V SA/Wa 1797/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-13

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy prawne do umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, gdy zobowiązany podnosi zarzuty sprzeczności egzekucji z zasadami współżycia społecznego oraz bezprawności zajęcia środków pochodzących z dotacji publicznych, a kwestia zwrotu dotacji została prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji może zostać umorzone jedynie w przypadkach ściśle określonych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty dotyczące sprzeczności z zasadami współżycia społecznego lub bezprawności zajęcia środków pochodzących z dotacji publicznych nie stanowią podstawy do umorzenia, zwłaszcza gdy kwestia zwrotu dotacji została prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny. W takiej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zwrotu dotacji z 2004 r. Stowarzyszenie argumentowało, że egzekucja jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i nie przynosi efektów, a zajęte środki pochodzą z dotacji publicznych. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, wskazując na brak przesłanek ustawowych oraz prawomocne rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające skargi kasacyjne Stowarzyszenia w sprawach dotyczących zwrotu dotacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] "[...]" (dalej: "Stowarzyszenie", "Skarżąca") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Organ", "SKO") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Prezydent m.st. Warszawy wszczął przeciwko Stowarzyszeniu postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2013 r. nr [...] oraz z [...] czerwca 2013 r. nr [...] w związku z zobowiązaniami dotyczącymi zwrotu dotacji z 2004 r. w kwotach 50.000 zł i 29.000 zł. Wnioskiem z [...] października 2015 r. Skarżąca zwróciła się o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jako okoliczność uzasadniającą wniosek podała złożenie skarg do WSA w Warszawie na decyzje SKO z [...] marca 2013 r. o nr [...] i [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa (V SA/Wa 1314/13 i V SA/Wa 1294/13). Wniosła także o zwrot wyegzekwowanych kwot oraz zwolnienia spod egzekucji kwot pobranych z rachunku bankowego Stowarzyszenia. Następnie Stowarzyszenie złożyło w sprawie kolejne pisma z [...] listopada 2015 r. oraz z [...] grudnia 2015 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, [...] stycznia 2016 r. Prezydent m.st. Warszawy wydał postanowienie nr [...], na mocy którego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie tytułów wykonawczych z [...] maja 2013 r. nr jw. i z [...] czerwca 2013 r. nr jw., w związku ze zobowiązaniami dotyczącymi zwrotu dotacji z 2004 r. oraz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wyegzekwowanych kwot oraz zwolnienia spod egzekucji kwot pobranych z rachunku bankowego Stowarzyszenia. Organ wskazał, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, iż postępowanie egzekucyjne wobec Stowarzyszenia zostało wszczęte i jest prowadzone zgodnie z przepisami prawa, dlatego też brak jest podstaw prawnych do zwrotu wyegzekwowanych kwot. Zwrot jest jedynie czynnością materialno-techniczną, zaś brak podstawy prawnej do wydania postanowienia we wskazanym zakresie wyklucza merytoryczne rozpoznanie wniosku o zwrot wyegzekwowanej kwoty. Od tego postanowienia Stowarzyszenie wniosło zażalenie. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego zażalenia, SKO postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. nr jw. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając jego słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu organ, cytując treść art. 59. § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), wskazał na przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego i wyjaśnił, że w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym nie wystąpiła żadna z wymienionych tam przesłanek. Dodatkowo wskazano na okoliczność, iż w dniu 19 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał dwa orzeczenia (sygn. akt II GSK 2744/14 i II GSK 2730/14), na mocy których prawomocnie oddalił skargi kasacyjne Stowarzyszenia. Tym samym w sposób prawomocny została rozstrzygnięta kwestia zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa. Wskazana okoliczność powoduje bezprzedmiotowość licznych zarzutów wskazanych przez Stowarzyszenie w swych pismach. SKO podkreśliło także, iż ponad wszelką wątpliwość egzekucja w niniejszej sprawie jest prowadzona na podstawie i w zakresie powszechnie obowiązującego prawa. Brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby potwierdzać zarzut Stowarzyszenia o bezprawności prowadzonej egzekucji. Organ wyjaśnił też, iż prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie jest wrogim stosowaniem prawa, ale obowiązkiem organu egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca podniosła, że trwająca od maja 2013 r. egzekucja jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i nie przynosi żadnych efektów. Zdaniem Skarżącej organom administracji chodzi o likwidację Stowarzyszenia i zakończenie jego działalności. Wskazano też, iż w toku postępowania egzekucyjnego zajęto kwoty finansowe oraz samochody, które pochodzą z dotacji publicznych, np. Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urzędu m.st. W.. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W ocenie Sądu, postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zawarte zostały w art. 59 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; na żądanie wierzyciela; w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W przedmiotowej sprawie nie sposób stwierdzić, aby zaistniała którakolwiek z ww. przesłanek. W skardze Skarżąca podniosła, że prowadzona egzekucja jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Wskazała, iż zajęto kwoty finansowe oraz samochody zakupione z dotacji publicznej, np. Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urzędu m.st. W.. Odnosząc się do powyższego należy przyznać rację Organowi, który słusznie wskazał, że zarówno egzekucja jak i zastosowany środek egzekucyjny były dopuszczalne. W analizowanej sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki warunkujące umorzenie postępowania. Wskazać należy, iż w postępowaniu egzekucyjnym, w zakresie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ustawodawca jasno określił jakie okoliczności organ winien wziąć pod uwagę. Przedkładając wszelkie istotne okoliczności w niniejszej sprawie podkreślenia wymaga, iż w dniu 19 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał dwa orzeczenia (sygn. akt II GSK 2744/14 i II GSK 2730/14), na mocy których prawomocnie oddalił skargi kasacyjne Stowarzyszenia w sprawach o sygnaturach akt odpowiednio V SA/Wa 1314/13 i V SA/Wa 1294/13, w których WSA w Warszawie oddalił skargi Stowarzyszenia na decyzje SKO w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa. Tym samym w sposób prawomocny została rozstrzygnięta kwestia zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa. Wskazana okoliczność spowodowała bezprzedmiotowość licznych zarzutów wskazanych przez Stowarzyszenie w pismach kierowanych do organu. Nie ulega zatem wątpliwości, iż egzekucja w rozpoznawanej sprawie jest prowadzona na podstawie i w zakresie powszechnie obowiązującego prawa. Brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby potwierdzać zarzut Stowarzyszenia o bezprawności prowadzonej egzekucji. Sąd podziela ponadto stanowisko Organu, iż zwrot wyegzekwowanej kwoty jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną i brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia w tym zakresie. Zasadnie zatem, zgodnie z obowiązującym prawem, odmówiono wszczęcia postępowania w tym zakresie. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do umorzenia postępowania. W szczególności podniesione zarzuty, a także stan prawny decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa zdeterminował sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, organy obu instancji działały zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dopełniły powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, jak i prawidłowej jego oceny. Zaskarżone postanowienie, zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a., zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło