V SA/Wa 1766/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. D. P., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ... zł (...), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... Przedmiotem skargi z 7 lipca 2011 r. wniesionej przez B. D. (dalej: skarżący) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z ... czerwca 2011 r. Nr ..., utrzymująca w mocy decyzję z dnia ... maja 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskodawca, obywatel ..., deklarujący narodowość ... zwrócił się w dniu 15 lutego 2011 r. do Szefa Urzędu z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to kolejny wniosek cudzoziemca o nadanie mu statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z dnia nr ... W dniu 6 maja 2011 r. cudzoziemiec wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji. W dniu ... maja 2011 r. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców odmówił wstrzymania wykonania decyzji własnej z ... lipca 2010 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu wobec stwierdzenia, że nic zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskodawca odwołał się od powyższej decyzji. Decyzją z dnia ... czerwca 2011 r. Nr ... Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szef Urzędu. Powołała się na przesłanki, określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rada wskazała, iż w przedmiotowej sytuacji Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Po dokonaniu analizy porównawczej wniosku z 15 lutego 2011 r. z wnioskiem złożonym uprzednio organ stwierdził, że cudzoziemiec nie przedstawił nowych, istotnych okoliczności w sprawie, co pozwoliło organowi przypuszczać, że złożenie przezeń wspomnianego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu terytorium RP. Rada zauważyła, iż zgodnie z art. 33 ust. 6 wniosek o wstrzymanie w/w decyzji należy złożyć wraz z kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, za pośrednictwem organu przyjmującego, a w przypadku, gdy decyzja o wydaleniu została wydana po złożeniu kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy -bezpośrednio do Szefa Urzędu. Cudzoziemiec, jak wynika z decyzji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z dnia ... maja 2011 r., wydanej w I instancji, nie spełnił tego wymogu. Wyjaśnienia Strony, iż niedopełnienie ww. wymogu formalnego wyniknęło z nieznajomości prawa polskiego jest w opinii organu mało wiarygodne w świetle tego, że funkcjonariusze Straży Granicznej, przyjmujący wniosek o nadanie statusu uchodźcy, standardowo pouczają wnioskodawców o przysługującym prawie do złożenia wniosku o wstrzymanie wydalenia w języku zrozumiałym dla aplikantów. Strona złożyła skargę na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz 2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. W myśl art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 tj.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2003 r., wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. przepisu art. 33 ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek, z tym że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie powoduje tych samych skutków prawnych co złożenie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, w szczególności nie następuje automatyczne wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem. Podnieść również należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. oparte jest na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia, bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją, o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z akt sprawy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu został złożony wraz z drugim z kolei wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Organ orzekający wyjaśnił, że po dokonaniu analizy porównawczej tego wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio stwierdził, iż cudzoziemiec nie przedstawił żadnych nowych, istotnych informacji w sprawie, złożenie więc kolejnego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu. Sąd stwierdził, że stanowisko Szefa Urzędu jest prawidłowe. Pierwszy złożony przez Skarżącego wniosek o nadanie statusu uchodźcy został rozpoznany merytorycznie i organy orzekające nie znalazły podstaw do przyznania Wnioskodawcy statusu uchodźcy. Kolejny wniosek cudzoziemiec złożył przebywając w Polsce i we wniosku tym nie wskazał na żadne nowe okoliczności czy fakty związane z prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy, które nie byłyby rozpatrzone w pierwszym postępowaniu. Powyższe dawało podstawę do przyjęcia, że kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy ma na celu opóźnienie wykonania decyzji o wydaleniu. Zaistnienie tej przesłanki uniemożliwia, zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r., wydanie decyzji o wstrzymaniu decyzji o wydaleniu do czasu zakończenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Brak jest również podstaw do twierdzenia jakoby zaskarżona decyzja nie uwzględniała słusznego interesu strony. Przesłanka "słusznego interesu strony", nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Dostrzegając, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należało przyjąć, że ciężar dowodu, a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu). Należy zatem przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Oceniając wniosek strony w tym kontekście uznać należy, że strona tego "słusznego interesu" nie wykazała. W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie zasadnie ocenił, iż wskazywane przez stronę podstawy wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała swojego słusznego interesu we wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Samo bowiem twierdzenie wskazujące, iż skarżący obawia się powrotu do kraju pochodzenia, która to przesłanka była już badana w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu – nie dowodzi istnienia takiego interesu. Odnosząc się natomiast do kwestii "interesu społecznego", należy zauważyć, iż niewątpliwie w interesie społecznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w "interesie społecznym" leży pewność obrotu prawnego oraz stabilność orzecznictwa w zakresie nadawania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Skoro organ ocenił, iż kolejny wniosek Strony o nadanie statusu uchodźcy zawierał te same podstawy co pierwszy wniosek, to organ ten był wręcz obowiązany do podjęcia negatywnej dla Strony decyzji. Nie sposób zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego przy dokonaniu przez organy ustalenia, że Skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony organ nie przekroczył granic dozwolonego uznania administracyjnego, gdyż nie sposób doszukać się naruszenia słusznego interesu Skarżącego i interesu społecznego przy podjęciu takiej decyzji, skoro sam Skarżący takiego szczególnego interesu nie wskazywał. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu i nietrafne są zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia wniosku dowodowego Strony, naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów, niedopuszczenia wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad oficjalności i prawdy obiektywnej. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i §18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).