V SA/Wa 1793/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskiem z 18 sierpnia 2010r. D. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i dwójką dorosłych dzieci. Oświadczył, iż jest współwłaścicielem wraz z żoną domu o powierzchni 190 m2 w M. [...], mieszkania w W. o pow. 27 m2, segmentu w M. o powierzchni 146 m2 oraz posiada lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego i powierzchni 75 m2 w M. [...]. Ponadto wskazał, iż jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 11,25 ha, dwóch samochodów D. [...] z 1999 roku. Ponadto posiada oszczędności w wysokości 10.000 złotych. Wyjaśnił, iż jego dzieci nie posiadają nieruchomości i ruchomości przekraczających 3000 EURO. Stwierdził również, iż na nieruchomość w M. i dom w M. [...] zaciągnął kredyty hipoteczne odpowiednio w wysokości 104 000 CHF i 135.000 złotych. Dodatkowo wyjaśnił, iż rodzina skarżącego uzyskuje miesięcznie dochody w łącznej wysokości 10100 złotych brutto. Podał również, iż miesięcznie z ww. kwot spłaca raty kredytów w wysokości odpowiednio 580 CHF oraz 950 złotych (w tym 100 złotych ubezpieczenia), ponadto obciążony jest kosztami utrzymania nieruchomości podczas okresów bez ich wynajmu. Zdaniem skarżącego na życie pozostaje kwota ok. 4000 złotych miesięcznie na 4 osoby. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez skarżącego oszczędności w wysokości 10.000 złotych oraz posiadany majątek i uzyskiwane stałe dochody. Wysokość oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla której poniesienie wydatku w postaci ustanowienia adwokata z wyboru oraz uiszczenia kosztów sądowych, m.in. wpisu, który w przedmiotowej sprawie wynosi 198 złotych nie jest możliwe. Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych nie jest możliwe, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Skoro zatem wnioskodawca posiada środki pieniężne w kwocie 10.000 złotych, to przeznaczenie ich części na wydatki związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika i koszty sądowe, nie spowodowałoby uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto skarżący ujawnił w swoim oświadczeniu znaczny majątek i to zarówno nieruchomy (4 nieruchomości, których część jest wynajmowana), ruchomy ( dwa samochody) oraz stałe miesięczne dochody w łącznej wysokości 10.100 złotych brutto. W związku z tym również z tego powodu, nie sposób uznać strony skarżącej za osobę, której sytuacja majątkowa nie pozwala na ustanowienie adwokata i uiszczenie kosztów sądowych . Reasumując wysokość oszczędności oraz uzyskiwane stałe dochody i posiadany majątek, nawet przy konieczności ponoszenia wydatków na spłatę rat kredytów, w żaden sposób nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.