V SA/Wa 1789/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o. o. w L. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę. "G." Sp. z o.o. w L. wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu nr [...] złożonego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Działanie 4.4. Po dokonaniu oceny powyższego wniosku Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (pełniąca rolę instytucji wdrażającej) poinformowała wnioskodawcę (pismem z dnia [...] maja 2014 r.), iż nie uzyskał pozytywnej oceny z uwagi na niespełnienie kryterium merytorycznego obligatoryjnego nr 8 – "Wydatki kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów działania". Od powyższej oceny wnioskodawca złożył protest (pismem z dnia [...] maja 2014 r.). W następstwie przeprowadzonej procedury odwoławczej instytucja wdrażająca podtrzymała negatywny wynik oceny wniosku. W dniu [...] marca 2014 r. do Ministerstwa Gospodarki pełniącego funkcję Instytucji Pośredniczącej (dalej: IP) wpłynął protest spółki. Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] uznała protest za niezasadny. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia podkreślano m.in., że zgodnie z wymogami Przewodnika po kryteriach wyboru finansowania operacji w ramach PO IG "wydatki planowane do poniesienia w ramach projektu i przewidziane do objęcia wsparciem muszą być kwalifikowane, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zaplanowanych przez wnioskodawcę działań i celów projektu oraz celów określonych dla działania 4.4. PO IG". Pod pojęciem "kwalifikowalności wydatków" należy rozumieć zgodność z kategoriami wydatków określonymi w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Ponadto wydatki muszą być także: - "uzasadnione" tj. niezbędne i wyłącznie bezpośrednio związane z realizacja działań uznanych za kwalifikowane zaplanowanych w projekcie; - "racjonalne" tj. wysokość poszczególnych wydatków musi być prawidłowo i rzetelnie oszacowana; - "adekwatne" tj. muszą być odpowiednie (rodzajowo, ilościowo oraz pod względem wysokości) do zakresu poszczególnych działań w projekcie oraz rezultatów tych działań. Istotne jest także, że zgodnie z katalogiem wydatków kwalifikowanych zakup nieruchomości oraz robót i materiałów budowlanych jest możliwy pod warunkiem, iż pozostaje on w bezpośrednim związku z celami przedsięwzięcia objętego wsparciem i jest niezbędny do osiągniecia zamierzonego efektu w związku z zastosowaniem innowacyjnej technologii (wsparcie nie może zostać udzielone na projekt, którego celem jest zakup nieruchomości i/lub robót budowlanych). IP wskazała również, że podstawą do oceny projektu jest złożona przez Wnioskodawcę dokumentacja aplikacyjna. Zatem obowiązkiem Wnioskodawcy było przygotować na etapie składania wniosku kompletną i przekonującą dokumentację dla projektu, pozwalającą dokonać oceny bez domyślania się jaka była intencja Wnioskodawcy przy tworzeniu poszczególnych zapisów. Zgodnie z wymogami Przewodnika po kryteriach wyboru finansowania operacji w ramach PO IG w ramach przedmiotowego kryterium "oceny dokonuje się przede wszystkim na podstawie punktu 24 oraz 25 wniosku o dofinansowanie z dodatkową możliwością uwzględnienia elementów decydujących o innowacyjności zakupywanej technologii wymienionych w punkcie 16 wniosku o dofinansowanie". Dodatkowo weryfikacja spełniania kryterium w zakresie potwierdzenia posiadanego statusu wnioskodawcy oraz prawidłowości określenia intensywności wsparcia dokonana zostanie także w oparciu o informacje podane w punkcie 6 wniosku o dofinansowanie oraz w Oświadczeniu o spełnianiu kryterium MŚP. IP przypomniała, że ocieniający zwracają uwagę, czy nazwy poszczególnych wydatków kwalifikowanych są możliwie szczegółowe, dokładne oraz jednoznaczne, tj. wskazują rodzaj, typ np. urządzenia planowanego do zakupu oraz uwzględniają fakt, że ostatecznego wyboru dostawy np. danego urządzenia należy dokonać dopiero w okresie realizacji projektu. Oran podniósł, że w ramach oceny tego kryterium zakwestionowano przynależność Wnioskodawcy do MŚP oraz wskazaną intensywność wsparcia z posiadanym przez Wnioskodawcę statusem oraz z zapisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Dz. U. z 2012 r. poz. 438 z późn. zm.). Wnioskodawca stwierdził w punkcie 6 wniosku o dofinansowanie, że ma status mikroprzedsiębiorcy, natomiast w oświadczeniu o MŚP stwierdza, że jest przedsiębiorstwem niezależnym. Udziałowcy Spółki Wnioskodawcy - A.S. oraz M.S. są jednocześnie jedynymi udziałowcami przedsiębiorstwa F. Sp. z o.o. Zdaniem IP, ze względu na powiązania osobowe z firmą F. Sp. z o.o. Wnioskodawca nie ma statusu mikroprzedsiębiorstwa. IP przypomina, że wnioskodawca w ramach protestu podtrzymuje, iż posiada status MŚP, natomiast wskazanie statusu niezależnego przedsiębiorstwa w przesłanym oświadczeniu o MŚP stanowi pomyłkę. Podnosi również, iż na etapie oceny wniosku nie został wezwany do wyjaśnień w związku z wątpliwościami oceniających dotyczycących istniejących powiązań kapitałowych i osobowych ze spółką F. Sp. z o.o. Jednak brak spełnienia przez Wnioskodawcę kryterium oceny nie oznacza, iż będzie każdorazowo wezwany do złożenia wyjaśnień. Prośba ta kierowana jest do Wnioskodawcy tylko wówczas, gdy oceniający stwierdza wątpliwości. Wprawdzie w załączonej do protestu opinii prawnej z 26 maja 2014 r., wskazano, iż pomimo powiązania obu podmiotów poprzez udziałowców M.S. i A.S., Spółka "G." spełnia podstawowe kryteria klasyfikacji i należy uznać, iż jest przedsiębiorstwem średnim, to jednak w ocenie IP wnioskodawca nieprawidłowo wskazał status przedsiębiorstwa, zaliczając się do mikroprzedsiębiorstw. Ponadto, we wniosku o dofinansowanie określił intensywność wsparcia na poziomie 59,99% (jako mikroprzedsiębiorca mógł określić intensywność wsparcia na poziomie 70%, natomiast jako średni przedsiębiorca mógłby określić intensywność wsparcia na poziomie 60%). W związku z powyższym IP podkreśliła, iż informacje podane we wniosku "muszą zawierać wiarygodne dane umożliwiające dokonanie oceny". Brak przedstawienia takich informacji stanowi ryzyko po stronie Wnioskodawcy. Wnioskodawca wystosowując protest odniósł się wprawdzie do wszystkich zarzutów/wątpliwości powodujących odrzucenie wniosku. W wielu przypadkach przytoczył jednak dodatkowe dane/informacje, które nie mogą być uwzględnione, gdyż prowadzą do uzupełnienia wniosku, co nie jest możliwe. Ze względu na to, iż protest co do zasady ma na celu wykazanie nieścisłości w ocenie, a przedstawiona opinia prawna nie została sporządzona na etapie składania wniosku w celu ustalenia statusu przedsiębiorcy, IP uznała kryterium za niespełnione, Reasumując, wskazano, że analiza dokumentacji pozwala stwierdzić, iż projekt nie spełnia kryterium Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów Działania. Skargę na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. wniosła Sp. z o.o. G. zarzucając mu naruszenie: - art. 26 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez brak wypełniania należycie swoich obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, a także naruszenie wytycznych zawartych w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowania operacji w ramach PO IG 2007-2013, tj. kryterium nr 8 Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektów oraz celów Działania" określającego m.in. wymogi do spełnienia w zakresie kryterium statusu MŚP, poprzez uznanie wskazanego kryterium za niespełnione podczas gdy Wnioskodawca spełnia wskazane kryterium; - naruszenie przepisu art. 1 w zw. z art. 2 i 3 załącznika nr 1 do Rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 r., poprzez uznanie, że wnioskodawca nie spełnia kryterium przynależności do sektora MŚP z uwagi na niezgodność sposobu wypełnienia punktów we wniosku o dofinansowanie branych pod uwagę przy ocenie tego kryterium z zapisami właściwej instrukcji wypełniania wniosków o dofinansowanie, podczas gdy wnioskodawca spełnia kryterium MŚP. Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o: - "uchylenie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie (...) wraz z utrzymującą ją w mocy Informacją Ministerstwa Gospodarki z dnia [...] czerwca stwierdzającą, iż złożony protest jest niezasadny" oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postepowania W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że zdaniem Wnioskodawcy, dodatkowych wyjaśnień wskazanych w proteście, nie można uznać za uzupełnienie wniosku, gdyż podniesiono kwestię omyłkowego oznaczenia beneficjenta jako mikroprzedsiębiorcy a nie merytoryczne uzupełnienie wniosku. Nadto Instytucja Zarządzająca, wykonująca swoje zadania, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Tym samym nadinterpretacja IP w zakresie merytorycznego uzupełniania wniosku powoduje zamknięcie Wnioskodawcy drogi do uzyskania wsparcia i realizacji trafnego i uzasadnionego gospodarczo przedsięwzięcia. Skarżąca podkreśliła, że celem Instytucji jest przede wszystkim wspieranie beneficjentów a nie beznamiętne wykorzystanie i powoływanie się na omyłkę w zakresie określania statusu Wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie potraktowanie Wnioskodawcy jako mikroprzedsiębiorcy, bądź też jako średniego przedsiębiorcy nie ma większego zasadniczego znaczenia, gdyż spełnione zostały przez Wnioskodawcę wszystkie inne kryteria, zatem samo błędne jego oznaczenie nie powinno wpływać na merytoryczność ocenianego wniosku. Tym samym nie można skutecznie wysuwać na pierwszy plan okoliczności mylnego oznaczenia Wnioskodawcy, i jedynie na tej podstawie wywodzić brak spełniania kryteriów. Sąd zauważył, co następuje: Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny znaczenia oraz skutków rozbieżności pomiędzy punktem 6 wniosku o dofinansowanie oraz w oświadczeniu dotyczącym statusu spółki (przedsiębiorstwa). Otóż w punkcie 6 wniosku Skarżąca stwierdziła, że nie ma statusu mikroprzedsiębiorcy, natomiast w oświadczeniu o którym wyżej mowa, że jest przedsiębiorstwem niezależnym. W toku toczącego się postepowania w sprawie ustalono jednak, że udziałowcy Skarżacej spółki, tj. A.S. i M.S. są jednocześnie jedynymi udziałowcami przedsiębiorstwa F. Sp. z o.o. W ocenie Organu (IP) taki stan rzeczy skutkuje koniecznością uznania, iż Skarżąca spółka nie ma statusu mikroprzedsiębiorstwa. Zdaniem Sądu uznanie to było o tyle zasadne, że w załączonej do protestu opinii radcy prawnego A.N. wyjaśniono, że Skarżąca jest przedsiębiorstwem średnim i to pomimo jej powiązania z F. Sp. z o.o. Podkreślenia wymaga, że Skarżąca w proteście wycofała się również z tego jakoby była przedsiębiorstwem niezależnym podkreślając, iż wskazanie statusu niezależności w powołanym oświadczeniu o MŚP było pomyłką. Powyższe oznacza, iż wniosek w punkcie 6 został wypełniony w sposób ewidentnie sprzeczny z rzeczywistym stanem rzeczy odnoszącym się do Skarżącej. Nie była ona bowiem mikroprzedsiębiorstwem tak jak tamże wskazano. Nadto, nie była również podmiotem niezależnym, co wynikało z oświadczenia o MŚP. Powyższe ma zasadnicze znaczenie dla oceny spełniania przez projekt Skarżącej kryterium nr 8 Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz Działania. Jest tak dlatego, ponieważ w ramach tego kryterium (zgodnie z wymogami Przewodnika po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach PO IG) stosownej oceny dokonuje się na podstawie przepisów punktu 24 i 25 wniosku o dofinansowanie z możliwością uwzględnienia elementów wskazanych w punkcie 16, a wiec tych które decydują o innowacyjności. Poza tym ocena spełniania tego kryterium w kontekście potwierdzenia rzeczywistego statusu strony wnioskującej, a także prawidłowości określenia intensywności wsparcia dokonywana jest również na podstawie informacji wskazanych w punkcie 6 wniosku o dofinansowanie oraz w oświadczeniu o spełnianiu kryteriów MŚP, a one (o czym była mowa już wcześniej) nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu rzeczy. W ocenie Sądu informacje te nie miały charakteru nieistotnego (jak chciałaby tego Skarżąca), ani też nie mogły być skuteczne prostowane na etapie rozpoznawania protestu. Organy oceniają bowiem wniosek, a rzeczą wnioskodawcy jest przygotowanie go w sposób czytelny, profesjonalny, a także odzwierciedlający jego rzeczywista sytuację faktyczną i prawną. Poza tym organy nie mają obowiązku oceniania stwierdzonych uchybień, bądź nieprawidłowości wniosków wyłącznie jako stanowiących oczywiste pomyłki wnioskodawców niemające znaczenia dla ich oceny i podlegające uzupełnieniom bądź poprawie, np. na etapie składania protestu. Prośby do wnioskodawców dotyczące stwierdzonych wątpliwości we wnioskach są bowiem kierowane wyłącznie wówczas, kiedy oceniający rzeczywiście takie wątpliwości powzięli. W sprawie niniejszej takowych jednak nie było, albowiem zapisy wniosku (w zakresie jego punktu 6 oraz w zakresie oświadczenia dotyczącego MŚP) były jasne i nie nasuwały problemów co do ich interpretacji. Uwzględniając brzmienie tychże zapisów dokonano zatem zasadnej oceny wniosku Skarżącej. Zdaniem Sądu skarga nie podważa trafności kwestionowanego nią rozstrzygnięcia. Jest w istocie polemiką z zapisami Przewodnika po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach PO IG i bezpodstawnie uznaje, że stwierdzone uchybienia były nieistotne, a zatem nie powinny dyskwalifikować złożonego wniosku. Sąd jednak powyższego poglądu Skarżącej nie podziela (z przyczyn podniesionych powyżej) uznając jednocześnie, iż żaden z przepisów wskazanych w skardze nie został naruszony w toku postepowania prowadzonego wobec Skarżącej. Podstawą oddalenia skargi jest przepis art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009/84/712 – tekst jedn.).