V SA/Wa 1784/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-07

Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, skarżący może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku skarg w sprawach ubezpieczeń społecznych, są one zwolnione z kosztów sądowych z mocy prawa, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów bezprzedmiotowym. Wnioskodawca, utrzymujący się z niewielkiej renty, chory i całkowicie niezdolny do pracy, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
R. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską rentę, chorobę, brak majątku i ponoszone wydatki. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za bezprzedmiotowy, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Wniosek w części zwolnienia od kosztów sądowych pozostawiono bez rozpatrzenia.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. R. C. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, iż jego żona uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.700-1.800 zł brutto, jednakże zaznaczył, iż zawarł z żoną umowę o rozdzielności majątkowej (rubryka nr 8 wniosku). W dodatkowym oświadczeniu z dnia 27 września 2013 r. wskazał, iż po zawieszeniu działalności gospodarczej uzyskał pomoc od żony, a także wsparcie finansowe od rodziców (około 500 zł miesięcznie), pożyczał również "mniejsze kwoty" od kolegów. Oświadczył, iż obecnie otrzymuje rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 831,15 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, iż zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu, ponosząc miesięczny czynsz w wysokości 400 zł oraz wydatki na wyżywienie w wysokości około 300 zł. Wskazał także, iż jest osobą chorą i ponosi wydatki na leczenie w wysokości około 200 zł miesięcznie. Wezwany do złożenia kolejnego dodatkowego oświadczenia, nadesłał pismo z dnia 21 października 2013 r., w którym wyjaśnił, iż nie prowadzi gospodarstwa domowego z żoną, która mieszka osobno i opiekuje się chorą matką. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego z okresu od 29.07. do 8.10.2013 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącego sytuację majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W szczególności stwierdzić trzeba, iż skarżący utrzymuje się z niewielkiej renty, jest osobą chorą i całkowicie niezdolną do pracy, nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Natomiast wniosek skarżącego w części zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżący nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu. Wobec tego, wniosek w tym zakresie należało pozostawić bez rozpatrzenia. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło