V SA/Wa 1805/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2012 r. nr ... w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych kredytowanych; oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wojewody ... z dnia ... marca 2012 r. znak: ..., rozkładającej na raty płatność należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych kredytowych, Minister Finansów decyzją z dnia ... czerwca 2012 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu ... listopada 2011 r. do Wojewody ... wpłynął wniosek P. S. w sprawie rozłożenia na raty należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych kredytowanych na łączną kwotę ... zł. Wniosek zobowiązany uzasadnił faktem, iż nie jest w stanie dokonać jednorazowej spłaty zobowiązania, ponadto oświadczył, że jego miesięczny dochód wynosi ... zł. Po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia ... marca 2012 r., znak: ..., Wojewoda ... rozłożył płatność należności na 13 miesięcznych rat po ... zł każda płatnych do 5-go dnia każdego miesiąca począwszy od m-ca maja 2012 r. W odwołaniu zobowiązany zawarł równocześnie wniosek o udzielenie ulgi w postaci zamiany zobowiązania z tytułu przedmiotowych grzywien na prace społeczne, nie będący przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Uznając trafność rozstrzygnięcia organu I instancji Minister Finansów podniósł, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych właściwy organ, na wniosek zobowiązanego może udzielać określonych w art. 55 ulg (m. in. rozłożyć na raty zobowiązanie) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 przywoływanej ustawy. Przesłanki rozłożenia na raty zobowiązania są określone w art. 57 w/w. ustawy, który stanowi, iż płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa. Organ odwoławczy zaznaczył, że z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wynika, iż możliwość rozłożenia na raty zobowiązania ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że jeśli zostaną spełnione przesłanki umożliwiające udzielenie ulgi, legalne będzie zarówno rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem jak i odmawiające uwzględnienia żądania. Podkreślono również, że na podstawie informacji zebranych w toku postępowania odwoławczego Wojewoda ... słusznie uznał, iż zobowiązany znajduje się w sytuacji uzasadniającej udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zobowiązania. Poza tym system ratalny określony decyzją Wojewody ... z jednej strony stanowi ulgę uzasadnioną względami społecznymi, albowiem umożliwia stronie spłatę zobowiązania ratalnie chroniąc przez koniecznością poniesienia jednorazowego wydatku znacznie przewyższającego miesięczne dochody wnioskodawcy, a z drugiej – zabezpiecza interes Skarbu Państwa albowiem spłata zobowiązania jest dokonywana w wysokościach i terminach chroniących wierzyciela przed groźbą braku możliwości podjęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku nieuregulowania przez zobowiązanego grzywien w wyznaczonych terminach i w konsekwencji doprowadzenia do przedawniania dochodzenia należności. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył P. S. Z treści skargi wynika, iż kwestionuje on także decyzję podjętą przez organ I instancji. Skarżący podniósł, iż informował Wojewodę ... o złym stanie swoich finansów i w związku z tym prosił o zmianę nałożonych kar pieniężnych na obowiązek prac społecznych, jednakże jego wniosek w tej kwestii nie został uwzględniony. Skarżący jest zdania, że nie jest w stanie spłacić należności z obciążających go mandatów i w związku z tym prosi o ich umorzenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi na decyzję Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2012 r., oraz o odrzucenie skargi w części dotyczącej wniosku o umorzenie zobowiązań. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W sprawie nie jest sporne, iż we wniosku inicjującym postępowanie, który wpłynął do ... Urzędu Wojewódzkiego w W. w dniu ... listopada 2011 r. skarżący domagał się jedynie rozłożenia na raty nałożonych na niego w drodze mandatów karnych grzywien. Dopiero w odwołaniu od decyzji podjętej przez organ I instancji zasugerował zamianę rozłożonej na raty należności na prace na rzecz Skarbu Państwa. Dopiero więc wówczas wystąpił de facto z nowym żądaniem które nie było przedmiotem pierwotnego wniosku z dnia ... listopada 2011 r. a zatem i przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy zobowiązany był rozpoznać odwołanie jedynie w części dotyczącej przedmiotu rozpoznania przed Wojewodą ...m. Oznacza to, iż prośba skarżącego zawarta dopiero w odwołaniu a dotycząca zamiany rozłożonych na raty należności pieniężnych powinna zostać uznana za nowy wniosek skarżącego wymagający odrębnego postępowania. Wracając jednak do sprawy niniejszej wskazać należy, iż art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157 z 2009 r. poz. 1240) przewiduje, iż należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Z kolei art. 57 ww. ustawy stanowi, że na wniosek dłużnika: - należności mogą być umarzane w części, - mogą zostać odroczone terminy spłaty całości lub części należności, - płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa. Zważywszy na treść ww. przepisów z jednej strony, z drugiej zaś na treść podjętej przez organ I instancji decyzji nie sposób uznać, iż organ ten dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia prawa. Z jego ustaleń wynikało przecież, że skarżący przebywa w pięcioosobowym gospodarstwie domowym z rodzicami i rodzeństwem. Rodzina skarżącego oraz jeden z jego braci otrzymują świadczenia rentowe w wysokości po ok. ... zł. Drugi jego brat jest jeszcze w wieku szkolnym. Z kolei sam skarżący (w/g. jego oświadczenia) uzyskuje wynagrodzenie w granicach ... zł miesięcznie. Zatem rozłożenie obciążającej go należności na ... rat płatnych po ... zł. każdą uznać należy za uzasadnione, zwłaszcza że każda z nich będzie płatna co miesiąc. Co istotne zarówno art. 55 jak i art. 57 ustawy o finansach publicznych opłaty jest na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza pewną swobodę organu w podejmowaniu decyzji w przedmiocie wniosków dłużników m.in. o rozłożenie obciążających ich należności na raty. Takie uznanie nie oznacza oczywiście dowolności. W sprawie niniejszej z pewnością jednak taka dowolność nie miała miejsca. Organ I instancji uwzględnił przecież wniosek skarżącego i rozłożył mu płatność należności w łącznej wysokości ... zł na raty. Jeśli chodzi o skargę to w niczym nie podważa ona trafności decyzji organu II instancji, który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie podjęte przez Wojewodę .... Trudna sytuacja finansowa skarżącego, którą podnosi on w skardze została bowiem uwzględniona przez organy obu instancji. Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.