sobą w pewnej relacji za pośrednictwem osoby fizycznej, są uznane za powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich. Za rynek sąsiedni uznaje się rynek dla produktu lub usługi znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie rynku właściwego, w kierunku rynku dystrybucji lub w kierunku rynku produkcji i dostaw. W ocenie Sądu tutaj właśnie organ administracyjny popełnił błąd ograniczając się wyłącznie do stwierdzenie, że oba podmioty posiadają ten sam rynek obszar/ działania ze względu na ten sam adres. W przepisie tym nie chodzi tutaj jednak o obszar geograficzny - adres, ale o ukierunkowanie prowadzonej działalności gospodarczej. Istotę stanowi rodzaj i treść prowadzonej działalności gospodarczej tj. typ działalności, rodzaj usług, przeznaczenie działania, rodzaj odbiorcy. Na podstawie akt administracyjnych Sąd nie może jednak ocenić powoływanego twierdzenia organu. Nie ustalono bowiem ani jaki jest przedmiot działalności podmiotu P. Spółka z o.o., ani do kogo skierowana jest działalność obu ww. podmiotów (czyli jaki jest ich rynek), Tym samym brak jest możliwości ustalenia czy faktycznie podmioty te działają na tym samym rynku.
W ocenie Sądu w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy bezpodstawne jest także twierdzenie organu o wytworzeniu przez skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania wnioskowanego wsparcia. Organ w zasadzie nie uzasadnił bowiem swojego stanowiska w tej kwestii a materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na wyciągniecie takich wniosków.
W związku z powyższym, uznać należy, że organ nie ustalił stanu faktycznego w sprawie w sposób kompletny oraz nie uzasadnił w sposób dostateczny zaskarżonego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ mając na uwadze powyższe uwagi Sądu, jeszcze raz rozpozna wniosek skarżącej spółki o dofinansowanie projektu. Rozpoznając sprawę organ winien w sposób kompletny wyjaśnić kwestię powiązania osobowego tj. ustalić na jakim rynku prowadzi działalność Spółka P., i rozważyć czy rodzaj i charakter tej działalności występuje w powiązaniu osobowym z działalnością E. K. D.. Kolejna ocena wniosku zawierać winna również szczegółowe wyjaśnienie przyczyn podjętego rozstrzygnięcia w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.
Sąd wskazuje, że sposób rozstrzygnięcia – przy uwzględnieniu skargi – precyzuje przepis art. 146 p.p.s.a., a w realiach sprawy jedynym możliwym w takiej sytuacji rozstrzygnięciem było uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne było uznanie uprawnienia zgodnie z art. 146 § 2 p.p.s.a., gdyż obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia wniosku przez organ (a więc "uprawnienie" skarżącego do rozpatrzenia wniosku) wynika z uchylenia rozstrzygnięcia, a Sąd nie ma kompetencji do rozstrzygania o merytorycznej zasadności wniosku.
Dlatego też wobec wyżej wskazanych naruszeń prawa, na zasadzie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło