V SA/Wa 1800/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-24
Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z renty i emerytury nie pokrywają bieżących kosztów utrzymania, ponosi wysokie koszty leczenia i ma obowiązek zapłaty wpisów sądowych w wielu innych sprawach, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy łączna kwota wpisów sądowych znacznie przewyższa miesięczne dochody strony, a dodatkowo ponosi ona wysokie koszty leczenia i nie posiada znaczących zasobów majątkowych, przesłanki do przyznania prawa pomocy są spełnione.Stan faktyczny
L.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca, 80-letni niewidomy rencista, wraz z ciężko chorą żoną (emerytką) utrzymują się z łącznych dochodów w wysokości 2.845 zł miesięcznie. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania i leczenia wynoszą 3.700 zł. Dodatkowo, L.S. ma obowiązek zapłaty 4.000 zł tytułem wpisów sądowych w siedmiu innych sprawach. Na rachunku bankowym małżonków znajdowało się 1.857 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie z tytułu opłaty paliwowej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
L.S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku oświadczył, iż uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.875 zł z tytułu renty inwalidzkiej, zaś jego żona w wysokości 970 zł z tytułu emerytury. W uzasadnieniu podniósł, iż jest osobą w podeszłym wieku (80 lat), jest niewidomy, nie pozostaje w stosunku zatrudnienia, a jego jedynym źródłem utrzymania jest renta. Żona wnioskodawcy jest ciężko chora i pozostaje na jego utrzymaniu. Skarżący wskazał, że miesięczne koszty eksploatacji mieszkania wynoszą 1.200 zł, a nadto ponosi znaczne wydatki na leczenie siebie i żony – 2.500 zł.
W dodatkowym oświadczeniu z dnia [...] 2014 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż małżonkowie mieszkają w domu należącym do ich syna na podstawie umowy dożywocia. Z tytułu zawartej umowy nie ponoszą oni dodatkowych kosztów, natomiast wnioskodawca ponosi bieżące opłaty związane z użytkowaniem zajmowanej nieruchomości. Z uwagi na fakt, że miesięczne dochody skarżącego oraz jego żony nie pokrywają w całości opłat za bieżące zużycie mediów, żywności, opieki medycznej oraz lekarstw, małżonków wspiera finansowo ich syn. Wnioskodawca nie posiada oszczędności pieniężnych ani majątku ruchomego znacznej wartości, natomiast posiada wspólny z żoną rachunek bankowy.
Pismem z dnia [...] 2014 r. pełnomocnik poinformował, iż na rachunku bankowym wnioskodawcy znajduje się obecnie kwota 1.857 zł, załączył również kopię wyciągu łączonego z tego rachunku za miesiąc lipiec 2014 r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)).
Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć w pierwszej kolejności należało, że na skarżącym ciąży obowiązek zapłaty wpisów sądowych od skarg w siedmiu innych zainicjowanych postępowaniach sądowych. W każdej z tych spraw wpis sądowy wynosi 500 zł, zatem na skarżącym ciąży obecnie obowiązek uiszczenia łącznie 4.000 zł. Źródłem utrzymania małżonków są dochody z tytułu renty inwalidzkiej (1.875 zł) oraz emerytury (970 zł) w łącznej wysokości 2.845 zł. W dniu 25 lipca 2014 r. na rachunku bankowym małżonkowie posiadali 1.868 zł. Zatem już sama łączna kwota wpisów sądowych – 4.000 zł – znacznie przewyższa miesięczne dochody wnioskodawcy i jego żony. Wzięto także pod uwagę, iż skarżący nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a nadto ponosi wysokie koszty leczenia siebie i żony. Okoliczności te przemawiają za uznaniem wnioskodawcy za osobę, dla której poniesienie kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w niezbędnym utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło