V SA/Wa 1794/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-14

Skład orzekający: Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata/radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób rzetelny swojej sytuacji materialnej, a jej deklarowane wydatki przekraczają dochody?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając wniosek za nierzetelny. Strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej, a jej deklarowane wydatki roczne znacząco przekraczały dochody. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, a jego przesłanki powinny być interpretowane ściśle, co oznacza, że strona ma obowiązek udowodnić, że obiektywnie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając wniosek za nierzetelny z powodu braku szczegółowego przedstawienia stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że referendarz dokonał błędnej analizy dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 3 października 2012r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Na przyjęcie takiego stanowiska miał wpływ, jak podkreślił referendarz sądowy fakt, iż skarżący w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu i dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie referendarza nie przedstawił szczegółowego stanu majątkowego i swoich możliwości płatniczych. Autor postanowienia wskazał także, że w sytuacji wnioskodawcy dostrzega się znaczną różnicę pomiędzy ponoszonymi kosztami a uzyskiwanymi dochodami. Wnioskodawca, jak dalej wskazał referendarz sądowy nie dąży do wyjaśnienia w sposób rzetelny swojej sytuacji materialnej. Pismem złożonym w dniu 24 października 2012r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z 3 października 2012r. W uzasadnieniu sprzeciwu jego autor podał, że wnosi o zmianę postanowienia, gdyż referendarz sądowy dokonał błędnej analizy dochodów i wydatków skarżącego, poprzez podanie nieprawidłowej wysokości stypendium oraz dopłat. Wnoszący sprzeciw podkreślił, że wydatki poniesione w kwocie [...] zł rocznie, są to opłaty których nie uiszczenie grozi egzekucją komorniczą. Różnica pomiędzy wydatkami a dochodami w wysokości [...] zł. to jest kwota, której jak podkreślił wnioskodawca mu brakuje by opłacać niezbędne do funkcjonowania i życia opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 3 października 2012r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia. Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego w sprawie przyznania mu wnioskowanej pomocy prawnej. Z akt sprawy wynika, że w skład majątku skarżącego W. S. wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna w pow. [...]ha. Dochód skarżącego, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł miesięcznie. Na dochody składa się renta oraz dochód z gospodarstwa. Okresowo skarżący otrzymywał również stypendium socjalne (w kwocie [...] zł.) oraz stypendium dla osób niepełnosprawnych (w kwocie [...] zł.). przyznane przez W. S. w Z. Należy teraz uwzględnić wydatki skarżącego, które wynoszą rocznie [...] zł, na które składają się należności za podatki, media, ubezpieczenie, opał, wyżywienie, ubranie, czesne, leki oraz inne wydatki niezbędne przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego np. smary, oleje, naprawa sprzętu rolniczego. Patrząc na to podsumowanie wskazać należy, że wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków ([...] zł rocznie) przekracza wysokość deklarowanych przez niego dochodów o ponad [...] zł., nawet przyjmując miesięczne rozliczenie ([...] zł) to kwota ta znacznie, tj. o około 1000 zł przewyższa deklarowane miesięczne dochody. Sam skarżący tłumaczy ten fakt brakiem takiej właśnie kwoty, aby ponieść niezbędne opłaty, których nieuiszczenie grozi egzekucją komorniczą. Mając powyższe na uwadze, oświadczenie skarżącego należało uznać za nierzetelne i nie pozwalające dokonać właściwej oceny jego sytuacji materialnej. Brak udzielenia pełnej odpowiedzi na postawione pytania (w formularzu i dodatkowym wezwaniu), uniemożliwia dokonanie pełnej oceny możliwości ponoszenia przez niego kosztów sądowych i ewentualnego ustanowienia pełnomocnika. Podkreślenia wymaga przy tym, iż to na skarżącym jako osobie zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy ciążył obowiązek wykazania, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Wskazać też należy, że na koszty postępowania przed Sądem w chwili obecnej składa się wpis stały od skargi w wysokości 200 zł. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło