V SA/Wa 1790/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-09
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Beata Krajewska, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, lecz w nim niezamieszkująca, jest zwolniona z obowiązku uiszczania opłat za ten lokal i opłat pośrednich, jeśli zarzuca błąd co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, nawet jeśli w nim nie zamieszkuje, nie jest zwolniona z obowiązku uiszczania opłat za ten lokal i opłat pośrednich. Obowiązek ten wynika z posiadania tytułu prawnego, a nie faktycznego zamieszkiwania. Odpowiedzialność za opłaty jest solidarna między posiadaczem tytułu prawnego a osobami stale zamieszkującymi w lokalu, a wierzyciel ma prawo wyboru dłużnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, które uznało za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Z. M. kwestionował obowiązek zapłaty zaległych opłat za lokal mieszkalny, argumentując, że od lat w nim nie zamieszkuje, a powinna je ponosić jego była żona. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na posiadanie przez Z. M. tytułu prawnego do lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2010r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. wysłał do Z. M. upomnienie nr [...] z dnia [...] września 2008 r., wskazując na istniejące zaległości z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w J. przy ul. [...] - w łącznej kwocie [...] zł, jednocześnie pouczając o obowiązku zapłaty należności w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Wobec braku wpłaty powyższej należności, Dyrektor OR WAM we W., w dniu [...] maja 2009 r. wystawił wobec ww. zobowiązanego tytuł wykonawczy nr [...]. Natomiast w dniu [...] czerwca 2009 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego – świadczenia emerytalnego zobowiązanego. Tytuł wykonawczy jak i zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 26 czerwca 2009 r.
Z. M. wniósł zarzuty wobec wskazanego powyżej tytułu wykonawczego. Podniósł w szczególności, że od 10 lat nie zamieszkuje pod adresem wskazanym w upomnieniu. Stwierdził, że zaległym czynszem powinna być obciążona osoba obecnie zamieszkująca w mieszkaniu przy ul. [...] w J. , czyli jego była żona I. M.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor OR WAM we W. uznał zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego za nieuzasadnione. Uzasadniając rozstrzygnięcie tej treści organ – powołując się na przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r., nr 41, poz. 398 z późn. zm.) – stwierdził, że Z. M., jako osoba posiadająca tytuł prawny w postaci decyzji przydziału osobnej kwatery stałej Nr [...] z dnia [...].12.1985 r. do lokalu mieszkalnego położonego w J. przy ul. [...], nie jest wyłączony z obowiązku uiszczenia opłat za używanie wymienionego lokalu i opłat pośrednich, z uwagi na to, że w nim faktycznie nie zamieszkuje. Dopóki bowiem skarżący nie zwróci w sposób formalny przydzielonego mu lokalu Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może dysponować tą kwaterą.
Na powyższe postanowienie Z. M. pismem z dnia 10 sierpnia 2009 r. wniósł zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie, względnie o jego zmianę polegającą na odstąpieniu od egzekucji zaległości z tytułu opłat za używanie i opłat pośrednich za zajmowanie lokalu będącego przedmiotem sporu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący obszernie opisał okoliczności związane z zamieszkiwaniem i opuszczeniem przez niego mieszkania przy ul. [...] w J.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w wyniku rozpatrzenia wniesionego zażalenia, w dniu [...] września 2009 r. wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, że zobowiązany podniósł zarzut nie istnienia obowiązku, oparty na art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.). Faktycznie jednak zobowiązany powołał się na zarzut z art. 33 pkt 4, czyli błąd co do osoby zobowiązanego.
Wobec powyższego – przytaczając fragmenty uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych – organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 37 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 1).
Z powołanego przepisu wprost wynika, że zobowiązanym do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu jest osoba zajmująca lokal na podstawie tytułu prawnego, a więc podmiot, który ten tytuł posiada. Powołany przepis nie wskazuje natomiast, że osoby posiadające tytuł prawny do lokalu, lecz w nim niezamieszkujące są wyłączone z obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich.
Prezes WAM podniósł następnie, że przewidziana w art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, odpowiedzialność za wnoszenie opłat z tytułu używania lokalu i opłat pośrednich, wszystkich osób pełnoletnich stale zamieszkujących w lokalu, umożliwia wierzycielowi dochodzenie należności również od osób niebędących stroną decyzji administracyjnej na podstawie, której lokal jest zajmowany. Odpowiedzialność ta jest solidarna, tzn. wierzycielowi przysługuje prawo wyboru osoby dłużnika, od którego będzie dochodzić należności.
Organ II instancji wskazał nastepnie, że dobrowolne nie wykonywanie przez Z. M. przysługującego mu prawa podmiotowego, nie może zwalniać go z nałożonych na niego obowiązków. Zobowiązany ma bowiem możliwość skorzystania ze środków ochrony dla osoby, której uniemożliwia się korzystanie z lokalu, do którego posiada ona tytuł prawny.
Na powyższe postanowienie Z. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc – analogicznie jak w zażaleniu od postanowienia organu I instancji – o uchylenie zaskarżonego postanowienia bądź o jego zmianę poprzez zwolnienie skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem i eksploatacją lokalu mieszkalnego położonego w J. przy ul. [...]. Przeciwko zaskarżonemu postanowieniu podniósł ogólne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niezgodności z prawdą ustaleń faktycznych. W uzasadnieniu skargi Z. M. nie sprecyzował jednak żadnych konkretnych zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia, opisał natomiast swoją dotychczasową korespondencję m.in. z organami Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i Ministrem Obrony Narodowej oraz przyczyny wyprowadzenia się z przydzielonego mu mieszkania. Do skargi dołączył liczne pisma mające w jego ocenie związek z przedmiotową sprawą i dokumentujące starania skarżącego w rozliczeniu opłat za przedzieloną mu kwaterę.
W odpowiedzi na skargę, Prezes WAM wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Mając więc powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a postępowanie prowadzące do jego wydania nie było obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącego z tytułu zaległego czynszu za kwaterę położoną w J. przy ul. [...] oparte zostały na art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego. W ocenie skarżącego koszty opłat za przydzielone mu mieszkanie powinna ponosić jego była żona, która na stałe w tym mieszkaniu przebywa.
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy przywołać treść art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zobowiązanym do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu jest więc osoba zajmująca lokal na podstawie tytułu prawnego, czyli osoba, która ten tytuł posiada. W niniejszej sprawie podstawę taką stanowi decyzja imiennego przydziału Z. M. osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r. w ramach realizacji uprawnień do kwatery. Decyzja ta nie została usunięta z obrotu prawnego, nie nastąpiło też formalne zdanie zajmowanego lokalu mieszkalnego w trybie określonym w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Skarżący nie mógł się również skutecznie zrzec prawa do zajmowania przydzielonego mu mieszkania, aby w ten sposób zwolnić się z obowiązku uiszczania opłat za to mieszkanie.
Z treści przytoczonego powyżej przepisu nie wynika, że osoby posiadające tytuł prawny do lokalu, lecz w nim niezamieszkujące zwolnione są z obowiązku uiszczania opłat za ten lokal oraz opłat pośrednich. Nie wynika to również z art. 37 ust. 2 powoływanej ustawy, zgodnie z którym za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale zamieszkujące w tym lokalu. Przepis ten wzmacnia jedynie pozycję wierzyciela poprzez rozszerzenie kręgu podmiotów, od których wierzyciel (Wojskowa Agencja Mieszkaniowa) może dochodzić należności, na osoby nie będące stroną decyzji administracyjnej na podstawie której lokal mieszkalny jest zajmowany. Odpowiedzialność za ponoszenie opłat związanych z zajmowaniem lokalu ponoszą solidarnie posiadacz tytułu prawnego do tego lokalu – także ten, który w nim nie zamieszkuje – oraz osoby dorosłe zamieszkujące w tym lokalu na stałe. Prawo wyboru dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym przysługuje natomiast wierzycielowi, który może żądać całości lub części świadczenia albo od wszystkich dłużników, albo od każdego z osobna. W przedmiotowej sprawie wierzyciel był więc uprawniony do wyboru skarżącego jako osoby zobowiązanej do uiszczenia zaległej należności.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło