V SA/Wa 1786/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna z siedzibą w J. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki zawarte w piśmie z dnia ... czerwca 2014 r. nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest ocena Wniosku o dofinansowanie projektu złożonego przez F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w J. realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 (POIG), dokonana przez Ministra Gospodarki. W dniu 9 grudnia 2013 r. F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo – akcyjna złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "...", realizowanego w ramach POIG Działanie 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym. Wniosek otrzymał numer ... Pismem z dnia ... maja 2014r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o. (PARP) poinformowała Wnioskodawcę, że wniosek o dofinansowanie jej projektu numer ... nie uzyskał pozytywnej oceny w wyniku weryfikacji zgodnie z kryteriami oceny merytorycznej obligatoryjnej. PARP wskazała, że projekt nie spełniał kryterium nr: 2, 4 i 5. Pismem z dnia 26 maja 2014r. Skarżąca wniosła protest od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu. Zakwestionowała ocenę kryteriów merytorycznych obligatoryjnych nr 2, 4 i 5. Ponadto przeprowadzonej ocenie zarzuciła uchybienia proceduralne w postaci wielokrotnego naruszenia art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2009r. Nr 84, poz. 712, dalej u.z.p.p.r.) oraz § 7 ust. 1 punkt 7 i punkt 9 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach POIG Działanie 4.4., poprzez nie dokonanie rzetelnej i bezstronnej oceny projektu objętego wnioskiem w zakresie kryteriów nr 2, 4 i 5 oraz w postaci naruszenia art. 26 ust.2 w zw. z art.29 ust.2 pkt 6 u.z.p.p.r. w zw. z §7 pkt 5 Regulaminu przeprowadzania konkursu poprzez zastosowanie oceny poszczególnych części wniosku z użyciem definicji innych niż określone w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG oraz zastosowanie niejasnej oceny wniosku o dofinansowanie. Skarżąca wniosła o uwzględnienie protestu w całości, powtórną ocenę wniosku aplikacyjnego oraz przyznanie wnioskowanego wsparcia. W odpowiedzi na protest, pismem z dnia ... czerwca 2014r. Minister Gospodarki pełniący funkcję Instytucji Pośredniczącej (IP) poinformował Skarżącą, iż protest został uznany za niezasadny. W zakresie oceny spełnienia kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 2, Instytucja Pośrednicząca wskazała, że zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG (dalej: Przewodnik) ocenie podlega czy projekt dotyczy realizacji inwestycji tj. nakładów na środki trwałe oraz aktywa niematerialne i prawne związane z tworzeniem jednostki, rozbudową istniejącej jednostki, dywersyfikacją jednostki poprzez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów (wyrobów lub usług) lub zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącej jednostki. Organ stwierdził, że wynikiem projektu ma być pojawienie się na rynku nowego podmiotu gospodarczego wytwarzającego powszechnie znany produkt, dla którego nie dokonano kwantyfikacji cech użytkowych. Wskazał, że na podstawie opisowych deklaracji Wnioskodawcy nie ma możliwości stwierdzenia, iż nowy produkt będzie się zasadniczo różnił od produktów substytucyjnych obecnych na rynku. W zakresie oceny spełnienia kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 4 w brzmieniu: "W wyniku realizacji projektu zostanie wprowadzony na rynek nowy lub zasadniczo ulepszony produkt (kryterium nie dotyczy projektów prowadzących do powstania produktów nie posiadających desygnatu materialnego)" IP stwierdziła, że Wnioskodawca w punkcie 19 wniosku dokonał porównania cech i parametrów, które będą bardziej korzystne w przełożeniu na praktyczne właściwości osłonek samego producenta ..., ale opis jest ogólny, bez poparcia ekspertyzami, czy wynikami badań rynku. Wnioskodawca nie wykazał również, że są zadeklarowani odbiorcy nowych i lepszych parametrycznie osłonek do ... Organ stwierdził, że w świetle przedstawionych danych należy uznać, że Wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że produkt jaki zamierza wytwarzać na początku swojej działalności, będzie ulepszony. Zarzucił brak punktu odniesienia i udokumentowania faktycznego zapotrzebowania na takie ulepszenie ze strony rynku docelowego. Stwierdził, że Wnioskodawca nie scharakteryzował konkurencji w zakresie podanych parametrów, a jedynie wymienił dwóch producentów osłonek. IP uznała, że na podstawie przedstawionych faktów, które nie stanowią spójnego opracowania, nie można uznać kryterium nr 4 za spełnione. W zakresie oceny spełnienia kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 5 w brzmieniu: "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu wykazuje użyteczność dla potencjalnych odbiorców oraz posiada przewagi konkurencyjne w stosunku do oferty innych podmiotów działających w branży", Minister stwierdził, że Wnioskodawca przedstawił jedynie specyfikację planowanego produktu, wskazując na innowacyjności nie mające charakteru cech wyróżniających go w stosunku do produktów znajdujących się w ofercie konkurencyjnych podmiotów działających w tej samej branży. Strona nie zgadzając się ze stanowiskiem instytucji oceniających projekt wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie, że ocena projektu – w zaskarżonym zakresie – została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Ministra Gospodarki zarzuciła naruszenie: 1/ art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. w związku z §7 ust.1 pkt 7 i 9 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach POIG działanie 4.4., poprzez niedokonanie rzetelnej i bezstronnej oceny projektu objętego wnioskiem w zakresie kryteriów o numerach: 2, 4 i 5, 2/ art. 26 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r., poprzez dokonanie negatywnej oceny projektu na podstawie nierzetelnych ocen merytorycznych sporządzonych przez eksperta powołanego do oceny projektu – o czym świadczy m.in. powoływanie się w piśmie organu na strony internetowe dostawców, nie ma natomiast producentów osłonek; brak podstawowych informacji o produkcie jakim są osłonki kolagenowe, 3/ art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r., poprzez uchybienie zasadzie równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów, polegające na negatywnej ocenie wniosku i projektu bez uzasadnienia odnoszącego się bezpośrednio do treści protestu, 4/ art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 u.z.p.p.r. w związku z § 7 pkt 5 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach POIG, poprzez zastosowanie oceny poszczególnych części wniosku, definicji kryteriów innych niż określone w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG, a także poprzez brak merytorycznej oceny wniosku zgodnie z kryteriami, 5/ § 7 pkt 9 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach POIG, poprzez niezwrócenie się do Skarżącej w celu wyjaśnienia wątpliwości oraz dokonania jednoznacznej oceny wniosku, 6/ § 1.1. pkt 6 w związku z § 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 7 kwietnia 2008 r. w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach POIG, 2007-2013, poprzez nieudzielenie pomocy finansowej w ramach działań "Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym", w sytuacji gdy złożony przez skarżącą wniosek spełniał wszystkie niezbędne ku temu przesłanki. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, informując równocześnie iż zgodnie ze stanem wykorzystania alokacji na III – VI osi POIG, w działaniu 4.4 POIG brak jest już środków finansowych (alokacja została wyczerpana) i zawieranie nowych umów o dofinansowanie projektów w tym działaniu jest już niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w §2, natomiast §3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z przepisu art. 30 c ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz.U. z 2009 r., nr 84, poz.712 ze zm., dalej u.z.p.p.r.) wynika, że po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej informacji Sąd stwierdził, że informacja ta odpowiada prawu, a skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożenie Wniosku jest przystąpieniem do postępowania o charakterze konkursowym. Jak wynika z dokumentacji konkursowej, ocena merytoryczno obligatoryjna kryteriów dokonywana jest przede wszystkim na podstawie opisu we wniosku o dofinansowanie oraz wiedzy eksperta oceniającego. Strona złożyła oświadczenie o zapoznaniu się i akceptacji zasad dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie. Zgodnie z §7 ust.1 pkt 7 Regulaminu przeprowadzania konkursu ocena merytoryczna obligatoryjna dokonywana jest w systemie "zero-jedynkowym", a do oceny merytorycznej fakultatywnej przekazywane są tylko te wnioski o dofinansowanie, które spełniły wszystkie kryteria oceny merytorycznej obligatoryjnej. Z zapisu tego wynika, ze niespełnienie chociażby jednego kryterium merytorycznego obligatoryjnego powoduje, że wniosek nie jest przekazywany do dalszej oceny, czyli nie może uzyskać wnioskowanego dofinansowania. Natomiast w myśl §7 ust.1 pkt 5 Regulaminu wnioski złożone w ramach konkursu są poddawane ocenie merytorycznej zgodnie z kryteriami wyboru projektów zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący POIG. Każde kryterium oceniane jest przez 2 Członków Oceniających KK. W przypadku wystąpienia rozbieżności w ocenie merytorycznej pomiędzy Członkami KK wniosek kierowany jest do trzeciej oceny merytorycznej do trzeciego Członka Oceniającego. Trzecia ocena dotyczy wyłącznie kryterium, w ramach oceny którego stwierdzono rozbieżność. Ocena trzeciego Członka Oceniającego jest oceną decydującą w danym kryterium wraz ze zgodnym z nią wynikiem oceny jednego z dwóch Członków Oceniających. Brak jest dowodów, że w rozpoznanej sprawie nie dochowano powyższych zasad. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że ocena dokonana przez ekspertów i zgodnie z kryteriami ocen określonymi w Przewodniku po wyborze kryteriów nie została przeprowadzona rzetelnie i bezstronnie. Odnosząc się do oceny kryterium nr 2 należy przypomnieć, że zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru, w ramach tego kryterium ocenie podlega czy zgłoszony do dofinansowania projekt dotyczy inwestycji związanych z utworzeniem nowej jednostki lub rozbudową istniejącej lub dywersyfikacji produkcji jednostki, których efektem będzie w szczególności wprowadzenie nowych lub znacząco ulepszonych produktów. Inwestycja polegać ma na zastosowaniu zaawansowanej technologii, dzięki której będą wytwarzane nowe lub zasadniczo zmienione produkty z punktu widzenia rynku docelowego. Ocena kryterium dokonywana jest przede wszystkim na podstawie opisu we wniosku o dofinansowanie oraz wiedzy eksperta oceniającego. Dlatego we wniosku o dofinansowanie, przede wszystkim w punkcie 15, przedsiębiorca musi podać konkretne dane dające możliwość dokonania oceny. Podkreślić należy, że zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru dla spełnienia kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 2 nie jest wystarczające wprowadzenie na rynek produktu zmienionego, musi to być produkt znacząco zmieniony lub nowy. W ocenie Sądu stwierdzenie przez IP, że na podstawie opisowych deklaracji Wnioskodawcy nie ma możliwości stwierdzenia, że nowy produkt będzie znacząco różnił się od produktów obecnych na rynku, nie przekracza granic swobodnej oceny informacji zawartych we wniosku. Ponadto, wbrew twierdzeniu strony, nie jest błędem porównanie produktu proponowanego przez wnioskodawcę – osłonki kolagenowej z produktami proponowanym przez sprzedawców, a nie producentów osłonek. Chodzi bowiem o porównanie produktów znajdujących się na rynku, a więc nie tylko produkowanych ale i sprzedawanych. Dlatego brak jest podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu w ramach kryterium nr 2 została przeprowadzona nieprawidłowo. W ramach kryterium nr 4 oceniane jest czy w wyniku realizacji projektu zostanie wprowadzony na rynek nowy lub zasadniczo ulepszony produkt. Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru wszystkie inwestycje mają prowadzić do innowacji produktowej tj. do powstania i wprowadzenia na rynek docelowy nowego lub zasadniczo ulepszonego produktu (wyrobu lub usługi). Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt (wyrób lub usługa) definiuje się jako nowość na docelowym rynku dla tegoż produktu. W przypadku, gdy efektem inwestycji jest zasadniczo ulepszony produkt (wyrób lub usługa) ocena dokonana będzie na podstawie przedstawionej przez wnioskodawcę szczegółowej analizy zmian dokonanych na produkcie prowadzących do powstania znaczącej wartości dodanej. Pod uwagę brana będzie jedynie zasadnicza zmiana na produkcie, której nie wprowadził dotąd żaden inny producent na rynku docelowym. Ocenie będzie również podlegać, czy zasadnicza zmiana będzie istotna dla końcowego odbiorcy. Ocenie zostanie poddane stwierdzenie, na czym polega nowość produktu w stosunku do produktów uplasowanych już na rynku. Ocena kryterium dokonywana jest przede wszystkim na podstawie opisu we wniosku o dofinansowanie oraz wiedzy eksperta oceniającego. Dlatego we wniosku o dofinansowanie przedsiębiorca musi podać konkretne dane umożliwiające dokonania oceny. Minister Gospodarki stwierdził, że Wnioskodawca w punkcie 19 wniosku dokonał porównania cech i parametrów osłonek kolagenowych, które to cechy będą bardziej korzystne dla producentów ... Stwierdził jednak, że jest to opis ogólny, bez poparcia ekspertyzami, czy wynikami badań rynku oraz, że Wnioskodawca nie scharakteryzował konkurencji w zakresie podanych parametrów. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania takich ustaleń Instytucji Pośredniczącej. W punkcie 17 wniosku przedstawiony został opis cech produktu, to jest osłonek kolagenowych jadalnych oraz opis cech, które, w ocenie wnioskodawcy, dostarczą korzyści finalnemu odbiorcy. Są to jednak opisy ogólne jak np. "osłonka jest uniwersalna", "konkurencyjne osłonki kolagenowe charakteryzują się stosunkowo ograniczonym spektrum zastosowań", itp. Bardziej skonkretyzowane informacje dotyczące niektórych parametrów osłonek kolagenowych zostały zamieszczone w punkcie 19 wniosku. Zasadnie wskazał organ orzekający, że opis ten nie jest poparty ekspertyzami czy wynikami badań. Brak jest również podstaw do zakwestionowania dokonanej przez IP oceny, że opis ten jest ogólny. W ramach kryterium nr 5 w brzmieniu "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu wykazuje użyteczność dla potencjalnych odbiorców oraz posiada przewagi konkurencyjne w stosunku do oferty innych podmiotów działających w branży" , weryfikowane jest : - czy rynek docelowy został właściwie zdefiniowany w kontekście adresatów / odbiorców produktów, - czy w kontekście zdefiniowanego segmentu rynku określono właściwie potrzeby, wymagania i preferencje klientów indywidualnych lub instytucjonalnych, - czy przedstawiono analizę wielkości potencjalnego popytu, - czy wskazano unikalne korzyści, jakie produkt dostarczy potencjalnym odbiorcom, które będą mogły stanowić jednocześnie przewagi konkurencyjne w stosunku do produktów znajdujących się w ofercie konkurencyjnych podmiotów działających w tej samej branży, - jak będzie funkcjonował produkt na rynku i jaką rolę będzie spełniał, - jakie nowe cechy funkcjonalne będą odróżniać produkt od konkurencyjnych produktów, dostępnych na rynku. Należy zatem wymienić cechy nowego produktu oraz cechy / parametry porównywanych produktów konkurencyjnych, a także określić w jakiej fazie cyklu życia znajdują się produkty konkurencyjne/substytucyjne. Instytucja Pośrednicząca stwierdziła między innymi, że Wnioskodawca charakteryzując produkt wskazał na innowacyjności nie mające cech wyróżniających go w stosunku do produktów znajdujących się w ofercie konkurencyjnych podmiotów działających w tej samej branży. Sąd uznał, że Skarżący nie podważył skutecznie w skardze powyższej oceny , stwierdzając jedynie, że we wniosku wskazał na zasadniczo ulepszony produkt, a także na użyteczność dla potencjalnych odbiorców, czyli zakładów mięsnych oraz, że posiada przewagi konkurencyjne w stosunku do ofert innych podmiotów działających w branży a także, iż w punkcie 19 ujął je w ujęciu cecha – korzyść - parametr. Opis z punktu 19 wniosku został przez IP uznany za zbyt ogólny, do czego Sąd odniósł się przy ocenie kryterium nr 4. Regulamin Konkursu w § 7 pkt 9 stanowi, iż w trakcie oceny merytorycznej, na wniosek Członków Oceniających KK, którzy powzięli wątpliwości na etapie oceny co do informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, Przewodniczący KK, jeśli uzna za zasadne może zwrócić się do Wnioskodawców faksem lub za pomocą e-maila o wyjaśnienia dotyczące treści wniosku. Wnioski o wyjaśnienia będą kierowane jedynie w przypadku braku możliwości dokonania jednoznacznej oceny. Sąd podnosi, iż możliwość zwrócenia się do Wnioskodawcy o wyjaśnienia dotyczące treści Wniosku jest uprawnieniem a nie obowiązkiem Przewodniczącego Komisji Konkursowej. Strona nie może skutecznie stawiać zarzutu nieskorzystania z tego uprawnienia. W konsekwencji, w ocenie Sądu, nie doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez nieuwzględnienie przez organ zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz niezapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Podkreślenia wymaga, że reguły konkursu zostały ustalone, poza przepisami ogólnie obowiązującymi, w dokumentacji konkursowej, która został udostępniona wszystkim uczestnikom konkursu na takich samych zasadach. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia § 1.1. pkt 6 w związku z § 23 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 7 kwietnia 2008 r. w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach POIG, 2007-2013 (Dz.U. Nr 68, poz.414 ze zm.) poprzez nieudzielenie pomocy finansowej w ramach działań "Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym", w sytuacji gdy złożony przez skarżącą Spółkę wniosek spełniał wszystkie niezbędne ku temu przesłanki. Przypomnieć należy, że Wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie w ramach konkursu ogłoszonego przez PARP, a oceniający projekt zgodnie z dokumentacją konkursową uznali, że nie spełnia on trzech kryteriów merytorycznych obligatoryjnych, co wyklucza przyznanie wnioskowanej pomocy. Spełnienie, w ocenie strony, warunków przyznania pomocy finansowej określonych w ww. rozporządzeniu nie stanowi podstawy do przyznania wsparcia w ramach konkursu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, oddalił skargę.