V SA/Wa 1797/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-15

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej. Mimo wezwań, nie przedstawił aktualnych danych o dochodach i wydatkach, a posiadanie samochodu i ciągnika rolniczego, bez wyjaśnienia wpływu dopłat unijnych, przekracza standardy niezbędnego utrzymania dla osoby ubiegającej się o pomoc prawną. Ponadto, skarżący uiścił już opłatę sądową, co dowodzi zdolności do ponoszenia pewnych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Referendarz WSA odmówił przyznania pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd analizował sytuację materialną skarżącego, który wskazał na niskie dochody z renty i gospodarstwa rolnego, ale jednocześnie wykazał posiadanie nieruchomości, dwóch rachunków bankowych, kredytu na zakup kombajnu, samochodu i ciągnika rolniczego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 22 października 2013 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił W. S. przyznania prawa pomocy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 31 października 2013 r. r. wpłynął do Sądu sprzeciw W. S. (zwany dalej skarżącym) od ww. postanowienia. Tym samym ww. postanowienie zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy stwierdzić, iż ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W złożonym wniosku PPF skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość o powierzchni ok. 200 m2 oraz nieruchomości rolną o powierzchni 8,29 ha. Jego dochód miesięczny wynosi ok. 700 zł, na który składa się renta i dochód z gospodarstwa rolnego. Z nadesłanych po wezwaniu dokumentów wynika, że suma miesięcznego dochodu skarżącego z gospodarstwa i renty wynosi 893,22 zł, otrzymał również stypendium socjalne z uczelni w wysokości 500 zł miesięcznie przez 5 miesięcy i część tych pieniędzy przeznaczył na czesne. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dwa rachunki bankowe, a nadto zaciągnął kredyt w wysokości 7.000 zł, (kopia umowy o kredyt obrotowy z 29 maja 2013 r. wraz z harmonogramem spłaty kredytu), za który zakupił Kombajn Bizon rok prod. 1979 (dołączył kopię umowy kupna). Wyjaśnił również, iż niektóre wydatki ma niezrealizowane, gdyż brakuje mu pieniędzy. Do pisma załączył m. in. zaświadczenie z dnia 21 sierpnia 2013 r. o wysokości rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego za 2011 r. (3.986,75 zł), potwierdzenie odbiory świadczenia ZUS za lipiec 2013 r. w wysokości 561,51 zł, wyciąg z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym za okres od 1.01 do 31.03.2013 r., kopię wyciągu z rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym za miesiąc sierpień 2013 r., kopię informacji o operacjach na rachunku bankowym w Banku Pocztowym w okresie od 17.05. do 12.09.2013 r., a także paragony fiskalne i kopie faktur dotyczące opłat za zakup oleju napędowego, benzyny i LPG, opłat za telefon, gaz, zakupy spożywcze, leki i telewizję cyfrową, potwierdzenia zakupu polis ubezpieczeniowych. Z nadesłanych polis ubezpieczeniowych wynika także, iż skarżący posiada samochód Polonez Truck GLI oraz ciągnik Ursus C 330, o czego nie wykazał w złożonym wniosku PPF. Należy stwierdzić, że po analizie złożonego wniosku jak i odpowiedzi na zarządzenie z dnia 28 sierpnia 2013 r., nie można dokonać pełnej oceny sytuacji materialnej skarżącego. Wskazać trzeba, że pismo procesowe złożone po ww. wezwaniu nie można uznać za rzetelną i wyczerpującą odpowiedź na zadane w nim pytania. Po pierwsze skarżąc złożył zaświadczenie o wysokości rocznego dochodu z gospodarstwa rolnego, jednakże dotyczyło ono 2011 roku, a ponieważ przedmiotowy wniosek został złożony w sierpniu 2013 r., to oceniając sytuacje majątkową skarżącego niezbędna jest wiedza na temat jego aktualnego dochodu z tego tytułu, nie zaś z roku 2011. Natomiast dla udokumentowania takiego dochodu w okresie rocznym dopuszczalne byłoby przedstawienie zaświadczenia za rok 2012. W związku z powyższym nie można ustalić jaka jest miesięczna wysokość dochodów osiąganych aktualnie przez wnioskodawcę. Skarżący również nie wskazał w należyty sposób, jak kształtują się jego wydatki związane z mieszkaniem i niezbędnym utrzymaniem. Przedstawione paragony fiskalne potwierdzające dokonanie zakupów w sklepie "Biedronka" nie mogą być podstawą do oceny jak kształtują się wydatki wnioskodawcy związane z niezbędnym utrzymaniem. Także nadesłana przez skarżącego kopie wyciągów z posiadanego rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym nie udokumentowały o obrotów na tym rachunku we wskazanym okresie ostatnich 3 miesięcy, ponieważ dotyczył one okresu od 1.01 do 31.03.2013 r. oraz za miesiąc sierpień 2013 r. W orzecznictwie podnosi się, że kwestia posiadania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, wobec czego wyjaśnienia w tym zakresie winny być zgodne ze stanem rzeczywistym i wyczerpujące, tj. w pełni obrazować stan jej pieniężnego posiadania (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2007 r., sygn. akt. I GZ 3/07). Dokonując ponownego rozpoznania wniosku stwierdzić należy, że skarżący mimo wezwania nie nadesłał żądanych dokumentów. W związku z tym nie można ustalić jakie i w jakiej wysokości osiąga dochody oraz na jaki cel ponosi wydatki. Przedstawione wątpliwości powodują, iż nie można dokonać pełnej oceny, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia prawa pomocy. Jednocześnie stwierdzić również należy, iż pomimo ciężkiej sytuacji finansowej na jaką wskazuje skarżący nie wszystkie środki finansowe znajdujące się w jego dyspozycji są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne). Z dokumentów przesłanych przez skarżącego wynika jak juz wcześniej wspomniano, że skarżący posiada Poloneza Truck. Bez względu na rodzaj pojazdu tzn. jego markę i rok produkcji nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z posiadaniem i eksploatacją samochodu (koszty ubezpieczenia, paliwa i napraw). Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Należy również zauważyć, że skarżący prowadząc gospodarstwo rolne, co wynika z akt sprawy, korzystał z pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej, lecz nie wyjaśnił ani we wniosku ani w dodatkowym oświadczeniu, jak kwestia dopłat do gruntów i upraw wpływa na osiągany dochód z gospodarstwa rolnego. Oceniając wniosek uznać należało, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał tego, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Wskazać należy, że skarżący mając wiedzę o brakach przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie treści postanowienia z dnia 22 października 2013 r. mógł je uzupełnić wraz z wniesieniem sprzeciwu. Nie dokonał jednak tego, a jedynie przesłał formularz PPF z podobnymi danymi, jakie widnieją w formularzu złożonym w dniu 16 sierpnia 2013 r. Na podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie ma również fakt, że skarżący występując ze skargą uiścił opłatę 100 zł tytułem należnego w sprawie wpisu sądowego. Wobec tego uznać należało, iż skarżący był w stanie ponieść taki wydatek bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zatem odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie nie ma wpływu na prawo strony do sądu, bowiem nie ciążą na skarżącym na obecnym etapie inne koszty sądowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło