V SA/Wa 1778/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. ze skargi S. Y. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy oddala skargę Po rozpatrzeniu wniosku S. Y., dalej "skarżąca", o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] kwietnia 2010 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium Polski wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dalej "organ administracji", decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2011 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z [...] kwietnia 2010 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Obywatelka R.deklarująca narodowość c. S. Y., w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożyła trzeci wniosek o nadanie statusu uchodźcy, wnosząc równocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżąca wskazała, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia obawia się krewnych jej i jej męża, którzy chcą jej odebrać dziecko. Organ administracji rozstrzygnięciem z [...] maja 2011 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy wskazując, że we wniosku nie powołano żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby przedmiotem rozważań organów administracji w toku poprzednich postępowań w sprawie wniosków o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie organu złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z [...] kwietnia 2010 r. miało na celu opóźnienie lub zakłócenie wykonania tej decyzji. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu organ powołał art. 33 § 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że uwzględnienie wniosku jest zasadne w przypadku łącznego zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. A zatem, organ może wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Organ stwierdził, że kolejny wniosek złożony przez skarżącą został oparty na tych samych podstawach co poprzedni wniosek. Wskazywana przez skarżącą jej sytuacja osobista nie zmieniła się od wydania decyzji merytorycznej w jej sprawie. Decyzją tą objęta również została jej małoletnia córka. Skarżąca nie wykazała w kolejnym wniosku żadnych nowych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że jego złożenie nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. W dniu [...] lipca 2011 r. (data nadania) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2011 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 33 ust. 4 i ust. 5 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego; dalej: k.p.a. W ocenie skarżącej organy administracji w wydanych decyzjach nie uwzględniły jej sytuacji osobistej. W C. grozi jej niebezpieczeństwo ze strony brata i rodziny męża. Skarżąca powtórzyła, że w P. urodziłem córkę, a ojciec dziecka nie utrzymuje ze skarżącą żadnych kontaktów i nie interesuje się również dzieckiem. Niebezpieczeństwo grożące skarżącej i jej córce związane z powrotem do C. jest konsekwencją obowiązujących tam rygorystycznych, nietolerancyjnych i niezgodnych z polskim prawem normy postępowania, które piętnują samotne kobiety wychowujące dzieci. Dodała, że nie ma możliwości osiedlenia się w innym rejonie R., ponieważ nie posiada środków do życia, a poza tym zawsze obawiałaby się zagrożenia ze strony brata i rodziny męża. W ocenie skarżącej wydalenie z P. naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów procesowych stwierdziła, że organ administracji nie podjął czynności, które powinny doprowadzić do wyjaśnienia sprawy i ustaleniu stanu faktycznego, w szczególności nie zbadał wpływu podejmowanej decyzji o wydaleniu na osobistą sytuację skarżącej i jej małoletniej córki. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej przez cudzoziemca decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W myśl art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472) w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Mając na uwadze przytoczone przepisy, stwierdzić należy, że złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wywołuje tych samych skutków prawnych, co złożenie pierwszego wniosku, a w szczególności nie powoduje automatycznego wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku. Aplikant może jednak wnioskować o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Wniosek o wstrzymanie wykonania podlega jednak ocenie organu pod kątem wystąpienia w sprawie osoby wnioskującej okoliczności wypełniających przesłanki wstrzymania, wskazane w przepisie stanowiącym podstawę rozpoznania wniosku tj. art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Analiza tego przepisu wskazuje, że aby w ogóle można było rozpatrywać możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, muszą zostać spełnione – łącznie – następujące przesłanki: 1) za wstrzymaniem wykonania przemawia słuszny interes strony 2) nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (przesłanka negatywna), 3) złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie te przesłanki, może zostać wydana decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Natomiast niespełnienie bodaj jednej ze wskazanych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu. Z art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wynika jedynie możliwość (a nie obowiązek) wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, a więc decyzja w tym przedmiocie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. W tym miejscu omówienia wymagają podstawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, tj. "słuszny interes strony" oraz brak sprzeczności tego interesu z "interesem społecznym". Przesłanka "słusznego interesu strony" nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należy przyjąć, że "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których strona upatruje swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu). Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Analizując całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że Szef Urzędu dokonał oceny stanu faktycznego w sposób właściwy – m. in. konfrontując okoliczności przytaczane przez skarżącą w trakcie aktualnie prowadzonego postępowania z argumentacją podnoszoną na etapie rozpoznawania poprzednich wniosków o nadanie statusu uchodźcy. W związku z faktem, iż powody złożenia aplikacji były tożsame, zasadnym było podjęcie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu i uznaniu, że złożenie przez skarżącą kolejnego wniosku miało jedynie na celu opóźnienie, bądź też zakłócenie wykonania orzeczonej decyzji o wydaleniu. Sąd podziela ocenę organu administracji, iż składając kolejny wniosek skarżąca nie wskazała na żadne nowe istotne fakty czy okoliczności związane z prześladowaniem, bądź też ryzykiem doznania poważnej krzywdy w stosunku do wskazywanych w poprzednich postępowaniach, natomiast te na które się powołała, zostały już rozpatrzone przez organy orzekające podczas wcześniejszej procedury uchodźczej, zakończonej decyzją odmawiającą nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekającą o wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W ostatnim wniosku wskazała przede wszystkim osobiste powody ubiegania się o status uchodźcy uzasadniając, że z powrotem do kraju pochodzenia wiąże się realne zagrożenie dla skarżącej oraz jej małoletniej córki. Ponieważ te same przyczyny skarżąca wskazywała w poprzednich wnioskach uchodźczych, nie było potrzeby dokonania powtórnej oceny tych samych okoliczności w postępowaniu prowadzonym w związku ze złożeniem kolejnego wniosku. Organ nie miał więc obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo, skoro skarżąca nie wskazała żadnych innych, czy dodatkowych okoliczności, które uzasadniałyby konieczność ewentualnej zmiany stanowiska organu. Powyższe oznacza, iż bezzasadny jest nie tylko zarzut naruszenia art. 33 ust 4 ustawy, ale także zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa. Skarżąca powtarza po raz kolejny, że okoliczność, iż jest samotną matką wychowującą małoletnie dziecko stanowi źródło prześladowań w C.. Zapomina jednak o tym, że powyższe okoliczności były już przedmiotem rozważań i oceny we wcześniejszym postępowaniu. W sprawie niniejszej organ podkreślił, że w pierwszym postępowaniu nie uznał, że wskazywane okoliczności (podnoszone również w kolejnym postępowaniu przez skarżącą) przemawiały za udzieleniem ochrony i uzasadnił swoje stanowisko w tej materii co oznacza, iż powtórne odwoływanie się do nich w przedmiotowym postępowaniu nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Uzasadniając trafność rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji, a w konsekwencji oddalenie złożonej skargi warto również przywołać postanowienia Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 13 grudnia 2005 r.). Artykuł 32 wymienionej regulacji prawnej stanowi, że w przypadku gdy osoba, która złożyła wniosek o udzielenie azylu w Państwie Członkowskim przedstawi dalsze informacje lub złoży kolejny wniosek w tym samym Państwie Członkowskim to, Państwo Członkowskie może zbadać te dalsze informacje lub elementy kolejnego wniosku w ramach rozpatrzenia uprzedniego wniosku lub w ramach badania decyzji w drodze rewizji lub odwołania o ile właściwe organy mogą w tych ramach wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie elementy zawarte w dalszych informacjach lub kolejnym wniosku (ust 1). Ponadto, Państwa Członkowskie mogą zastosować szczególną procedurę w przypadku, gdy osoba złożyła kolejny wniosek o udzielenie azylu (ust 2 art. 32). Ta szczególna procedura polega na tym, że kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu, co do tego, czy po wycofaniu uprzedniego wniosku lub po podjęciu decyzji w sprawie tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrywania możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy Dyrektywy 2004/83/WE (art. 32 ust 9). Należy również podnieść, że Państwa Członkowskie mogą zdecydować o dalszym rozpatrywaniu wniosku jedynie wtedy, gdy wnioskodawca bez własnej winy nie był w stanie uzyskać wiedzy o sprawach, o których mowa w ust 3-5 art. 32 Dyrektywy w trakcie uprzedniej procedury, w szczególności zaś wykonując prawo do skutecznego środka odwoławczego na mocy art. 39. Porównanie powyższej regulacji z treścią przepisów prawa krajowego w tym w szczególności z treścią art. 33 ust 1 i 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcowi ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, prowadzi do wniosku, że unormowania te nie są sprzeczne i zapewniają cudzoziemcowi należytą ochronę. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.