V SA/Wa 178/04
WyrokWSA w Warszawie2004-09-02
Skład orzekający: Ewa Jóźków, Marzenna Zielińska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją, może zostać uwzględniony, jeśli został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia wejścia w życie orzeczenia TK?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 145a § 2 k.p.a., liczonego od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. Ponadto, sąd stwierdził, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie stanowiły żadnej z przesłanek wznowienia postępowania enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania mu uprawnień kombatanckich, powołując się na nowe okoliczności i wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że nie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. oraz że wniosek oparty na wyroku TK został złożony po terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając nienależyte wyjaśnienie istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę i nakazał zwrócić skarżącemu nadpłacony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Asesor sądowy w WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2004 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. nakazuje zwrócić J. D. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpisany do rejestru w dniu 7.04.2004 r. pod poz. 2342 nadpłacony wpis sądowy w wysokości 90 (dziewięćdziesiąt) zł.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2002 r. sygn. akt V SA 2157/01 oddalił skargę J. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż powojenna działalność skarżącego o charakterze kombatanckim nie została uprawdopodobniona. Nawet bowiem w sytuacji uznania, iż skarżący pomagał przy przekazywaniu meldunków, broni i amunicji, brak jest podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż dobrowolne i doraźne dokonywanie takich czynności, które nie było wymuszane ani rozliczane według zasad dyscypliny obowiązującej żołnierzy ugrupowań konspiracyjnych nie może być uznane za równoznaczne z przyjęciem do organizacji w charakterze członka konspiracyjnych sił zbrojnych.
Pismem z dnia 25 października skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzając, iż zarządzenie gen. Sosnkowskiego było powszechnie znane dopiero po wojnie, wcześniej nikt go nie przestrzegał. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie uznając, iż nie występuje żadna z przesłanek wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] czerwca 2003 r. skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02) stwierdzający niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego strona nie powołała się na żadną z wymienionych w art. 145 § 1 kpa przesłanek wznowienia postępowania. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania wskazujący jako przesłankę orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 145a § 2 kpa. Skarżący nie wystąpił również z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. D. zarzucił organowi nienależyte wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W rozpatrywanej sprawie kontroli podlega legalność decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Pismem z 25 października 2002 r. J. D. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] czerwca 2001 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Organy obu instancji uznały za zasadne odmówić wznowienia postępowania wobec nie wystąpienia żadnej z określonych w art. 145 § 1 kpa przesłanek wznowienia postępowania.
Stosownie do treści powołanego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
- dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
- decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;
- decyzja została wydana w warunkach uzasadniających wyłączenie pracownika lub organu administracji;
- strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
- wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję;
- decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
- zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji;
- decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną następuje wyłącznie na podstawie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania administracyjnego wynika z charakteru tego postępowania nadzwyczajnego, które zmierzając do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo przyjęły, iż powołane przez skarżącego okoliczności, takie jak: nieznajomość instrukcji generała Sosnkowskiego wprowadzającej obowiązek składania przysięgi organizacyjnej, dowody przedstawione w sprawie zakończonej decyzją o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich oraz nienależyte wyjaśnienie przez organy orzekające istotnych dla sprawy okoliczności, nie stanowią żadnej z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego określonych w art. 145 § 1 kpa.
Zasadne jest również stanowisko organu odwoławczego uznające nieskuteczność żądania wznowienia postępowania w trybie przewidzianym w art. 145a kpa, ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02), w którym orzeczono o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pomijając okoliczność, iż przepis, który na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego utracił moc obowiązującą nie stanowił podstawy odmowy przyznania uprawnień kombatanckich skarżącemu, to z uwagi na fakt, iż ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw z dnia 29 kwietnia 2003 r., organ zasadnie uznał, iż skarga o wznowienie postępowania, nadana w urzędzie pocztowym w dniu 24 czerwca 2003 r., wniesiona została z naruszeniem przewidzianego w art. 145a § 2 kpa terminu jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło