V SA/Wa 1788/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-21

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Irena Jakubiec-Kudiura, Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu pomocy finansowej ze środków unijnych, wydana na podstawie błędnie przyznanych punktów rankingowych za kwalifikacje zawodowe, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu pomocy finansowej, wydana w wyniku błędnego przyznania punktów rankingowych za kwalifikacje zawodowe, których wnioskodawca w dacie wydania decyzji nie posiadał, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Takie naruszenie, będące oczywistym zaprzeczeniem niebudzących wątpliwości przepisów rozporządzenia, uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Okoliczność uzyskania kwalifikacji po dacie wydania decyzji lub błąd organu przyznającego punkty nie wpływają na ocenę wadliwości pierwotnej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o pomoc finansową na "Premie dla młodych rolników" w ramach PROW 2014-2020. Decyzją z kwietnia 2016 r. przyznano mu pomoc, błędnie przyznając 5 punktów za posiadanie kwalifikacji rolniczych, których w rzeczywistości nie posiadał. Prezes ARiMR stwierdził nieważność tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, kwestionując uznanie pierwotnej decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Przedmiotem skargi [...] (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes ARiMR" lub "organ I instancji") z [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej ze środków unijnych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. 16 września 2015 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wpłynął wniosek strony o przyznanie pomocy na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej jako: "PROW 2014-2020"). We wniosku strona zaznaczyła, że posiada "potwierdzone kwalifikacje w zawodzie wymienionym w ust. 2 i 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia", na dowód czego przedłożyła wydane 24 kwietnia 2015 r. świadectwo ukończenia w roku szkolnym 2014/2015 Technikum nr [...] w [...], a także zaświadczenie Dyrektora Zespołu Szkół Rolniczych w [...] z 9 września 2015 r. potwierdzające, że skarżący uczęszczał do ww. technikum w zawodzie technik rolnik od 1 września 2011 r. do 31 sierpnia 2015 r. Po dokonaniu weryfikacji ww. wniosku pod kątem spełnienia kryteriów dostępu oraz wyliczeniu punktów należnych stronie na podstawie obowiązujących kryteriów wyboru, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej jako: "Kierownik BP"), decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...], przyznał stronie pomoc na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, z zastrzeżeniem dopełnienia określonych warunków w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji. 23 maja 2018 r. Prezes ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, o czym zawiadomił stronę pismem nr [...], informując jednocześnie o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji - do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz przeglądania akt sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania Prezes ARiMR, decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...], stwierdził nieważność decyzji Kierownika BP z [...] kwietnia 2016 r. nr [...], jako dotkniętej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Kierownik BP rażąco naruszył przepis § 17 ust. 2 i § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r., poz. 982, dalej jako: "rozporządzenie") w związku z ust. 5 pkt 2 lit. b tiret pierwsze załącznika nr 1 do rozporządzenia, przyznając stronie punkty rankingowe za posiadanie rolniczych kwalifikacji zawodowych, w sytuacji gdy strona w rzeczywistości kwalifikacji tych nie posiadała. Wyjaśnił, że wydając decyzję o przyznaniu pomocy Kierownik BP przyjął, iż strona posiada kwalifikacje zawodowe o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia (kwalifikacje w zawodzie wymienionym w ust. 2 i 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia), podczas gdy strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających te kwalifikacje (tj. świadectwa ukończenia szkoły dającej wykształcenie średnie wraz ze świadectwem /świadectwami/ potwierdzającym kwalifikację w zawodzie wymienionym w ust. 2, odpowiednio, tj. technik rolnik - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację R.3. Prowadzenie produkcji rolniczej oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.16. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej. Wskazał, że skarżący przedstawił jedynie świadectwo ukończenia szkoły średniej, które potwierdzało posiadanie wykształcenia średniego oraz zaświadczenie z Zespołu Szkól Rolniczych wskazujące, że skarżący uczęszczał do dziennego 4-letniego Technikum Nr [...] w ZSR w [...] w zawodzie technik rolnik, a nie potwierdzające posiadanie przez niego kwalifikacji w zawodzie. Organ I instancji podkreślił, że powyższe dokumenty nie potwierdzają posiadania kwalifikacji zawodowych o których jest mowa w § 5 ust. 1 pkt. 4) rozporządzenia. Prezes ARiMR podkreślił następnie, że przyznanie stronie dodatkowych 5 punktów za odpowiednie kwalifikacje zawodowe spowodowało, że wniosek strony osiągnął wymagane kryterium punktowe dla województwa opolskiego i w wyniku podsumowania punktacji przyznanej za wszystkie kryteria wyboru otrzymał 16,76 pkt., wobec czego została skarżącemu przyznana pomoc. Tymczasem, ze względu na niespełnienie warunku posiadania kwalifikacji zawodowych, strona powinna otrzymać o 5 punktów mniej, czyli w sumie 11,76 punktu, co w świetle przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w odniesieniu do pierwszego naboru wniosków, bezwzględnie uniemożliwiało przyznanie jej pomocy na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników". Pismem z 4 lipca 2018 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji Prezesa ARiMR wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wskazał, że w istocie w dniu wydania decyzji z [...] kwietnia 2016 r. nie było podstawy prawnej do uznania posiadania przez stronę kwalifikacji rolniczych, a załączone do wniosku dokumenty nie były wystarczające do przyjęcia spełnienia tegoż warunku. Jednakże, zdaniem strony powyższa decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w dniu jej wydania istniała prawna możliwość przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy, zaś błędem Kierownika BP było niezakreślenie w treści decyzji warunku uzupełnienia kwalifikacji. Dodał, iż w tzw. "międzyczasie" zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie, na dowód czego do odwołania załączył ww. świadectwo z 25 sierpnia 2017 r. Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika BP przyznającej stronie pomoc na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020. Organ odwoławczy wskazał, że przyznanie stronie pięciu punktów za rolnicze kwalifikacje zawodowe stanowi rażące naruszenie § 16 ust. 2 pkt 2 lit. b i § 17 ust. 2 w związku z § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia oraz ust. 2 i ust. 5 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zdaniem Ministra Kierownik BP w sposób oczywisty dopuścił się bowiem naruszenia wyraźnych, niebudzących wątpliwości interpretacyjnych norm zawartych w tych przepisach, ponieważ wbrew przesłankom w nich określonym przyznał stronie punkty za kwalifikacje rolnicze, których strona w dacie wydania weryfikowanej decyzji nie posiadała, bezpośrednią konsekwencją czego było osiągnięcie przez stronę wymaganego minimum punktowego i wydanie wadliwej decyzji przyznającej stronie pomoc na operacje typu "Premie dla młodych rolników". Podkreślił, że tym samym decyzja Kierownika BP, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, powinna stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., zostać wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności, co słusznie uczynił organ I instancji decyzją z [...] czerwca 2018 r. Organ II instancji dodał, że bez znaczenia jest tutaj fakt, iż do rażącego naruszenia prawa doszło w wyniku błędu organu. Zauważył, że 25 sierpnia 2017 r. strona uzyskała kwalifikację R.03. Prowadzenie produkcji rolniczej potwierdzającą kwalifikacje w zawodzie rolnik, jednoczenie uznając, że powyższe pozostaje bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem w postępowaniu nieważnościowym kontrola organu dotyczy wyłącznie oceny stanu prawnego i faktycznego ustalonego na podstawie materiału dowodowego istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej objętej tym postępowaniem, a więc w tym przypadku - w dacie wydania decyzji Kierownika BP z [...] kwietnia 2016 r. Nadmienił jednocześnie, że okoliczność uzyskania ww. kwalifikacji będzie mogła podlegać ocenie przy rozpoznawaniu po raz kolejny wniosku strony z dnia 16 września 2015 r. o przyznanie pomocy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu Minister wskazał, że wadliwością treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Kierownika BP, powodującą konieczność usunięcia jej z obrotu prawnego nie było przyznanie stronie pomocy finansowej pomimo nieposiadania przez nią wymaganych kwalifikacji, a rażące naruszenia przepisów, polegające na błędnym przyznaniu stronie punktów za kryterium rolniczych kwalifikacji zawodowych, co przełożyło się na osiągnięcie przez stronę minimalnego progu punktowego i w konsekwencji na nienależne uzyskanie przez nią wsparcia dla młodych rolników. Pismem z 1 października 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra wnosząc o uchylenie w całości powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARiMR. Organowi II instancji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z § 16 ust. 2 pkt 2 lit. b i § 17 ust. 2 oraz § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przyjęcie, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego w postaci ww. przepisów rozporządzenia skutkującego koniecznością wyeliminowania decyzji o przyznaniu pomocy z obrotu prawnego. W ocenie strony opisana przez organ odwoławczy wadliwość postępowania urzędnika weryfikującego wniosek skarżącego nie pozwala na uznanie, iż wydana wskutek takich czynności decyzja administracyjna dotknięta jest wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący podniósł, że Kierownik BP wydając decyzję o przyznaniu pomocy nie działał na podstawie przepisów wskazanych przez Ministra jako te, które miały zostać rażąco naruszone. Wyjaśnił, że decyzja przyznająca mu pomoc finansową nie odnosi się w podstawie prawnej, w sentencji, jak i w swoim uzasadnieniu do liczby punktów przyznanych wnioskodawcy w ramach postępowania zainicjowanego jego wnioskiem. W ocenie skarżącego przyznanie punktów na podstawie informacji i danych zawartych we wniosku stanowi czynność materialno-techniczną w toku prowadzonego postępowania, co potwierdza brzmienie § 18 ust. 1 pkt 2 i § 17 ust. 1 rozporządzenia. Ponadto, zdaniem strony informacje we wniosku i dołączonych do niego dokumentach mogą się zmieniać, a ponieważ nie stanowią one elementu decyzji o przyznaniu pomocy to każdorazowa zmiana ilości punktów przydzielonych wnioskodawcy, niezależnie czy następuje na skutek weryfikacji wcześniejszej błędnej oceny wniosku przez organ, czy też w wyniku zdezaktualizowania się pewnych danych, czy też wreszcie wskutek zmiany założeń biznesplanu, nie może skutkować wyeliminowaniem decyzji o przyznaniu pomocy z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Strona wskazała ponadto, że nawet gdyby przyjąć za organem odwoławczym, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zakresie nieprawidłowego naliczenia liczby punktów dla wnioskodawcy, to powyższe nie powinno eliminować badanego aktu administracyjnego z obrotu prawnego bowiem "brakująca liczba punktów" w przypadku skarżącego wyniosła 0,24 pkt, a zatem tak nieznaczna ilość, która nie powinna rodzić automatycznie skutku w postaci eliminowania z obrotu prawnego badanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że kontrolowane w sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontekście ww. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację podstaw tej instytucji. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Skoro zatem organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, Sąd poddał analizie zasadność weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze postępowania nieważnościowego. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z § 16 ust. 2 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w odniesieniu do naboru wniosków o przyznanie pomocy przeprowadzonego w 2015 roku, o kolejności przysługiwania pomocy decydowała suma uzyskanych punktów, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, przyznawanych na podstawie wymienionych kryteriów wyboru. Jednym z nich były rolnicze kwalifikacje zawodowe, o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia, przy czym konkretnie za posiadanie kwalifikacji w jednym z zawodów wymienionych w ust. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia (w tym technik rolnik) wnioskodawcy przyznawano 5 punktów. Podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionuje poczynionych przez organy ustaleń, z których wynika, że w dacie wydania spornej decyzji Kierownika BP nie posiadał on wymaganych kwalifikacji, w związku z czym na podstawie kryteriów wyboru nie powinien uzyskać żądanych 5 punktów za kryterium kwalifikacji zawodowych. Powyższe strona wprost przyznała w treści odwołania (s. 2 odwołania). Spór między Ministrem a skarżącym polega zaś na tym, że w opinii strony łączna liczba punktów uzyskanych na podstawie kryteriów wyboru nie stanowi przesłanki przyznania pomocy finansowej, gdyż nie została wymieniona wśród warunków ujętych w § 2 rozporządzenia oraz brak jest do niej odniesienia w podstawie prawnej, sentencji oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, powyższe przesądza o tym, że opisana przez organ odwoławczy wadliwość postępowania w postaci niesłusznego przyznania stronie punktów za jedno z kryteriów nie pozwala na uznanie, iż wydana wskutek takich czynności decyzja administracyjna dotknięta jest wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący stoi na stanowisku, że do rażącego naruszenia prawa przez organ może dojść wyłącznie na etapie wydawania decyzji, a zarzut rażącego naruszenia prawa może być podniesiony wyłącznie w stosunku do tych przepisów, które zostały przywołane w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji. Powyższe twierdzenia strony uznać należało za nietrafne. Wyjaśnić należy, że podstawę prawną do wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy w przypadku poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" stanowi art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm., dalej jako: "u.w.r.o.w."), które to przepisy zostały powołane w sentencji decyzji z [...] kwietnia 2016 r. W rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 45 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, określono różne warunki przyznania pomocy. W § 2 rozporządzenia ujęto kryteria dostępu o charakterze podmiotowym, tj. wymogi, które musi spełnić osoba fizyczna ubiegająca się o pomoc finansową, aby pomoc tę mogła otrzymać. W odniesieniu do podmiotu ubiegającego się o wsparcie ustanowiono kryterium wieku i obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej, warunek maksymalnego okresu urządzania gospodarstwa przed dniem wystąpienia o wsparcie, zakaz wcześniejszego ubiegania się o pomoc unijną lub krajową przeznaczoną dla rolników, zakaz bycia posiadaczem zwierząt gospodarskich i prowadzenia działu specjalnego produkcji rolnej, warunek posiadania rolniczych kwalifikacji zawodowych, wymóg przedłożenia biznesplanu dotyczącego rozwoju gospodarstwa, jak również obowiązek rozpoczęcia jako kierujący prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie o wymaganej powierzchni użytków rolnych oraz wielkości ekonomicznej. W dalszej części rozporządzenia sformułowane zostały inne warunki przyznania pomocy, w tym np. w § 6 ust. 6 rozporządzenia zawarto wymogi dotyczące biznesplanu, których niespełnienie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, w § 10 rozporządzenia widnieje zakaz przyznawania pomocy na grunty będące w przeszłości objęte pomocą dla młodych rolników, w § 11 rozporządzenia przewidziano możliwość przyznawania pomocy wyłącznie osobie, której małżonek nie prowadził działalności rolniczej. W § 17 ust. 2 rozporządzenia zawarto natomiast warunek pozwalający na przyznanie pomocy tylko takiemu wnioskodawcy, który na podstawie kryteriów wyboru łącznie uzyskał co najmniej 15 punktów (zgodnie z brzmieniem obowiązującym w odniesieniu do naboru wniosków przeprowadzonego w 2015 roku – Dz. U. z 2015 r., poz. 982). Umiejscowienie tego ostatniego warunku w § 17 nie świadczy - jak błędnie wskazuje strona - o pozbawieniu go przymiotu przesłanki przyznania pomocy. Istotna jest bowiem treść przepisu rozporządzenia (wynikająca z niego norma prawna), która wprost wskazuje na konkretne warunki, których spełnienie jest konieczne do uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej. Bez znaczenia jest natomiast umiejscowienie warunku wynikającego z § 17 ust. 2 w strukturze rozporządzenia, co wynikać może zarówno z potrzeby tematycznego powiązania tego warunku z punktowanymi kryteriami wyboru operacji określonymi w § 16, jak i faktu, iż warunek ten podlega weryfikacji na późniejszym etapie postępowania administracyjnego aniżeli sprawdzenie dokumentacji wniosku od strony formalnej, czy też ocena spełnienia przez wnioskodawcę podmiotowych kryteriów dostępu. Wskazać następnie należy, że wbrew twierdzeniu skarżącego, brak powołania przepisów § 16 i § 17 rozporządzenia w podstawie prawnej decyzji Kierownika BP nie oznacza, że organ na ich podstawie nie działał, ani że nie mógł ich naruszyć. Wydając decyzję o przyznaniu bądź odmowie przyznania pomocy finansowej organ bierze bowiem pod uwagę całość mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia, w tym w szczególności wszelkie jego przepisy, które odnoszą się do kryteriów uzyskania tej pomocy (w tym także § 16 ust. 2 pkt 2 lit. b i § 17 ust. 2). Wybiórcze stosowanie przepisów rozporządzenia w momencie orzekania o przyznaniu pomocy finansowej prowadziłoby bowiem do sytuacji, w których to od organu zależałoby, które warunki przyznania pomocy uznaje on za istotne i tylko w oparciu o nie rozstrzyga o żądaniu strony. Powyższe działanie niewątpliwie uznać zaś należałoby za sprzeczne z zasadą legalności działania organów administracji wskazaną zarówno w art. 6 k.p.a. jak i art. 7 Konstytucji RP. Odnosząc się do zawartych w skardze twierdzeń strony wskazać jednocześnie trzeba, że o ile samo zsumowanie punktów uzyskanych za spełnienie określonych kryteriów wyboru można uznać za czynność materialno-techniczną, o tyle błędne przyporządkowanie stronie liczby punktów za spełnienie określonego przepisem kryterium, którego strona jednak nie spełnia, w kontekście brzmienia ww. przepisów rozporządzenia, jak również ust. 2 i ust. 5 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia, stanowi już wprost naruszenie tych przepisów. Czym innym jest bowiem dokonanie samego działania matematycznego polegającego na zsumowaniu wartości punktowych za konkretne kryteria, a czym innym uznanie w oparciu o treść wniosku i załączonych do niego dokumentów faktu spełnienia warunku otrzymania wnioskowanej pomocy. Należy również zauważyć, że w decyzji z [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu pomocy, jako uwzględniającej w całości żądanie strony, na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od jej uzasadnienia. Nie sposób tym samym za zasadne uznać argumentów strony, która trafność swych racji uparuje ponadto w braku odniesienia się przez Kierownika BP do kwestii uzyskanej przez stronę punktacji w uzasadnieniu decyzji o przyznaniu pomocy. Należy następnie zauważyć, że w niniejszej sprawie organy uznały decyzję Kierownika BP z [...] kwietnia 2016 r. za wydaną z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie dominuje pogląd, że do rażącego naruszenia prawa dochodzi, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99, wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98, P. Przybysz – Komentarz aktualizowany do art. 156 k.p.a. LEX 2019). W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z załączonego do akt sprawy Kalkulatora Punktów Rankingowych z [...] września 2015 r. (k. 42 akt administracyjnych) wynika, że Kierownik BP przyznał stronie 5 punktów za rolnicze kwalifikacje zawodowe, których strona w dacie wydania weryfikowanej decyzji nie posiadała. Kierownik BP naruszył tym samym cytowany wyżej § 16 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia oraz ust. 2 i ust. 5 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Bezpośrednią konsekwencją tego błędu było osiągnięcie przez stronę, po podsumowaniu punktacji za wszystkie kryteria wyboru, wymaganego minimum punktowego (16,76 pkt), co z kolei przełożyło się na przyznanie stronie pomocy finansowej. Prawidłowo przy tym organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły, że informacje i dane zawarte we wniosku o przyznanie pomocy oraz dołączonej do niego dokumentacji wskazywały, że strona powinna otrzymać łącznie 11,76 pkt, co w świetle przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia" stanowiło podstawę do odmowy przyznania pomocy. Zdaniem Sądu Minister prawidłowo uznał powyższy przypadek za rażące naruszenie prawa, bowiem normy zawarte w naruszonych przepisach są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych (naruszenie jest oczywiste), a ewidentną konsekwencją naruszenia tych norm jest wydanie wadliwej co do treści rozstrzygnięcia decyzji przyznającej stronie pomoc finansową. Nie sposób zgodzić się natomiast ze stanowiskiem strony, że nieznaczna, brakująca liczba punktów (0,24 pkt) nie powinna rodzić automatycznie skutku w postaci eliminowania z obrotu prawnego badanej decyzji, gdyż w kolejnych naborach limit punktów został obniżony z 12 na 8 punktów. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarżący przywołując limit 12 pkt, jako wystarczający do uzyskania wnioskowanej pomocy, odwołuje się do treści rozporządzenia w wersji, która nie miała zastosowania do niniejszej sprawy. Od uzyskania wymaganego progu 15 punktów (zgodnie z treścią rozporządzenia w wersji mającej zastosowanie w niniejszej sprawie – Dz. U. z 2015 r., poz. 982) skarżącego dzieliło nie 0,24, lecz 3,24 pkt. Powyższe jest zaś i tak bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jednoznaczna treść przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia nie pozwalała bowiem na przyznanie pomocy osobie, która łącznie uzyskała mniej niż 15 pkt, i nie pozostawiała organowi w tej kwestii żadnego marginesu uznaniowości. Organ nie może zatem "zaokrąglić" uzyskanego przez stronę wyniku punktowego "w dół" czy też "w górę". Powyższe potwierdza również treść § 16 ust. 2 rozporządzenia gdzie wskazano, że o kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Niezrozumiały jest natomiast argument strony, że "nawet gdyby przyjąć (...), że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, to powyższe nie powinno eliminować badanego aktu administracyjnego z obrotu prawnego". Należy bowiem podkreślić, że w przypadku gdy w danej sprawie zaistnieje chociażby jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK993/16). Tym samym w sytuacji zaistnienia przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa organy orzekające w niniejszej sprawie zobligowane były, zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzić nieważność decyzji Kierownika BP z [...] kwietnia 2016 r. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają również twierdzenia skarżącego, że gdyby został poinformowany przez organ o tym, "że dokumenty, które złożył z wnioskiem nie pozwalają na przyznanie mu 5 punktów za wykształcenie rolnicze, zapewne uzupełniłby wniosek w kierunku uzyskania dodatkowych punktów z innych kryteriów wyboru". Skoro bowiem organ nienależnie przyznał stronie 5 punktów, to oznacza, że nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy i sam nie miał świadomości tego, że skarżącemu te punkty nie przysługują, a zatem nie mógł skarżącego o tym fakcie poinformować. Co istotne samo "uzupełnienie wniosku w celu uzyskania dodatkowych punktów" i tak najprawdopodobniej pozostałoby bezskuteczne w świetle przepisu § 17 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia, zgodnie z którym dokonanie przez wnioskodawcę zmian we wniosku o przyznanie pomocy lub w dołączonych do niego dokumentach po upływie 20 dni (a nie - jak błędnie twierdzi skarżący - 150 dni) od dnia zakończenia naboru wniosków nie wpływało na kolejność przysługiwania pomocy oraz liczbę punktów, z wyłączeniem przypadku gdy zmiana taka powodowała zmniejszenie liczby punktów. Podobnie bez wpływu dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pozostał fakt, iż do rażącego naruszenia prawa doszło w wyniku błędu organu, jak również fakt uzyskania przez stronę 25 sierpnia 2017 r. kwalifikacji R.03. Prowadzenie produkcji rolniczej potwierdzającej kwalifikacje w zawodzie rolnik. Jak słusznie zauważył Minister w zaskarżonej decyzji ocena zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. następuje na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji podlegającej weryfikacji (w tym przypadku - w dacie wydania decyzji Kierownika BP), a nie na podstawie przepisów z daty stwierdzenia nieważności. Na tę ocenę nie może mieć zatem wpływu późniejsza zmiana prawa ani stanu faktycznego (pojawienie się nowych okoliczności). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło