V SA/Wa 1785/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011r. sprawy ze skargi V. I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego V. I. kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Szef Urzędu d/s Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Swoje rozstrzygnięcie organ II instancji oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach: W dniu 11 września 2009 r. V. I. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uzasadniając tenże wniosek pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelką polską A. M.. Organ I instancji ww. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. wniosku nie uwzględnił podnosząc, że małżeństwo zainteresowanego zostało zawarte w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach albowiem małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. W odwołaniu cudzoziemiec oświadczył, że wraz z żoną zamieszkują wspólnie u jej rodziców a związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu odwoławczego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko w tej kwestii organ przytoczył art. 13 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 21 maja 2010 r., oraz art. 53 ust. 1 pkt. 6, art. 57 ust. 1 pkt. 4 i art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Przypomniał, że wnioskodawca przebywał w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (z terminem ważności do dnia 4 listopada 2009 r.) udzielonego przez Wojewodę Warmińsko – Mazurskiego z uwagi na wykonywanie pracy. Poza tym zainteresowany zawarł w dniu 4 września 2009 r. związek małżeński z obywatelką polską A. M.. Oboje małżonkowie deklarują wspólne zamieszkiwanie przy ulicy [...] w [...]. W dniu 7 października 2009 r. zostali oni przesłuchani. V. I. oświadczył, że poznał przyszłą żonę w sylwestra 2007 r. W następnym roku również w sylwestra oboje zaręczyli się. Wyjaśnił również, że wspólnie z żoną zamierza przeprowadzić adaptację strychu na lokal mieszkalny. A. M. potwierdziła wyjaśnienia męża, poza tym oboje stwierdzili, że po ślubie odbyło się przyjęcie weselne. Sprzeczności w wyjaśnieniach małżonków pojawiły się natomiast w kwestii spędzania czasu w ostatnim okresie oraz koloru pierścionka zaręczynowego. Z kontroli pobytu cudzoziemca przeprowadzonej w dniu 8 października 2009 r. w miejscu deklarowanego miejsca zamieszkania tj. w [...] przy ulicy [...] oraz przy ulicy [...] wynikało, iż V. I. prawdopodobnie zamieszkuje przy ulicy [...]. Informacja w tej kwestii została jednak przekazana przez najbliższą rodzinę małżonków, natomiast samego zainteresowanego nie zastano pod żadnym z ww. adresów. W dniu 23 października 2009 r. pracownicy [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] podjęli próbę przeprowadzenia kontroli legalności pobytu cudzoziemca w lokalu przy ulicy [...] w [...] jednakże nie zostali wpuszczeni przez jego matkę. Z kolei pod adresem [...] ul. [...] ponownie go nie zastano. Tego samego dnia została przesłuchana matka cudzoziemca S. H., która zeznała m.in., że po ślubie syna nie było żadnego przyjęcia, że nie spędziła z synową żadnych świąt, lecz utrzymuje kontakty z jej rodziną, a nadto, że jej syn zamieszkuje pod adresem O. ul. [...]. W dniu 23 października 2009 r. został przesłuchany również mąż ww. W. J., który zeznał, iż zna rodzinę A. M. od 1997 r., a po jej ślubie z cudzoziemcem odbyło się przyjęcie weselne. Zeznał też, że wnioskodawca pracuje w jego firmie, jako kierowca, czasami także w weekendy. Przesłuchano także rodziców A. M.. Jej ojciec zeznał, że z zięciem nie spędził żadnych świąt, oraz, że w weekendy zięć nie pracuje. Z kolei matka zeznała, że zaręczyny córki odbyły się w jej urodziny tj. 23 lutego 2008 r. i że spędziła z zięciem Wielkanoc 2009 r. W dniu 25 października 2009 r. podjęto kolejną próbę kontroli legalności pobytu cudzoziemca jednak pod żadnym z ww. adresów nie zastano go. Do akt sprawy dołączono dokumenty, z których wynika, że A. M. uzyskała zgodę na adaptację strychu na lokal mieszkalny przy ulicy [...] w [...]. W toku postępowania odwoławczego Szef Urzędu d/s cudzoziemców uznał, iż sprawa wymaga przeprowadzenia dodatkowych czynności sprawdzających i wystąpił do Wojewody [...] o przesłuchanie najbliższych sąsiadów mieszkania, w którym zamieszkuje żona cudzoziemca. Z ich zeznań wynika, że fakt zawarcia związku małżeńskiego przez A. M. nie był powszechnie znany. Sąsiedzi oświadczyli, że sporadycznie widują cudzoziemca, lecz z pewnością nie zamieszkuje on na stałe w lokalu nr [...] przy ulicy [...]. W opinii sąsiadów oraz znajomych A. M. jej małżeństwo z cudzoziemcem jest fikcją i zostało przez nią zawarte w celu uzyskania korzyści majątkowej. A. M. jest często widywana ze znajomymi, lecz nie w towarzystwie męża. Nie nosi również obrączki. Z zeznań wnioskodawcy złożonych w dniu 8 kwietnia 2010 r. wynika, że nie posiada on wiedzy lub nie pamięta wielu istotnych zdarzeń z jego życia z A. M.. Dotyczy to większości zdarzeń związanych z zawarciem związku małżeńskiego i przyjęcia weselnego. Zeznał również, że nie zna koleżanek żony oraz, że w Święta Wielkanocne był chory i spędził je w łóżku. Jeśli chodzi o sylwestra 2009 r. to był wtedy z rodziną m.in. z żoną, której w dniu 8 marca wręczył różę. Żona cudzoziemca zeznała natomiast, że sylwestra spędziła w towarzystwie swoich znajomych, natomiast jej mąż pojechał do swoich znajomych. Zaprzeczyła jednocześnie temu, aby cokolwiek otrzymała od męża w dniu 8 marca. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem Wojewody, że związek małżeński cudzoziemca z obywatelką polską zawarty został jedynie w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. Takie stanowisko znajduje uzasadnienie w zeznaniach sąsiadów, którzy wskazali, że małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Z podjętych prób kontroli legalności pobytu cudzoziemca w Polsce nie sposób jednoznacznie stwierdzić gdzie faktycznie zamieszkuje. Zwrócono uwagę także na to, że w zeznaniach małżonków pojawiło się wiele sprzeczności. Oprócz tego cudzoziemiec nie pamiętał istotnych zdarzeń z życia codziennego. Fakt niezamieszkiwania z żoną wynika natomiast z zeznań rodziców A. M., którzy nie mieli wystarczającej wiedzy o życiu i pracy zięcia. Zdaniem Szefa Urzędu d/s Cudzoziemców nie ma istotnego znaczenia w sprawie fakt uzyskania przez A. M. zgody na adaptację strychu w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] w [...]. W każdym razie fakt ten nie potwierdza, iż związek małżeński cudzoziemca ma prawdziwy charakter. Decyzję organu II instancji zaskarżył V. I. wnosząc o jej uchylenie. Z uzasadnienia skargi wynika, iż jej autor zarzuca Szefowi Urzędu d/s Cudzoziemców naruszenie prawa do ochrony życia rodzinnego wynikającego z art. 47 Konstytucji. Konsekwencją decyzji jest, bowiem obowiązek opuszczenia Polski a także separacja z małżonką. Zarzuca nadto naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 7 kpa poprzez "odwrócenie" ciężaru dowodu i przyjęcie, że to skarżący powinien udowodnić, że nie zawarł związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów prawa. W ocenie skarżącego organ poprzestał na przedstawieniu niezgodności pomiędzy zeznaniami jego i małżonki a zeznaniami osób trzecich, oraz faktów niemających znaczenia w sprawie. Poza tym niezgodność, o której mowa w art. 55 ustawy o cudzoziemcach występuje w sytuacji, gdy dotyczy zeznań małżonków a nie innych osób. Należałoby, zatem uznać, że wadliwa wykładnia art. 55 ust.1 pkt. 6 ustawy o cudzoziemcach spowodowała, że organy orzekające obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób niepełny naruszając zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie. Organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego ustala czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że: - małżonkowie nie zamieszkują wspólnie, - małżonkowie nie są zgodni, co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą (art. 55 ust. 1 pkt. 3 i 6 ustawy o cudzoziemcach). Ustawodawca wskazał jednocześnie, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli m.in. podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 57 ust. 1 pkt. 4 ww. ustawy). Przywołany wyżej przepis wymienia taką okoliczność, której stwierdzenie pociąga za sobą konieczność odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ma więc niewątpliwie charakter wiążący dla organu podejmującego rozstrzygnięcie, co oznacza, iż wykluczone jest tu podejmowanie decyzji na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Jeżeli więc organ ustali taki stan faktyczny, który podpada pod treść przepisu, o którym mowa to konsekwencją takiego stanu rzeczy jest konieczność odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zdaniem sądu w postępowaniu przed organami nie wykazano jednak w sposób przekonujący, iż małżonkowie nie zamieszkują wspólnie. W związku z tym kategoryczna teza jakoby małżeństwo cudzoziemca z A. M. zawarto w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach jest w obecnym stanie sprawy nieuprawniona. Należy, bowiem zauważyć, iż nie wszystkie dowody zgromadzone w toku postępowania administracyjnego zostały poddane należytej analizie i ocenie. Zwraca uwagę w szczególności brak odniesienia się do istotnego dowodu z dokumentu w postaci sprawozdania Kierownika Sekcji Opiniowania Pobytu Cudzoziemców Wydziału d/s Cudzoziemców [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 23 września 2009 r. (k. 138 akt. postępowania administracyjnego). Z dokumentu tego wynika, że w toku przeprowadzonego wywiadu ustalono, że cudzoziemiec jest zameldowany pod adresem [...] ul. [...], natomiast cudzoziemiec widywany jest pod adresem [...] gdzie zameldowana jest jego żona. Ustalono nadto, że w miejscu przebywania cieszy się opinią spokojnego i grzecznego człowieka. W toku postępowania, które będzie prowadzone ponownie organ ustali, z jakich źródeł autor sprawozdania czerpał wiedzę na okoliczności w nim wskazane. Będzie to wymagało rozważenia potrzeby jego przesłuchania a nadto przesłuchania także tych osób, które ewentualnie powiadomiły autora sprawozdania o faktach związanych z osobą cudzoziemca. Powyższe będzie o tyle istotne, że treści zawarte w sprawozdaniu, o którym mowa są odmienne od treści zeznań i wyjaśnień, na których oparto się podejmując kwestionowaną decyzję. Dodatkowych wyjaśnień będzie wymagała również kwestia okoliczności poprzedzających podjęcie przez Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości położonej przy ulicy [...] uchwały nr [...] (k. 175 akt postępowania adm.). Z uchwały tej wynika m.in., że udzielono zgodę żonie cudzoziemca na przebudowę nieruchomości wspólnej (strychu) z przeznaczeniem na mieszkanie. Zadaniem organu będzie wyjaśnienie, jakie czynności A. M. podjęła przed dniem 27 października 2009 r. tj. przed datą podjęcia ww. uchwały, a zwłaszcza czy podejmowała je wspólnie ze skarżącym. Chodzi w szczególności o to, jakie składała pisma, z kim rozmawiała, oraz w jakim celu podjęła starania zmierzające do uzyskania zezwolenia na adaptację strychu na pomieszczenie mieszkalne (czy chodziło o zamieszkanie tamże wspólnie ze skarżącym). Przeprowadzenie powyższych dowodów będzie skutkowało koniecznością dokonania ich oceny, a także ponownej oceny dowodów pozostałych już zgromadzonych. Dopiero kompleksowa ocena, o której wyżej mowa pozwoli na postawienie tezy zmierzającej do potwierdzenia, względnie odrzucenia dotychczas wyrażonych opinii dotyczących związku małżeńskiego skarżącego i A. M., a zwłaszcza przyczyny jego zawarcia. Podstawą orzeczenia Sądu jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. e p.p.s.a.