V SA/Wa 1816/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA – Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. we W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 19 lutego 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1816/09 oddalającego skargę B. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lipca 2009 r. Nr ... w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości; postanawia: – odmówić przywrócenia terminu – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 lutego 2010 r. oddalił skargę B. Sp. z o.o. we W. (zwanej dalej: skarżącą) na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... lipca 2009 r. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości. W imieniu skarżącej spółki nikt nie stawił się na rozprawie 19 lutego 2010 r., na której zapadł wyrok w przedmiotowej sprawie. ... marca 2010 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej popisane przez dyrektora finansowego J. R., opatrzone datą 26 lutego 2010 r., w którym ww. zwróciła się o sporządzenia i doręczenie uzasadnienia wyroku z 19 lutego 2010 r. Sąd pismem z ... marca 2010 r. wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braku formalnego powyższego wniosku poprzez jego podpisanie przez osoby uprawnione do reprezentowania skarżącej spółki. Sąd pouczył, ze niewykonanie zobowiązania w terminie siedmiodniowym spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie Sądu, zostało skarżącej doręczone ... marca 2010 r. W zakreślonym terminie – pismem nadanym ... marca 2010 r. – została nadesłana jedynie kserokopia skanu wniosku z ... marca 2010 r. bez oryginału podpisu osoby uprawnionej do reprezentowania skarżącej spółki. W związku z powyższym Sąd zarządzeniem z ... kwietnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1816/09 pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżąca pismem nadanym ... marca 2010 r. uzupełnionym pismami z ... kwietnia i ... maja 2010 r. wniosła o przywrócenie terminu do podpisania przez członka zarządu skarżącej spółki wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wniosek uzasadniła tym, że nie miała możliwości doręczenia podpisanego wniosku w zakreślonym terminie z uwagi na to, iż dwóch członków zarządu skarżącej przebywało za granicą w podróży służbowej i w związku z tym nie było możliwe podpisanie tego wniosku w terminie. Skarżąca wyjaśniła, że w ostatnim dniu terminu zakreślonego w wezwaniu z 8 marca 2010 r. otrzymała z zagranicy skan przedmiotowego wniosku i niezwłocznie wysłała do Sądu, a wraz z niniejszym pismem złożyła oryginał przedmiotowego wniosku. Skarżąca dodała, że członkowie zarządu mieszkają za granicą i ich obecność w siedzibie spółki we W. nie jest częsta. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopie biletów lotniczych członków zarządu oraz wydruku internetowego drogi przesyłki D. zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 p.p.s.a – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z cytowanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli łącznie występują następujące przesłanki: został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 17 marca 2010 r. (tj. w chwili otrzymania oryginału wniosku z zagranicy), skarżąca złożyła wniosek 22 marca 2010 r. Wynika z tego, że skarżąca zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, której terminowi uchybiła i dopełniła czynności. W niniejszej sprawie oceny wymaga zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinna uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione, gdy strona chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że skarżąca spółka została poinformowana o dwóch istotnych okolicznościach. Po pierwsze – zarządzeniem z ... grudnia 2009 r. (doręczonym ... stycznia 2010 r.) została poinformowana, iż J. R. nie spełnia wymogów dla pełnomocnika procesowego przed sądem administracyjnym i w związku z tym skardze został nadany dalszy bieg bez uwzględnienia jej osoby w charakterze pełnomocnika spółki. Po drugie – w zawiadomieniu o terminie rozprawy z 11 stycznia 2010 r. (doręczonym ... stycznia 2010 r.) została poinformowana o trybie sporządzania uzasadnienia wyroku rozstrzygającego sprawę, oraz o tym, że od wyroku oddalającego skargę uzasadnienie sporządzane jest jedynie na wniosek strony złożone w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Powyższe oznacza, iż skarżąca spółka już od co najmniej ... stycznia 2010 r. wiedziała, że J. R. nie ma uprawnienia do reprezentowania skarżącej spółki przed sądem administracyjnym i aby dokonywać skutecznych czynności procesowych przed sądem administracyjnym wszelkie pisma skarżącej będą musiały być podpisywane przez upoważnionych członków zarządu spółki bądź prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Ponadto biorąc pod uwagę odpowiednie wczesne zawiadomienie skarżącej (... stycznia 2010 r.) o terminie rozprawy (19 lutego 2010 r.) skarżąca posiadała ponad miesięczny okres czasu na ewentualne przygotowanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego podpisanie przez osoby upoważnione. Skoro – jak twierdzi skarżąca we wniosku – członkowie zarządu spółki mieszkają za granicą i rzadko bywają w siedzibie spółki we W. tym bardziej w spółce powinno się odpowiednio wcześniej przewidzieć możliwość braku obecności tych osób w Polsce po ... lutego 2010 r. i zorganizować tak pracę spółki aby taki wniosek mógł zostać skutecznie złożony w terminie. Należy jednocześnie mieć na uwadze to, że skarżąca spółka jest podmiotem prawa handlowego prowadzącym działalność gospodarczą, uczestniczy więc w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Takiemu podmiotowi stawiane są wyższe wymagania dotyczące staranności i dbałości w prowadzeniu własnych spraw. Poza tym przebywanie członków zarządu w okresie przewidzianym na złożenie wniosku za granicą w R. i B., a więc na terenie Unii Europejskiej, przy dzisiejszych środkach techniki i szybkości doręczenia korespondencji, nie stanowi przyczyny uniemożliwiającej terminowe złożenie wniosku. Wystarczyło bowiem przesłać drogą elektroniczną (albo faksem) wniosek do odpowiedniego członka zarządu, celem jego podpisania, a następnie podpisany wniosek odesłać do Polski np. pocztą kurierską, co jak wynika z załączonego przez skarżącą wydruku czasu drogi przesyłki wykonanej przez D. z B. do W. (k. ... akt sąd.) wynosi niespełna dobę. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż podane przez skarżącą przyczyny uchybienia terminowi (pobyt członków zarządu za granicą) nie stanowią przeszkody, której skarżąca nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Co więcej działanie skarżącej nie tylko nie dowodzi braku winy w uchybieniu terminu, przeciwnie świadczy o niedołożeniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 86 i 87 p.p.s.a, orzec jak w sentencji postanowienia.