V SA/Wa 1808/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-26

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące negatywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach PROW, oparte na umowie cywilnej, należy do właściwości sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące negatywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach PROW, oparte na umowie cywilnej, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Spory wynikające z umowy cywilnej podlegają właściwości sądu powszechnego, zgodnie z postanowieniami umowy oraz przepisami prawa wyłączającymi stosowanie KPA w postępowaniach o przyznanie pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z maja 2012 r. dotyczące negatywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013. Spór dotyczył kwalifikowalności kosztów zakupu kombajnu zbożowego, który skarżąca użytkowała na podstawie umowy leasingu, a który nie został ujawniony we wniosku o pomoc. Sąd uznał, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącą w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2007-2013 dotyczącego ponownego rozpatrzenia sprawy postanawia: odrzucić skargę W dniu 11 lipca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wpłynęła do Sądu skarga [...] Sp. z o.o. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] dotyczące negatywnego rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącą w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2007-2013 dotyczącego ponownego rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd z urzędu bada, w pierwszej kolejności, dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), dalej zw. .p.p.s.a. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa zawarta pomiędzy [...] Sp. z o.o. (zwana dalej skarżącą spółką), a Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu 29 czerwca 2010 r. w związku z realizacją projektu w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2007-2013, do której następnie zawarty został aneks pomiędzy ww. stronami w dniu 12 lipca 2010 r. Podstawę prawną ww. działania stanowi rozporządzenie MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013 (dalej również "rozporządzenie wykonawcze"). Wspomniane rozporządzenia wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej również "ustawa o wspieraniu" lub "ustawa z dnia 7 marca 2007 r.). Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 3 wyżej cyt. ustawy ARiMR wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania m.in. działania Modernizacja gospodarstw rolnych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. pomoc w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych przyznawana jest na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Na szczególną uwagę zasługują przepisy art. 22 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Pierwszy z przywołanych przepisów wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w prowadzonych przez podmioty wdrażające postępowaniach w sprawach przyznawania pomocy. Jednocześnie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wprost przyznaje wnioskodawcy prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka złożyła w dniu 24 kwietnia 2009 r. wniosek o przyznanie pomocy na realizację projektu w zakresie działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Efektem zaaprobowania wniosku prze organ, było podpisanie w dniu 26 czerwca 2010 r. między Agencją a skarżącą spółką umowy określającej prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu, a następnie aneksu w dniu 12 lipca 2010 r. Cel operacji założony przez skarżącą został określony jako "modernizacja parku maszynowego celem poprawy efektywności prac w gospodarstwie". Zgodnie z § 23 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, warunki wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy, określa umowa, z tym że środki te mogą być wypłacone, jeżeli beneficjent: (1) zrealizował operację lub jej etap, w tym poniósł związane z tym koszty, zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu i w umowie oraz określonymi w innych przepisach dotyczących inwestycji objętych operacją; (2) zrealizował lub realizuje zobowiązania określone w umowie; (3) udokumentował zrealizowanie operacji lub jej etapu, w tym poniesienie kosztów kwalifikowalnych z tym związanych. Ponadto, jak wynika z ww. rozporządzenia wykonawczego, tryb wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy, określa umowa z tym, że są one wypłacane na wniosek o płatność (§ 25). Podobne regulacje w zakresie wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy (zgodnie z delegacją wynikającą z rozporządzenia wykonawczego) przewiduje umowa przyznania pomocy m.in. w § 4 ust. 1, który stanowi, że beneficjentowi zostanie wypłacona pomoc w wysokości określonej w umowie, na warunkach określonych w umowie oraz na podstawie złożonego wniosku o płatność oraz § 9 ust. 1, zgodnie z którym Agencja wypłaca środki finansowe z tytułu pomocy, jeżeli beneficjent m.in. zrealizował operację lub jej etap, w tym poniósł związane z tym koszty, zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu i w umowie oraz określonymi w innych przepisach dotyczących inwestycji objętych operacją oraz udokumentował zrealizowanie operacji w tym poniesienie kosztów kwalifikowalnych z tym związanych. W przypadku, gdy beneficjent nie spełnił któregokolwiek z warunków, o których mowa w ust. 1, środki finansowe z tytułu pomocy mogą być wypłacone w części dotyczącej operacji lub jej etapu, które zostały zrealizowane zgodnie z tymi warunkami oraz jeżeli cel operacji został osiągnięty lub może zostać osiągnięty do dnia złożenia wniosku o płatność (§ 9 ust. 2). Ponadto w myśl § 9 ust. 3 umowy przyznania pomocy, w przypadku gdy beneficjent nie spełnił któregokolwiek z warunków określonych w ust. 1 oraz nie zaistniały okoliczności dotyczące częściowej wypłaty środków finansowych w przypadku realizacji przez beneficjenta części operacji lub jej etapu (o której mowa w § 9 ust. 2), lub zostały naruszone warunki przyznania pomocy, Agencja odmawia wypłaty pomocy. Nie bez znaczenia pozostaje również treść § 10 ust. 1 pkt 2 umowy przyznania pomocy, zgodnie z którym beneficjent oświadcza, że ubiegając się o przyznanie pomocy w zakresie określonym we wniosku o przyznanie pomocy (oraz załącznikach) złożył rzetelne oraz zgodne ze stanem faktycznym i prawnym oświadczenia oraz dokumenty. Ponadto z treści § 3 ust. 7 umowy przyznania pomocy wynika, że realizacja operacji lub jej etapu w zakresie, o którym mowa w § 3 ust. 5 i 6 umowy, może nastąpić od dnia zawarcia niniejszej umowy/nie wcześniej niż od dnia 27.5.2009 r. (z wyłączeniem kosztów ogólnych, które mogą być ponoszone nie wcześniej niż od dnia 1.1.2007 r.). Beneficjent na etapie ubiegania się o przyznanie pomocy nie wykazał posiadania kombajnu zbożowego New Holland CX 8060, który posiadał w swoim gospodarstwie na podstawie umowy leasingu zawartej z [...] Sp. z o.o. od 2007 r. (wnioskodawca nie ujawnił powyższej informacji w tabeli 4.1 Planu Rozwoju Gospodarstwa). Zgodnie z załączoną przez beneficjenta dokumentacją cena kombajnu zbożowego wynosiła 594 263,00 zł netto. W wyniku częściowej spłaty rat leasingowych do spłaty całości rzeczy pozostała kwota w wysokości 388 856,54 zł netto. Faktura VAT [...] z dnia 26.1.2010 r. oraz wycena maszyny wraz z opinią techniczną z dnia 4.5.2009 r. opiewa na kwotę 395 000,00 zł. W tym stanie rzeczy przedstawiony przez beneficjenta do refundacji koszt zakupu kombajnu zbożowego organ uznał jako nieuzasadniony ekonomicznie oraz nie wpływający na poprawę ogólnych wyników gospodarstwa, a w konsekwencji jako niekwalifikowalny i odmówił wypłaty środków finansowych w tej części. Jak zatem wynika z powyższego, przedmiotem sporu stron jest kwestia wywiązania się przez beneficjenta z umowy przyznania pomocy zawartej przez strony. Należy wskazać, iż Agencja, jako podmiot wyodrębniony organizacyjnie i strukturalnie będąc osobą prawną może być traktowana w określonych warunkach przewidzianych przepisami prawa jako organ o charakterze funkcjonalnym, w takim zakresie, w jakim jest ona uprawniona do działania w formach o charakterze władczym, jednakże uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Strony łączyła umowa, co oznacza, iż wszelkie kwestie związane, w tym przypadku, z warunkami wypłaty środków finansowych należy traktować, jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 2006 r. II GPS 1/2006 (opublikowano w ONSAiWSA 2006/4/95, OSP 2006/11/122, Wokanda 2006/9/34 oraz w programie LEX nr 190272). Potwierdzenie powyższego stanowiska stanowi też § 18 zawartej umowy przyznania pomocy, zgodnie z którym "Wszystkie spory pomiędzy Agencją a Beneficjentem rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Agencji". Nie ulega przy tym wątpliwości, że spór pomiędzy stronami w niniejszej sprawie powstał na tle wykonania przez Agencję uprawnień wynikających z § 9 zawartej ze skarżącą umowy. Dlatego też na gruncie omawianych regulacji etap postępowania przed organem, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej mowa w art. 22 ust. 1 ww. ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. A zatem w związku z tym, iż w przedmiotowej sprawie doszło do zawarcia umowy, przedmiotowa sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 w związku z art. 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło