V SA/Wa 1778/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia15 listopada 2012 r. o odmowie przyznania praw pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości postanowienie: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2012 r. 2. przyznać A. B. prawo pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z 15 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. B. przyznania prawo pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W motywach uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą posiada rozdzielność majątkową. Wyjaśnił, iż poza rentą ZUS (694,40 zł) nie ma innych dochodów, jest osobą schorowaną, nie posiada odrębnego majątku i zasobów gotówkowych. Skarżący posiada dom oraz prawo do zamieszkiwania w mieszkaniu spółdzielczym, jak również nieruchomość rolną o pow. 2,39 ha. Zdaniem skarżącego gospodarstwo rolne jest zbyt małe i szkody po klęsce żywiołowej nie zostały dotychczas usunięte z braku środków. Jedyną pomoc jaką uzyskał to ulga podatkowa. Ponadto od 1.07.2012 r. wysokość świadczenia ZUS do wypłaty wynosi miesięcznie 473,41 zł. W dodatkowym oświadczeniu skarżący wyjaśnił, iż mieszkanie o pow. 59,4 m² nie zostało dotychczas wyodrębnione z majątku spółdzielni zatem jego właścicielem jest nadal spółdzielnia mieszkaniowa. Skarżący osobiście opłaca czynsz za mieszkanie w wysokości 483,39 zł oraz ponosi koszty utrzymania domu ([...]) w wysokości minimalnej tj. 203,13 (koszty eksploatacyjne – energia, telefon, dojazd PKS). Ponadto skarżący wskazał następujące koszty utrzymania tj. energia elek. – 86 zł, gaz- 40 zł, telefon- 120 zł, żywność – 300 zł, środki czystości -20 zł, lekarstwa – 30 zł, ubrania – 20 zł, komunikacja miejska – 78 zł. W odpowiedzi na wykazanie stanu majątkowego małżonki skarżący wyjaśnił, iż posiada z nią rozdzielność majątkową ustanowioną notarialnie i nie może wnikać w jej stan majątkowy oraz dochody. Do dodatkowego oświadczenia skarżący załączył wyciągi z rachunku bankowego w [...], nie wypowiedział się natomiast co do rachunku w [...] Banku. Natomiast w sprzeciwie skarżący podniósł, iż w związku z tym, że między nim a jego małżonką istnieje rozdzielność majątkowa ustanowiona notarialnie sąd nie ma podstaw do analizy majątku pozostałych osób (w tym i żony) zamieszkujących w tym samym lokalu spółdzielczym. Przypomniał również, iż jest poszkodowany na skutek klęski żywiołowej i ma prawo oczekiwać pomocy od Skarbu Państwa (a nie tylko od krewnych czy żony). Wskazał, że przedmiot obecnego postępowania związany jest z gospodarstwem rolnym, które ucierpiało na skutek huraganu. Wraz ze sprzeciwem nadesłał historie rachunku w [...] Banku. W zażaleniu z 5 grudnia 2012 r. skarżący wskazał, iż jego małżonka otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1084,73 zł, a także przedstawił zestawienie łącznych (jego i małżonki) miesięcznych kosztów utrzymania, które obejmują czynsz za mieszkanie 512,20 zł, energię elektryczną 90 zł, gaz 40 zł, telefon 130 zł, internet 55 zł, żywność 800 zł, środki czystości 50 zł, lekarstwa 100 zł, ubrania 50 zł, komunikacja miejska 160 zł, łączna kwota kosztów 1.987,20 zł. Do zażalenia dołączył również trzy wezwania do zapłaty za energię elektryczną oraz pismo o stanie zaległości w opłatach za użytkowanie lokalu mieszkalnego. W związku tym, że skarżący w zażaleniu podał zarobki żony, które nie był dotychczas znane Sądowi oraz dokonał szczególnych wyliczeń co do kosztów utrzymania należy stwierdzić, że w sprawie została spełniona przesłanka przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. ponieważ skarżący A. B. wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej jako p.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepis ten, stanowiący podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny, stanowi wyjątek od zasady dewolutywności. W razie bowiem zaistnienia przesłanek w nim wskazanych, przedmiot rozpoznania sądowego nie zostaje przeniesiony do sądu wyższej instancji. Druga ze wskazanych przesłanek art. 195 § 2 ustawy p.p.s.a., stanowiąca o oczywiście uzasadnionym zażaleniu oznacza, że mogą nią być objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. Zwrot normatywny "oczywiście uzasadnione" należy rozumieć przez pryzmat oceny sądu dokonywanej w kontekście argumentów zawartych w zażaleniu. Sąd po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia zważył, iż przedmiotowe zażalenie w całości zasługuje na uwzględnienie. Powodem tego jest to, że skarżący w zażaleniu wskazał nowe okoliczności, które dotychczas były nieznane Sądowi. Skarżący wyjawił bowiem, że jego małżonka otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.084, 73 zł, a także dokonał szczególnych wyliczeń co do kosztów utrzymania. Z zestawienia tego wynika, że dochody skarżącego wraz z małżonką (1.779,13 zł) nie pokrywają całości kosztów utrzymania (1.987,20 zł). Dodatkowo skarżący posiada zadłużenie o czym świadczą przedstawione wezwania do zapłaty za energię elektryczną oraz pismo o stanie zaległości w opłatach za użytkowanie lokalu mieszkalnego. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w sprawie została spełniona przesłanka przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a., ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W konsekwencji należy przyjąć, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków zarówno na wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika z wyboru, ani też na koszty postępowania. Z tego względu Sąd na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 195 § 2 p.p.s.a przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.