V SA/Wa 1769/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-11

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Izabella Janson, Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, którego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, jest prawidłowa, gdy organ nie zasięgnął opinii państwa dokonującego wpisu zgodnie z art. 25 ust. 1 Konwencji Schengen?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udzielenia zezwolenia była nieprawidłowa, ponieważ organ nie dopełnił obowiązku zasięgnięcia opinii państwa, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen, co stanowiło uchybienie proceduralne mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Brak tej opinii uniemożliwił prawidłową ocenę przesłanek odmowy, w szczególności ważnych powodów humanitarnych lub zobowiązań międzynarodowych.
Stan faktyczny
Cudzoziemiec D.V. H. złożył wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Organ pierwszej instancji odmówił zezwolenia ze względu na wpis cudzoziemca do Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) do celów odmowy wjazdu, wynikający z wcześniejszego administracyjnego wydalenia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję, wskazując na brak podstaw do udzielenia zezwolenia z powodów humanitarnych i negatywną przesłankę z art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach. Skarżący zarzucił naruszenia przepisów prawa, w tym niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz naruszenie prawa do życia rodzinnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi D.V. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] stycznia 2010 r. nr [...] W dniu [...] września 2009r. D. V. H., obywatel ..., dalej: "skarżący", wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku wskazał, że udzielenie zezwolenia na zamieszkanie umożliwi skarżącemu kontynuację pracy. Wyjaśnił, że jest zatrudniony na stanowisku Prezesa Zarządu w firmie H. H. Sp. z o.o. Pismem z [...] października 2009 r. Komendant S. Policji powiadomił Wojewodę M., że dane cudzoziemca wpisane sa do Systemu Informacyjnego Schengen. W związku z tą informacją Wojewoda zwrócił się do Policji o wszczęcie za pośrednictwem Wydziału ds. Sirene Biura Wydziału Kryminalnego KGP o wszczęcie konsultacji na podstawie art. 25 ust. 1 Konwencji Wykonawczej Schengen. Pismem z 6 stycznia 2010 r. Biuro Międzynarodowej Współpracy Policji Komenda S. Policji powiadomiła Wojewodę, że przyczyną wprowadzenia danych cudzoziemca do SIS przez stronę ... było administracyjne wydalenie z zakazem wjazdu na okres obowiązujacy od 18 maja 2007 r. do 18 maja 2012 r. a podstawą wydalenia było nielegalne przekroczenie granicy poza wymaganym przejściem granicznym i przebywanie na terytorium Republiki ... bez prawem wymaganej wizy lub zezwolenia na pobyt. Ponadto cudzoziemiec w celu uzyskania zezwolenia na pobyt przedstawił akt urodzenia dziecka z wpisanymi swoimi danymi. Wnioskiem z [...] stycznia 2010 r., który wpłynął do Wojewody M. tego samego dnia, skarżący zwrócił się o przeprowadzenie na podstawie art. 78 kpa dodatkowego postępowania dowodowego poprzez wystąpienie przez ten organ do stosownego organu z wnioskiem o wykreślenie jego danych z Systemu Informacyjnego Schengen. Po rozpatrzeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, Wojewoda M. decyzją z [...] stycznia 2010r. odmówił skarżącemu udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dane skarżącego znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, co jest wystarczającą przesłanką dla odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie. Organ stwierdził ponadto, że nie znalazł podstaw do udzielenia skarżącemu przedmiotowego zezwolenia ze względów humanitarnych lub z powodu zobowiązań międzynarodowych. Skarżący złożył odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosząc o jej uchylenie w całości i udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 53 ust. 1 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez odmowę udzielenia wnioskowanego zezwolenia, art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) poprzez naruszenie życia prywatnego skarżącego będące ingerencją władzy publicznej w życie rodzinne człowieka w stopniu nieproporcjonalnie dużym do konieczności ochrony dobrobytu kraju w demokratycznych społeczeństwie, art. 7, art. 9 zdanie 2 w związku z art. 10 § 1, art. 77 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolną i jednostronnie niekorzystną dla skarżącego interpretację materiału dowodowego, bezprawne pominięcie i nieuwzględnienie ważnych dla wyjaśnienia prawdy materialnej dowodów i okoliczności oraz rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia wszelkich jej istotnych elementów oraz wydanie orzeczenia naruszającego słuszny interes strony, ponieważ organ oparł się na przypuszczeniach, a nie na dowodach. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 80 i art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie udziału strony w przeprowadzonym dowodzie oraz braku możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu. Do odwołania skarżący załączył wniosek dowodowy z [...] stycznia 2010 r. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez wystąpienie przez Wojewodę M. do właściwego organu z wnioskiem o wykreślenie danych osobowych skarżącego z Systemu Informacyjnego Schengen (dalej: "SIS") oraz wniosek z [...] stycznia 2010 r. do Centralnego Organu Technicznego KSI Komendy Głównej Policji w W. o wykreślenie danych cudzoziemca z SIS. Po rozpatrzeniu odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] kwietnia 2010r. utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2010r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że nie jest celowe przedłużanie postępowania w sprawie wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do czasu rozpatrzenia przez Republikę ... wniosku skarżącego o wykreślenie jego danych z SIS do celów odmowy wjazdu, ponieważ wynik tego postępowania nie jest pewny i prowadziłoby to do obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, ponieważ skarżący zalegalizowałby swój pobyt na terytorium RP w postaci wiz proceduralnych, pomimo że zachodzi wobec niego przesłanka negatywna z art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach. W przypadku wykreślenia danych skarżącego z SIS do celów odmowy wjazdu przez stronę ..., będzie on mógł ponownie ubiegać się o uzyskanie zezwolenia na pobyt. Ponadto skarżący nie wykazał, że w jego przypadku istnieją poważne przyczyny, zwłaszcza względy humanitarne, które uzasadniałyby udzielenie przedmiotowego zezwolenia, pomimo figurowania jego danych w SIS. Skarżący jest kawalerem i nie posiada w Polsce rodziny. Organ zwrócił uwagę, że skarżący przebywa w Polsce co najmniej od [...[ stycznia 1997 r., ale przekroczył granicę wbrew obowiązującym przepisom i przebywał na jej terytorium nielegalnie do [...] września 2007r., tj. do czasu złożenia wniosku o udzielenia zezwolenia na pobyt w trybie art. 18 ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach. Ponadto skarżący naruszył porządek publiczny obowiązujący na terytorium Republiki ..., ponieważ nielegalnie przekroczył granicę poza wyznaczonym przejściem granicznym i przebywał bez wymaganego zezwolenia i wizy. Organ odwoławczy dodał, że odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie nie narusza Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ponieważ, nie pozbawia możliwości pobytu na terytorium RP, a jedynie rozstrzyga kwestię możliwości udzielenia jej wybranej formy zezwolenia na pobyt w Polsce. Ponieważ wobec skarżącego zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach i nie ma zastosowania art. 57 ust. 5a tej ustawy, organ odstąpił od badania pozostałych przesłanek, wymienionych w art. 53 ust.1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. W skardze skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji wydanych w pierwszej i drugiej instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, poprzez odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, rażące naruszenie przepisów art. 61 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 110 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie udzielenie wizy do dnia zakończenia postępowania tj. do dnia odbioru decyzji organu drugiej instancji, rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 8, art. 12 oraz art. 35 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwą i wybiórczą interpretację przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego (zasady zaufania do organów państwa, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). W ocenie skarżącego, nie może on ponosić konsekwencji wpisu do wykazu SIS, ponieważ nie został z niego wykreślony na skutek zaniedbań Wojewody M. Skarżący powołał się na pismo z [...] lutego 2010 r. M. Urzędu Wojewódzkiego w W., z którego wynika, że skarżący nie powinien znajdować się w wykazie, ponieważ w dniu [...] października 2008 r. otrzymał zezwolenie na pobyt udzielone przez Wojewodę M. Nie zgodził się z oceną dokonaną przez organ, że przedłużenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o wykreślenie z SIS prowadziłoby do obejścia przepisów ustawy cudzoziemcach i nie jest zasadne, ponieważ wynik postępowania w sprawie wykreślenia nie jest znany. Według skarżącego przedłużenie tego postępowania umożliwiłoby mu skorzystanie z przysługujących mu praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] lutego 2011 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącego. Załączył do niego informację z [...] lutego 2010 r. M. Urzędu Wojewódzkiego w W.oraz przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego pismo władz ... w sprawie postępowania z wniosku o wydanie nowego postanowienia, którym anuluje się ważność postanowienia o wydaleniu administracyjnym z [...] lutego 2007 r. i wykreślenie danych osobowych z Systemu Informacyjnego Schengen, że postępowanie to (tj. o wydanie nowego postanowienia) zostało wstrzymane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić jakkolwiek większości argumentów skargi Sąd nie podziela. Przede wszystkim wbrew stanowisku strony Sąd uznaje, że brak było podstaw do oczekiwania przez organ na ewentualne wyniki postępowania prowadzonego przez stronę ... w związku z wnioskiem skarżącego dotyczącym wykreślenia go z Systemu Informacyjnego Schengen. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 111 ust. 1 Konwencji Wykonawczej z 19 czerwca 1990 r. do układu Schengen z 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Benelux, Republiki Federalnej oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach każda osoba może , na terytorium każdej z umawiających się stron, wystąpić do sądów lub organów właściwych na mocy prawa krajowego z żądaniem o dokonanie korekty, usunięcie lub uzyskanie informacji lub uzyskanie odszkodowania w związku z wpisem jej dotyczącym. Treść tego przepisu należy odczytywać w związku z treścią art. 106 ust. 1 Konwencji, z którego wynika, że jedynie Umawiająca się Strona wprowadzająca wpis jest upoważniona do modyfikacji, uzupełniania, korekty lub usuwania wprowadzanych danych. Skoro skarżący miał wiedzę o istniejącym wpisie, mógł wcześniej podjąć kroki celem wykreślenia go z SIS, ponieważ przepisy prawa nie nakładają na organy obowiązku dostosowywania prowadzonego postępowania administracyjnego do wyników postępowania o wykreślenie wpisu prowadzonego na wniosek strony, które toczy się przed organem Państwa, które dokonało wpisu. Należy zauważyć, że jedynym obowiązkiem organu zgodnie z treścią art. 62 ust. 7b ustawy o cudzoziemcach jeżeli dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, a zachodzą ważne przyczyny do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony określone w art. 57 ust. 5a, wojewoda zasięga opinii, o której mowa w art. 25 ust. 1 Konwencji Schengen, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji. W tym stanie rzeczy obowiązkiem Wojewody co najwyżej była konieczność zasięgnięcia opinii w myśl art. 25 ust. 1 Konwencji. Brak jest również w związku z tym podstawy do uznania za zasadny ( jak należy rozumieć) zarzutu skarżącego co do faktu, że na skutek zaniedbania Wojewody M. w zakresie braku wystąpienia przez niego o wykreślenie danych strony z SIS doszło do naruszenia treści art. 57 ust. 1 pkt 2a a poprzez to do naruszenia treści art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy bowiem wyjaśnić, że z treści pisma Wojewody z [...] lutego 2010 r., z którego wynikać ma - zdaniem cudzoziemca - wspomniane zaniedbanie dotyczące braku podjęcia kroków przez Wojewodę w sprawie wykreślenia wpisu do SIS w związku z decyzją wspomnianego Wojewody z [...] października 2008 r. ,wydanego w trybie abolicji , okoliczność ta w żadnym razie nie wynika. W piśmie tym przytoczono jedynie treść art. 25 Konwencji wskazującego na tryb konsultacji oraz treść art. 111 Konwencji. W ocenie Sądu strona bez właściwej analizy treści art. 18 ustawy z 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007.120.818) mylnie uznała, że decyzja ta była decyzją, która rodziła obowiązek powiadomienia kraju, który dokonał wpisu o wydaniu tej decyzji co nakładało na wspomniany kraj obowiązek jego wykreślenia. Tymczasem z treści tego art. wynika, że w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony prowadzonym w tym trybie, nie stosuje się treści art. 53-57 ustawy o cudzoziemcach, co wyklucza rozważanie kwestii związanych z wpisem do SIS a ponadto, że wykaz o jakim jest mowa w treści art. 18 ust 5 należy rozumieć jako wykaz prowadzony przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o jakim mowa jest w art. 124 ust.1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Nie można podzielić również argumentów skarżącego co do naruszenia przez organ art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. ( Dz.U.z 1993 nr 61, poz.284) poprzez naruszenie jego prawa do życia rodzinnego. Należy stwierdzić, że treści tego artykułu nie można w żadnym razie utożsamiać, jak czyni to skarżący, z prawem wyboru miejsca zamieszkania w wybranym przez siebie kraju i prowadzenia tu swoich spraw, opierając to prawo wyłącznie na fakcie zamieszkiwania na jego terytorium od 11 lat, w tym przez większość czasu nielegalnie. Zaznaczenia przy tym wymaga, że twierdzenia skarżącego w tej materii różnią się od ustaleń władz Republiki ... co do dłuższego pobytu cudzoziemca ( w tym czasie ) również na terytorium tego Państwa. Treść art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności należy rozumieć ściśle jako prawo do ochrony więzi rodzinnych osób bliskich tworzących rodzinę w sensie prawnym lub faktycznym ( np. rodzice - dzieci, małżeństwo, konkubinat), przed nieuprawnioną lub nadmierną ingerencją ze strony państwa goszczącego. Powoływanie się na znajomość języka polskiego czy więzi z kulturą polską, nie mieści się w zakresie ochrony wynikającej z treści art. 8 Konwencji. W przypadku cudzoziemca sytuacja naruszenia prawa do życia rodzinnego w żadnym razie nie ma miejsca ponieważ jest on osobą samotną. Za zasadne uznał natomiast Sąd zarzuty skargi, w których dowodzi się, że organ stosując treść art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach w sytuacji rozstrzygania o wniosku cudzoziemca dotyczącego udzielenia mu zgody na zamieszkanie na czas oznaczony (działając za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji), w sposób niewłaściwy wykonał obowiązek wynikający z treści art. 62 ust. 7b ustawy o cudzoziemcach. Podkreślić trzeba, że podejmując za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji konsultacje o jakich jest mowa w art. 25 ust.1 Konwencji Wykonawczej Schengen strona rozważająca wydanie dokumentu pobytowego cudzoziemcowi, wobec którego został dokonany wpis do celów odmowy wjazdu najpierw zasięga opinii strony, która dokonała takiego wpisu oraz bierze pod uwagę jej interesy, a dokument pobytowy wydaje jedynie z ważnych powodów, w szczególności z przyczyn humanitarnych lub z uwagi na zobowiązania międzynarodowe. Mając treść wspomnianego artykułu na uwadze należy uznać, że opinia polega na wyrażeniu przez zainteresowane państwo jego zdania na temat dokonanego wpisu, istotności jego dalszego trwania w dokonanej formie prawnej w związku z ewentualnym zamiarem wydania dokumentu pobytowego przez państwo zasięgające konsultacji. Poznanie tego zdania jest konieczne ponieważ strona taka może mimo istnienia wpisu uznać, że nie widzi przeszkód do legalizacji pobytu cudzoziemca na terytorium państwa goszczącego lub przeciwnie uznawać, że istnieje nadrzędny interes, który sprzeciwia się takiemu orzeczeniu. Dopiero w następstwie zapoznania się z taką opinią strona wszczynająca konsultacje rozważyć może w dalszej kolejności czy sytuacja cudzoziemca dowodzi szczególnie ważnych powodów. W przedmiotowej sprawie należy uznać, że wydając decyzje organy dysponowały jedynie informacją podaną KGP przez stronę ... o podstawie dokonanego wpisu i czasu jego obowiązywania. Z informacji tej nie wynika natomiast, jaka jest opinia tej strony o konieczności jego dalszego funkcjonowania w dokonanej formie. Z treści postanowienia Policji ... z [...] grudnia 2010 r. złożonego przez cudzoziemca do akt sądowych wynika natomiast, że strona czeska kwestionuje fakt przeprowadzenia wspomnianych konsultacji. Okoliczność ta w sytuacji, w której brak jest w aktach administracyjnych opinii strony ... w zakresie istniejącego wpisu powoduje, że musi ona być potraktowana jako uchybienie dotyczące sposobu zgromadzenia i oceny dowodów, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję Wojewody.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło