V SA/Wa 1812/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA - Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; postanawia: odrzucić skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [....], w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. W dniu 24 czerwca 2008 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skargę na rozstrzygnięcie bez podania daty i numeru zaskarżonego aktu. Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2008r., Skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie daty wydania i numeru zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. W wezwaniu zamieszczono pouczenie, że nieuzupełnienie w terminie braku skargi spowoduje jej odrzucenie. W dniu 22 lipca 2008 r. do Sądu wpłynęło pismo Skarżącego, w którym wskazał, iż wnosi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Do ww. pisma skarżący załączył kserokopię zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (§ 1); przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie (§ 2). Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy mimo wyczerpania przez skarżącą środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopuszczalne było wniesienie skargi na decyzję, od której ów wniosek został złożony, a nie na tę która jest decyzją wydaną na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawa p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który wskazywałby, że skarga do sądu administracyjnego służy na decyzję ostateczną kończącą postępowanie administracyjne. Zasadę sądowej kontroli legalności decyzji ostatecznych kończących postępowanie w sprawie administracyjnej można jednak wywieść z analizy całokształtu przepisów regulujących przebieg, wzajemne relacje i zależności istniejące pomiędzy postępowaniem administracyjnym i postępowaniem sądowoadministracyjnym. Punktem wyjścia dla wyjaśnienia tego zagadnienia jest przepis art. 16 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a.", który stanowi, że decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonym w odrębnych ustawach. W niniejszej sprawie zasady i tryb wniesienia skargi wskazują przepisy ustawy p.p.s.a. określające termin i sposób jej wnoszenia. Na uwagę zasługują przede wszystkim przepisy art. 53 § 1, art. 54, art. 55 § 1 i 2 tej ustawy, z których wynika, że organem przekazującym skargę do sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, kompetentnym do działań autokontrolnych, podlegającym ukaraniu, jest tylko i wyłącznie organ, który wydał ostatnią decyzję w administracyjnym toku instancji. Skarga musi być złożona na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, również z tego względu, aby zachować 30 - dniowy termin do jej wniesienia. Oczywistym jest że skarga złożona na decyzję "pierwszoinstancyjną" była by niedopuszczalna z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozważana w powyższych wywodach kwestia wymaga także odniesienia się do zakresu kontroli sądowoadministracyjnej, którą charakteryzują przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. Z pierwszego z wymienionych przepisów wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z drugiego zaś, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu, analiza tych unormowań prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, natomiast jest związany wskazanym w skardze przedmiotem zaskarżenia, a więc decyzją, która wyznacza rodzaj sprawy sądowoadministracyjnej podlegającej kontroli. Zwraca na to uwagę stanowisko judykatury i doktryny (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1988 r., sygn. akt IV SA 170/88, ONSA 1988/1/44; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1988 r., sygn. akt IV SA 470/88, GAP 1989/18/74) oraz poglądy doktryny (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 300-301). Decyzją podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest więc zawsze decyzja kończąca postępowanie w sprawie administracyjnej, ponieważ decyzja wydana w "pierwszej instancji" odnosi się tylko do części sprawy administracyjnej. Z powołanych przepisów wynika, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje decyzję wydaną "w pierwszej i drugiej instancji" oraz inne decyzje wydane "w dół" w granicach danej sprawy, jeżeli z treści skargi w sposób niewątpliwy wynika, iż zaskarżeniem objęta została ostatnia z decyzji wydanych w administracyjnym toku instancji. Reasumując należy stwierdzić, że wniesienie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. było niedopuszczalne. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.