V SA/Wa 1794/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-28
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Piotr Piszczek, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do działki rolnej, która została wycofana z wniosku, a następnie próbowano ją zgłosić jako zagajnik o krótkiej rotacji po terminie na dokonanie zmian we wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo umorzył postępowanie w zakresie działki rolnej, która została wycofana z wniosku o przyznanie płatności. Ponowna próba zgłoszenia tej działki jako zagajnika o krótkiej rotacji po terminie na dokonanie zmian we wniosku została potraktowana jako dodanie nowej działki, co było niedopuszczalne. Ponadto, sąd stwierdził, że działka nie spełniała wymogów kwalifikującego się hektara, ponieważ nie była utrzymywana w stanie nadającym się do uprawy bez dodatkowych zabiegów, a zgłoszone prace były niewystarczające.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, deklarując m.in. działkę nr 2/2. Następnie wycofał część wniosku dotyczącą tej działki, a później próbował zgłosić ją jako zagajnik o krótkiej rotacji. Organy umorzyły postępowanie w zakresie tej działki, uznając, że próba zgłoszenia po terminie była niedopuszczalna, a sama działka nie nadawała się do uprawy rolniczej. Skarżący kwestionował te decyzje, podnosząc m.in. brak powiadomienia o kontroli i błędne uznanie wycofania działki za zmianę zapisu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] (dalej: "Strona", "Wnioskodawca" lub "Skarżący") jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej: "Dyrektor Oddziału ARiMR’", "organ") z [...] września 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] w [...] (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
W dniu 11 maja 2017 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2017, w którym zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 49,36 ha.
Do wniosku dołączono pismo, w którym Skarżący wyjaśnił, iż na działce 2/2 dokonywane są prace odkrzaczeniowe (wycinka przerośniętej, niesprzedanej jodły oraz samosiejek brzóz i olch) po likwidowanej starej, wyeksploatowanej plantacji jodły kaukaskiej i świerka, które – zgodnie z zapewnieniem wykonawcy – zostaną przeprowadzone do połowy czerwca. Jednocześnie zaznaczył, że na odkrzaczonym areale, przeprowadzone zostanie randapowanie i regulacja ph, tak aby w 2018 roku można było rozpocząć dosadzanie jodeł i świerków. Wskazał również, że obszar ten zostaje zgłoszony do płatności jako grunt odpoczywający przed wznowieniem produkcji, a w przypadku gdyby wykonawca nie zdążył przeprowadzić odkrzaczenia, zostanie złożona korekta wniosku.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło wycofanie części wniosku obejmujące działkę rolną AA/AA1 o powierzchni 20,05 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr 2/2.
6 września 2017 r. Skarżący złożył podanie, w którym zwrócił się z prośbą o wycofanie złożonego [...] sierpnia 2017 r. wniosku dotyczącego działki AA/AA1 oraz zmianę użytkowania ww. powierzchni na zagajnik o krótkiej rotacji. Do pisma dołączono formularz zmiany do wniosku, w której zadeklarowano działkę rolną AA - JPO Z o powierzchni 20,05 ha.
Następnie, przeprowadzone zostały oględziny działki w zakresie weryfikacji powierzchni, w wyniku których stwierdzono teren nieużytkowany rolniczo, a powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru na działce ewidencyjnej 2/2 wyniosła 0,00 ha.
Wobec powyższego, decyzją z [...] lipca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie dotyczące przyznania płatności do działki rolnej AA o powierzchni 20,05 ha oraz przyznał Wnioskodawcy poszczególne płatności na rok 2017 z zastosowaniem współczynnika korygującego. tj.:
jednolitą płatność obszarową w wysokości 7.760,24 zł wynikającą z pomniejszenia o kwotę 3.483,12 zł,
płatność za zazielenienie w wysokości 7.491,83 zł wynikającą z pomniejszenia o kwotę 54,17 zł,
płatność redystrybucyjną w wysokości 2.449,06 zł wynikającą z pomniejszenia o kwotę 1.332,08 zł,
kwotę 121,85 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że postępowanie dotyczące działki rolnej AA zostało umorzone na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. ze względu na wycofanie przez Stronę tej powierzchni z wniosku. Jednocześnie wyjaśnił, że działka rolna A o powierzchni 4,95 ha położona na działce ewidencyjnej nr 2/2, dla której maksymalny kwalifikowalny obszar wyniósł 0,00 ha została wykluczona. Wobec powyższego, w wyniku różnicy procentowej między obszarem zadeklarowanym kwalifikowanym (29,31 ha) i obszarem zatwierdzonym (24,36 ha), jednolitą płatność obszarową przyznano do powierzchni zatwierdzonej i pomniejszono o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Płatność redystybucyjna przyznana została do powierzchni zatwierdzonej, pomniejszonej o 3 ha - zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.) – dalej: "ustawa o płatnościach", a następnie pomniejszona na podstawie art. 19a ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014.
Skarżący złożył odwołanie od decyzji wskazując, że dotyczy ono działki 2/2, tj. umorzenia postępowania dotyczącego działki o powierzchni 20,05 ha oraz wykluczenia z kwalifikowanego areału 4,95 ha. Skarżący zarzucił, że kontrola przeprowadzona w roku 2018 była nielegalna, ponieważ nie został o niej powiadomiony. Ponadto wyjaśnił, że część działki - ok 7 ha od strony zachodniej była odkrzaczona i wyrandapowana, a pozostała część działki od strony wschodniej była porośnięta jodłami kaukaskimi i samosiejkami. Zdaniem Skarżącego samosiejki nie stanowią przeszkody w prowadzeniu uprawy i zabezpieczają jodły przed zwierzyną. Strona wyjaśniła, że zadrzewiona część działki została zgłoszona we wniosku jako ugór, który na podstawie umowy z wykonawcą miał być oczyszczony i uporządkowany. Niestety ze względu na trudne warunki atmosferyczne wykonawca nie zrealizował całości prac. Wobec powyższego Skarżący wycofał z wniosku część działki o powierzchni 20,05 ha i zgłosił zmianę użytkowania działki, na zagajnik o krótkiej rotacji, zmiana ta nie została jednakże uwzględniona.
Decyzją z [...] września 2018 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] lipca 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii umorzenia postępowania w zakresie działki rolnej AA/AA1 o powierzchni 20,05 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr 2/2, wskazując na cofnięcie [...] sierpnia 2017 r. części wniosku. Jednocześnie wyjaśnił, że złożona 6 września 2017 r. prośba o wycofanie wcześniej dokonanego wycofania działki AA/AA1 i zmiany użytkowania działki AA z ugoru na zagajnik o krótkiej rotacji, w sytuacji gdy żądanie przyznania płatności do powierzchni 20,05 ha ugoru na działce 2/2 zostało uprzednio wycofane i nie było prowadzone postępowanie w tym przedmiocie, mogła być jedynie potraktowana jako dodanie nowej działki rolnej - uprawy zagajnika o krótkiej rotacji. Wskazano również, że żądanie przyznania płatności do działki rolnej AA zostało złożone po terminie umożliwiającym jego uwzględnienie (zmiany we wniosku). Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 ust. 4 rozporządzenia UE nr 1307/2013 obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Zatem do płatności we wniosku powinny być zgłaszane jedynie te obszary, które już w dniu złożenia wniosku były utrzymywane w stanie, dzięki któremu nadają się do uprawy bez konieczności podejmowania działań naprawczych i w takim stanie znajdują się przez cały rok kalendarzowy, bądź na gruntach powinny być stosowane zabiegi agrotechniczne, które niepożądaną roślinność zlikwidują. Natomiast zadeklarowana przez Skarżącego powierzchnia była dopiero odkrzaczana i odchwaszczaną zaś zabiegi randapowania, o ile miały miejsce są niewystarczające do uznania, że na działce 2/2 była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia UE nr 1307/2013. Wobec powyższego uznano, że w sprawie zastosowanie ma art. 19 a ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014, zgodnie z którym jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Odnośnie płatności redystrybucyjnej wyjaśniono, że zastosowanie znalazł art. 14 ust 2 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha.
Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniósł, że we wniosku zadeklarował działki rolne o powierzchni 49,36 ha, w tym działkę oznaczoną 2/2 w [...], która jest starą plantacją jodeł kaukaskich, całkowicie wyeksploatowaną od strony wschodniej, a idąc w stronę zachodnią z coraz liczniejszymi przerośniętymi jodłami oraz samosiejkami brzozy, olchy i sosny. Skarżący wyjaśnił, że jodły są wykorzystywane do produkcji stroików, natomiast samosiejki olchy i sosny są sprzedawane na "zrąbek". Areał o pow. 20,05 ha zgłoszony został jako odpoczywający. Następnie Strona wyjaśniła, że plantacja miała być oczyszczona jednakże z uwagi na mokre lato, wykonawca nie wywiązał się w pełni z zawartej ze Skarżącym umowy i oczyścił ok 1/3 areału. Powyższa okoliczność została zgłoszona poprzez wycofanie tego areału, który następnie zgłoszony został jako "zagajnik o krótkiej rotacji". Podsumowując Skarżący zarzucił, że wbrew twierdzeniom orzekających w sprawie organów nie wycofał działki lecz jedynie zmienił zapis. Jednocześnie wskazał, że nie został powiadomiony o kontroli, kontrolerzy zaś mimo zakazu weszli na działkę bez jego obecności.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na kontroli legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu w roku 2017 składa się w terminie od dnia 15 marca oraz na podstawie § 1 rozporządzenia MRiRW z 17 maja 2017 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2017 r. (Dz.U. z 2017, poz. 968), który stanowi, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 31 maja.
Jednocześnie w myśl art. 13 ust. 3 rozporządzenia UE nr 640/2014, poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. rozporządzenia z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.
Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.
W roku 2017 ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie płatności bez zastosowania sankcji terminowych był w świetle powyższych regulacji 31 maja
2017 r., zaś ostatecznym terminem sankcyjnym 25 czerwca 2017 r. Zatem dokonanie poprawek we wniosku, bądź dodanie nowej działki rolnej możliwe było do 25 czerwca 2017 r.
W rozpatrywanym przypadku postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2017 zostało wszczęte na wniosek Strony złożony w dniu 11 maja 2017 r., a w dniu [...] sierpnia 2017 r. złożony został formularz wniosku z zaznaczonym celem "wycofanie części wniosku" obejmującym działkę rolną AA/AA1 o powierzchni 20,05 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 2/2.
Natomiast złożona 6 września 2017 r. prośba o wycofanie wcześniej dokonanego wycofania działki AA/AA1 i zmiany użytkowania działki AA z ugoru na zagajnik o krótkiej rotacji, w sytuacji gdy żądanie przyznania płatności do powierzchni 20,05 ha ugoru na działce 2/2 zostało uprzednio wycofane, mogła być potraktowana jedynie jako dodanie nowej działki rolnej - uprawy zagajnika o krótkiej rotacji o powierzchni 20,05 ha do wniosku.
Wobec wycofania w dniu [...] sierpnia 2017 r. części wniosku w zakresie obejmującym działkę rolną AA/AA1 o powierzchni 20,05 ha, organ zobowiązany był z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania do jego umorzenia w części – na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Jednocześnie zgłoszona zmiana z 6 września 2017 r. z uwagi na złożenie jej po 25 czerwca 2017 r. nie mogła zostać uwzględniona.
Wobec powyższego Sąd uznał, że argumentacja Skarżącego wskazująca, iż nie wycofał działki, a jedynie "zmienił zapis" jest bezzasadna.
Ponadto należy zauważyć, że jako zagajniki o krótkiej rotacji, zgodnie z rozporządzeniem MRiRW z 6 marca 2015 r. w sprawie gatunków drzew, których uprawa stanowi zagajnik o krótkiej rotacji, oraz maksymalnego cyklu zbioru dla każdego z tych gatunków drzew (Dz.U. z 2015 r., poz. 339) uznawane są uprawy wierzby, topoli i brzozy. Jak wynika zaś z treści odwołania oraz wyjaśnień z 10 maja 2017 r., Skarżący na obszarze 20,05 ha działki nr 2/2 prowadził uprawę jodeł i świerków, a na działce znajdowały się samosiejki brzóz i olch, które miały być zlikwidowane wraz ze starą wyeksploatowaną uprawą jodły kaukaskiej i świerka. Jeśliby zatem przyjąć wersję prezentowaną przez Skarżącego i uznać, że wycofanie działki AA z wniosku miało na celu zmianę uprawy ugoru na zagajnik o krótkiej rotacji, działka AA zostałaby ostatecznie wykluczona z wniosku ze względu na brak na jej obszarze faktycznej uprawy zagajnika o krótkiej rotacji , tj. uprawy wierzby, topoli lub brzozy.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.
W myśl art. 32 ust.2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz. UE nr L 347/608 z 20.12.2013 r.) "kwalifikujący się hektar" oznacza wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej.
Działalność rolnicza, zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia UE nr 1307/2013 oznacza z kolei:
produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;
utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub
prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy
Zgodnie zaś z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r., poz. 351 ze zm.) grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.
Jednocześnie obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych (art. 32 ust.4 rozporządzenia UE nr 1307/2013).
Z art. 24 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69) wynika natomiast, że właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu.
Zaznaczenia wymaga przy tym, że oględziny w zakresie weryfikacji powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG) nie są przeprowadzone w trybie kontroli na miejscu, stąd też nie ma obowiązku powiadamiania rolnika o terminie dokonania tej czynności przez pracowników organu. Do przeprowadzenia czynności kontrolnych bądź weryfikacji PEG w terenie nie jest wymagana zgoda wnioskodawcy. Jednocześnie ubiegając się o przyznanie płatności rolnik, wyrażając zgodę na uczestnictwo w systemie płatności, podlega obowiązkom wynikającym z tego uczestnictwa, tj. m.in. umożliwienia wstępu osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych na teren gospodarstwa, (...) a także zapewnienia niezbędnej pomocy przy wykonywaniu czynności kontrolnych (strona 4/4 wniosku - zobowiązania punkt 2).
W tym miejscu zauważyć należy, że słusznie podnosi Skarżący, że oględziny działki nr 2/2 z 6 lutego 2018 r., przeprowadzone były w ramach postępowania dotyczącego przyznania płatności za rok 2016. Biorąc jednak pod uwagę datę przeprowadzenia tych czynności, materiał dowodowy zgromadzony w ich wyniku przedstawia w ocenie Sądu stan faktyczny na gruncie w roku 2017. Słusznie zatem organ uznał, że protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 6 lutego 2018 r. stanowi dowód w sprawie dotyczącej roku 2017.
Z porównania protokołów z 6 lutego 2018 r. i 6 lipca 2016 r. wynika, ze działka 2/2 począwszy od roku 2017 nie była użytkowana rolniczo.
Sporządzony podczas oględzin materiał fotograficzny obrazuje w większości teren nieużytkowany rolniczo. Widoczna jest wprawdzie uprawa drzewek bożonarodzeniowych jednak w stanie niezgodnym z wymogiem opisanym w art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia UE nr 1307/2013, tj. w stanie zachwaszczonym, z licznymi samosiewami drzew, a ponadto zalegające gałęzie drzew pozostałych po przeprowadzonej wycince. Natomiast w uprawie jodeł - w środku działki 2/2, widoczne są wysokie zakrzaczenia. Odnośnie powierzchni 4,95 ha działki ewidencyjnej nr 2/2 (działka A/A1 wskazana na załączniku graficznym dołączonym do wniosku), co do której żądanie przyznania płatności nie zostało wycofane z wniosku, zauważyć należy, że na ww. obszarze również widoczne są liczne samosiewy, oraz pojedyncze jodły. Obszar ten – jak słusznie zauważył organ – nie spełnia warunku utrzymywania gruntu w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, bez podejmowania działań wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i sprzęt rolniczy.
Wobec powyższego organ słusznie zastosował art. 19 a ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014, zgodnie z którym jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. W przypadku płatności redystrybucyjnej zastosowanie miał natomiast przepis art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika: 1) nie większej niż 30 ha oraz 2) pomniejszonej o 3 ha. Prawidłowo ustalono również kwotę zwrotu dyscypliny finansowej, tj. w oparciu o art. 26 ust. 5 rozporządzenia UE nr 1306/2013, zgodnie z którym państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia UE nr 966/2012 odbiorcom końcowym w odniesieniu do których w roku budżetowym na który przeniesiono środki zastosowano współczynnik korygujący.
Reasumując, wskazać należy, że podniesione w skardze zarzuty Sąd uznał za bezzasadne zaś wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, dowody zebrane w sposób zupełny, a materiał dowodowy oceniony w sposób obiektywny.
Z przytoczonych powyżej względów, nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło