V SA/Wa 1771/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... września 2009 r. nr ... w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z ... sierpnia 2009 r. nr _...; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. A. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (... złote ... groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę ... zł (... złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złote ... groszy) a nadto ... zł (... złotych) tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Na wniosek M. S. (zwanego dalej: skarżącym) z ... czerwca 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w S., decyzją z ... grudnia 2004 r. nr ... przyznał skarżącemu płatność na rok 2004 w wysokości ... zł z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. postanowieniem z ... sierpnia 2008 r. wznowił postępowanie z powodu wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych, nieznanych organowi okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) i wyniku tego postępowania wydał decyzję z ... czerwca 2009 r. nr ..., którą uchylił decyzję z ... grudnia 2004 r. i odmówił przyznania płatności ONW. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że ... kwietnia 2006 r. została przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego kontrola na miejscu. Dla działki rolnej C o powierzchni ... ha znajdującej się na działce ewidencyjnej ... kontrola stwierdziła, iż działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień ... czerwca 2003 r. Stwierdzona nieprawidłowość świadczyła, że na przedmiotowej działce od roku 2004 r. nie była prowadzona działalność rolnicza w myśl obowiązujących przepisów, co stanowiło przyczynę uchylenia decyzji z ... grudnia 2004 r. i odmowy przyznania wnioskowanych płatności. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu ... czerwca 2009 r. Skarżący ... czerwca 2009 r. – z zachowaniem czternastodniowego terminu na złożenie odwołania – złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. pismo z nagłówkiem "odwołanie", skierowane do Dyrektora Oddziały Regionalnego ARiMR w W. W piśmie tym stwierdził, iż otrzymał decyzję z ... czerwca 2009 r. nr ..., nie jest w stanie dokładnie jej zrozumieć i prosi o rozszerzenie wyjaśnień jej treści. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. potraktował powyższe pismo z ... czerwca 2009 r. jako odwołania od decyzji z ... kwietnia 2009 r. i za pismem przewodnim z ... lipca 2009 r. przesłał do Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. celem rozpatrzenia. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. uznał, iż pismo skarżącego z ... czerwca 2009 r. stanowi wniosek o wyjaśnienie treści decyzji z ... kwietnia 2009 r. w trybie art. 113 § 2 k.p.a. i odesłał pismo skarżącego do organu I instancji celem rozszerzenia wyjaśnienia treści decyzji. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. postanowieniem z ... sierpnia 2009 r. nr ... – wydanym na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. – wyjaśnił z urzędu na żądanie strony wątpliwości, co do treści decyzji z ... czerwca 2009 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie z ... sierpnia 2008 r., w którym stwierdził, iż w dalszym ciągu w ogóle nie rozumie dlaczego po sześciu latach decyzje są uchylane. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. postanowieniem z... września 2009 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z ... sierpnia 2009 r. W skardze z ... października 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił, że wydane w sprawie postanowienia w dalszym ciągu nie wyjaśniają przyczyn odebrania mu płatności na 2004 r. W piśmie procesowym z ... czerwca 2010 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego zarzuciła zaskarżonym postanowieniom I i II instancji naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 7, 8, 15, 127 § 1 i § 2 oraz 128 k.p.a. Naruszenia te polegały na: a) zaniechaniu wyjaśnienia rzeczywistej woli i intencji skarżącego, będących podstawą złożenia przez niego pisma z ... czerwca 2009 r., złożonego w Biurze Powiatowym ARiMR w S., a tym samym zaniechaniu dokonania ustaleń w przedmiocie charakteru procesowego tego pisma, w szczególności pod kątem ustalenia czy pismo to było odwołaniem w rozumieniu art. 128 k.p.a., podczas gdy organy zobowiązane były dokonać ustaleń w zakresie rzeczywistej woli skarżącego, towarzyszącej złożeniu jego pisma z ... czerwca 2009 r., poprzez zwrócenie się do niego o sprecyzowanie charakteru tego pisma w celu rozpatrzenia jego pisma zgodnie z intencją oraz interesem skarżącego; b) dowolnym przyjęciu, że pismo skarżącego z ... czerwca 2009 r. było wnioskiem o wyjaśnienie decyzji w rozumieniu art. 113 § 2 k.p.a., a nie odwołaniem od decyzji I instancji, podczas gdy organy powinny były powziąć wątpliwość, czy przedmiotowe pismo nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 128 k.p.a., jak również powinny były zwrócić się do skarżącego w celu jednoznacznego i odpowiadającemu rzeczywistej woli skarżącego ustalenia charakteru tego pisma. Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia II instancji oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie (oraz postanowienie organu I instancji) zostało wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie zaś z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji, chyba że przepisy szczególne ustalają inne wymogi co do treści odwołania. Tak więc, mimo iż wywołanie skutków prawnych czynności procesowej strony uzależnione jest od spełnienia określonych wymagań, co do formy i terminu oraz trybu jej dokonania, to jednak najważniejsza jest jej treść, czyli żądanie strony. W orzecznictwie wskazuje się, iż czynnikiem przesądzającym zakwalifikowanie żądania strony, jako odwołania jest złożenie przez nią, w ustawowym terminie do wniesienia odwołania, pisma wyrażającego niezadowolenie z wydanej, nieostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 września 2001 r., sygn. akt I SA 637/00, publ. LEX nr 54521, wyrok Sądu Najwyższego z 20 czerwca 1996 r., sygn. akt III ARN 14/96, publ. OSNP 1997/2/16). W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że pismo z ... czerwca 2009 r. zostało nazwane przez skarżącego "odwołaniem", złożone zostało w ustawowym terminie do wniesienia odwołania od decyzji z ... czerwca 2009 r. ... i skierowana do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. Co prawda skarżący użył w treści pisma sformułowania, iż prosi o rozszerzenie wyjaśniania treści decyzji. Jednak organ odwoławczy – biorąc pod uwagę – nazwę pisma, termin i sposób jego wniesienia, jak również sposób zakwalifikowania tego pisma przez organ I instancji, który w piśmie przewodnim z ... lipca 2009 r. jednoznacznie uznał je za odwołanie, powinien powziąć co najmniej wątpliwość co do intencji skarżącego o trybie rozpoznania tego pisma. W takiej sytuacji organ odwoławczy miał obowiązek wezwać skarżącego – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – do udzielenia informacji w jakim celu je złożył w terminie 7 dni z pouczeniem, iż nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Sytuacja braku wyjaśnienia ze skarżącym trybu rozpoznania jego pisma z 30 czerwca 2009 r. spowodowała, iż zaskarżone postanowienie (jak i postanowienie organu I instancji) nie mogło zostać uznane za zgodne z prawem, bowiem zostało wydane w wadliwie wszczętym postępowaniu na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. Tym samym – jak trafnie zarzuca pełnomocnik organu w piśmie procesowym z 2 czerwca 2010 r. – postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzono z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8 i art. 15 k.p.a. oraz art. 127 § 2 i 128 k.p.a. Mając na uwadze powyższe argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzekł jak w sentencji. Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz. 1349 ze zm.). Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie, wynikają wprost z powyższego uzasadnienia.