V SA/Wa 1787/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia NSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... lipca 2017 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Przedmiotem skargi K. S. (dalej: Skarżący, Strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor Izby, organ odwoławczy) z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej: Naczelnik US) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec K. S. na podstawie tytułów wykonawczych z [...] marca 2010 r. o numerach od [...] do [...], obejmujących składki na ubezpieczenie zdrowotne odpowiednio za okres [...] w łącznej kwocie należności głównej 896,80 zł. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. (dalej: ZUS O/P.) przekazał Naczelnikowi US tytuł wykonawczy z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] celem dalszego prowadzenia postępowania wobec Skarżącego, obejmujący należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za 12/2009 w kwocie należności głównej 224,20 zł. Pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. ZUS O/Płock przekazał Naczelnikowi US tytuły wykonawcze z dnia [...] maja 2011 r. o nr od [...] do [...], obejmujące należności z tytułu składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za [...] w łącznej kwocie należności głównej 616,90 zł, celem wyegzekwowania tejże należności. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uzyskał dochodzonych należności, w związku z czym postanowieniem z [...] października 2016 r. nr [...], na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącego, stwierdzając, iż w wyniku dalszego prowadzenia postępowania, nie zostanie uzyskana kwota przewyższająca wydatki egzekucyjne. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] marca 2017 r. (data stempla pocztowego) Skarżący wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy z uwagi na nieskuteczne doręczenie przez organ zaskarżonego postanowienia, ze względu na zastosowanie fikcji doręczenia (art. 44 k.p.a.), a także próbę doręczenia postanowienia na niewłaściwy adres, który nie był adresem zamieszkania, korespondencyjnym Skarżącego ani adresem ustanowionego pełnomocnika. K. S. podał, że postanowienie zostało mu doręczone dopiero w dniu [...] marca 2017 r., w załączeniu do pisma ZUS O/P. Przedmiotowe zażalenie zostało przekazane zgodnie z właściwością do rozpoznania Dyrektorowi Izby. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]Dyrektor Izby odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika US z dnia [...] października 2016 r. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowienie Naczelnika US w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] października 2016 r. zostało wysłane na adres wskazany w tytułach wykonawczych, który to adres był jednocześnie zgłoszony przez Skarżącego do Urzędu Skarbowego. Powołując się na art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 k.p.a. wskazał, iż przedmiotowe postanowienie zostało pozostawione w placówce pocztowej na okres 14 dni, a o możliwości odbioru pisma Strona została powiadomiona. Dalej organ odwoławczy wskazał, że pomimo podwójnej awizacji, przedmiotowa korespondencja nie została odebrana w terminie tj. do dnia [...] października 2016 r., w związku z czym Poczta Polska w dniu [...] października 2016 r. dokonała zwrotu pisma do nadawcy. Organ uznał, iż w dniu [...] października 2016 r. doszło do doręczenia zastępczego, zatem 7 – dniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem [...] października 2016 r. W związku z tym, iż zażalenie zostało wniesione w dniu [...] marca 2017 r., Dyrektor Izby stwierdził, że ze względu na uchybienie terminu nie podlega ono merytorycznemu rozpatrzeniu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w dniu [...] września 2017 r. (data stempla pocztowego) Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") tj. art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 11, 12, 15, 34 § 1, 35 § 1- 3.36 § 1, 39, 40, § 1,44, 46,47, 48 § 1,57 § 5 pkt 2, 58 § 1,73,75 § 1, 77 § 1 i § 4, 78, 80, 81, 81a § 1, 107 § 3, 110, 112, 124, 132 § 1, 133, 134, 136 § 1 i § 2, 138 § 1 pkt 2 i § 2, 139, 145 § 1 pkt 4 i 156 § 1 pkt 2 oraz przepisów Ustawy z dn. 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2017, poz. 1201) - dalej jako "u.p.e.a." art. la pkt 18, 3 § 1, 15 § 1 i § 2, 17 § 1, 22 § 2, 26 § 1 i § 5 pkt 1,29 § 1 i § 2 pkt 2 i 3, 36 § 3, 59 § 1 pkt 3 i 7, § 2-§ 5 poprzez: - prowadzenie postępowania odwoławczego przez organ I instancji po upływie terminu autokontroli, wydanie przez organ I instancji postanowień na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. i braku reakcji organu odwoławczego z urzędu na rażące naruszenie prawa w postępowaniu odwoławczym, naruszenie interesów skarżącego, które organ administracji winien z urzędu chronić i naruszenie zasady pogłębionego zaufania. Naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 35 § 1-3, 36 § 1, 132 § 1, 133, 134, 156 § 1 pkt 2 k.p.a., - błędną wykładnię przepisu o przywróceniu terminu, niedopuszczalności odwołania i wadliwe obliczenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ naruszył art. 6. 7, 8, 9, 57 § 5 pkt 2, 58 § 1, 77 § 1 i 4, 80, 134 k.p.a., - brak kontroli postanowienia z dnia [...] października 2016 r., dotkniętego istotnymi wadami prawnymi w zakresie braku pouczenia o prawie i trybie do złożenia zażalenia oraz wadliwego powołania tytułów wykonawczych w osnowie postanowienia, co stanowi o braku rozstrzygnięcia, czym organ naruszył art. 6, 7, 8, 9. 77 § 1, 80. 112, 124 § 1, 138 § 1 pkt 2 i § 2, 156 § 1 pkt 2, - naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, prawa do zaskarżenia postanowienia wydanego w I instancji, prawa do pozytywnego rozpoznania odwołania. Organ naruszył art. 6, 7, 8, 9, 15, 77 § 1,80,81, 81a § 1, 136 § 1 i § 2, 138 § 1 pkt 2 i § 2, 139 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i art. 59 § 5 u.p.e.a., - naruszenie zasady uczestnictwa w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie decyzji, nieuwzględnienie faktu, że strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu, a okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, niedopełnienie obowiązku przy kierowaniu pism do poszczególnych odbiorców, wadliwe rozpoznanie odwołania, czym organ rażąco naruszył art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 11, 34 § 1, 39, 40 § 1, 44, 46, 47, 48 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 78, 80, 81, 110, 136 § 1 i § 2" 138 § 1 pkt 2 i § 2, 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 59 § 4 u.p.e.a., - rażącą przewlekłość w rozpoznaniu wniosku o poinformowanie o przebiegu postępowania w I instancji i wgląd w akta sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 6, 7,8,9, 12, 14 § 1, 35 § 1 - 3, art. 36 § 1, 73, 138 § 1 pkt 2 i § 2, k.p.a., - wadliwą wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem przepis ten odnosi się do decyzji wydanych bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, co w tej sprawie nie ma zastosowania wobec niedoręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Naruszenie art. 6, 7, 8, 156 § 1 pkt 2 k.p.a., - wadliwego powołania podstawy prawnej o przywróceniu terminu, wadliwego powołania wyroku sądu administracyjnego, który nie ma zastosowania w sprawie, wadliwego wskazania tytułów wykonawczych, co stanowi o braku uzasadnienia postanowienia. Naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 77 §1, 80, 107 §3, 124, 156 §1 pkt 2 k.p.a., - błędną wykładnię art. 1a pkt 18 u.p.e.a. w sytuacji, gdy skarżący nie miał umowy rachunku bankowego. Naruszenie art. 1a pkt 18 u.p.e.a. - rażące naruszenie art. 3 § 1 u.p.e.a., jako że organ nie zareagował na zarzuty braku decyzji administracyjnych i dowodów ich doręczenia w aktach sprawy, prowadzenia egzekucji bez doręczenia pisemnych upomnień do wykonania obowiązku, braku właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, wobec wiedzy organu o niezamieszkiwaniu skarżącego w obszarze działalności organu, niedopełnienie obowiązku zbadania z urzędu dopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Naruszenie art. 3 § 1, art. 15 § 1 i § 2, 22 § 2, 26 § 1 i § 5 pkt 1, 29 § 1 i § 2 pkt 2 i 3, 36 § 3, 59 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 i § 3 u.p.e.a. oraz art. 6-9, 136 § 1 i § 2, 138 § 1 pkt 2 i § 2, 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższe zarzuty Skarżący szeroko argumentował zarówno w skardze jak i w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) oraz z dnia [...] czerwca 2018 r. W związku z tak postawionymi zarzutami K. S. wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. w całości oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby podtrzymał w całości swoje stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać, że wniosek dowodowy Skarżącego z [...] czerwca 2018 r. nie może zostać uwzględniony z uwagi na to, że adres, na który zostało wysłane postanowienie był adresem, którym posługiwał się Skarżący. Ponadto w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. Skarżący sam podaje, iż adres: [...] jest adresem, na który należało doręczyć postanowienie z dnia [...] października 2016 r., zaś adres z pisma z [...] października 2016 r. dotyczy innej sprawy. Sąd wskazuje, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2017 r., poz.1369 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wskazane wyżej akty prawne, ich skierowanie do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Jednocześnie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Stosując przedstawione kryteria oceny legalności rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 17 § 1 u.p.e.a. rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na które to postanowienie służy zażalenie, przy czym zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W świetle art. 41 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego (§ 1), natomiast w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Stosownie do treści art. 44 § 1 pkt. 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce informując o tym odbiorcę przesyłki o pozostawionych zawiadomieniach. Natomiast z § 4 tego przepisu wynika, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy postanowienie nr [...] z [...] października 2016 r., z uwagi na niemożność doręczenia Skarżącemu pozostawiono w dniu [...] października 2016 r. na okres14 dni w placówce pocztowej, o czym Strona została poinformowana dwukrotnie (awizo z [...] i z [...].). Pomimo prawidłowej awizacji, Skarżący nie odebrał pisma w terminie, w związku z czym Poczta Polska w dniu [...] października 2016 r. zwróciła przesyłkę do nadawcy – Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Wobec powyższego, na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. organ I instancji uznał, iż postanowienie zostało doręczone z dniem [...] października 2016 r., a zatem 7 – dniowy termin do wniesienia zażalenia w rozpoznawanej sprawie rozpoczął swój bieg w dniu [...] października 2016 r., a zakończył w dniu [...] października 2016 r. Tymczasem zażalenie Skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia (nieuwzględnione przez organ postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r.) zostało wniesione (za pośrednictwem operatora pocztowego) w dniu [...] marca 2017 r., tj. po upływie terminu do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia. W tej sytuacji Dyrektor Izby prawidłowo zastosował przepis art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 59 § 5 ustawy u.p.e.a., stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wyjaśnia, iż przepis art. 134 k.p.a. nie daje organom administracyjnym swobody co do rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Inaczej mówiąc, każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie chyba, że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i nast. k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie został uwzględniony, a zatem Dyrektor Izby prawidłowo oceniając stan faktyczny sprawy zobowiązany był wydać postanowienie na mocy art. 134 k.p.a. Wyjaśnić ponadto należy, iż stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd zawsze związany jest granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wkraczać swoimi ocenami prawnymi w sprawę inną niż ta, która była przedmiotem postępowania przed organami administracji. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa Skarżący, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie, interpretację), którego skarga dotyczy. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem tylko to postanowienie mogło być przedmiotem kontroli Sądu. W tak zakreślonych granicach sprawy Sąd nie mógł ani badać i orzekać o zasadności postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, ani też oceniać prawidłowości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W tej sytuacji zarzuty skargi odnoszące się do powyższych aktów nie dotyczą treści zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. Mając na względzie przedstawione argumenty należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.