V SA/Wa 1817/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-23
Skład orzekający: Izabella Janson, Dorota Mydłowska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie dodatkowej kwoty mlecznej w krótkim czasie przed złożeniem wniosku o pomoc finansową, w ilości przekraczającej możliwości produkcyjne gospodarstwa, stanowi sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania wsparcia, sprzeczne z celami systemu pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie przez wnioskodawcę dodatkowej kwoty mlecznej w ilości znacznie przekraczającej jego możliwości produkcyjne, tuż przed złożeniem wniosku o pomoc finansową, stanowiło sztuczne stworzenie warunków do uzyskania wsparcia. Działanie to było sprzeczne z celami programu wsparcia, który miał na celu modernizację gospodarstw produkujących znaczące ilości mleka, a nie sztuczne zwiększanie limitów dla uzyskania wyższej punktacji. W związku z tym, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła przyznania pomocy, uznając, że skarżący sztucznie stworzył warunki do jej uzyskania poprzez zakup dużej ilości kwoty mlecznej tuż przed złożeniem wniosku, co nie znajdowało odzwierciedlenia w jego rzeczywistej produkcji. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. oraz rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, twierdząc, że jego działania były uzasadnione potrzebą rozwoju gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) marca 2014 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.
Wnioskiem złożonym dnia 11 stycznia 2011 r. w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – [...] Oddziale Regionalnym (ARiMR) skarżący A. G., zwrócił się o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013.
Ponieważ wniosek zawierał braki, ARiMR pismem z dnia 7 sierpnia 2013 r. wezwała wnioskodawcę do ich usunięcia, w tym do wyjaśnienia w jakim celu została dokonana transakcja zakupu kwoty mlecznej od J. M. oraz o odniesienie się do ilości mleka zdanego do podmiotu skupującego (pkt 16 wezwania). Wobec nieuzupełnienia części braków, ARiMR pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. wezwała ponownie wnioskodawcę do ich usunięcia, ponownie wzywając między innymi do wyjaśnienia w jakim celu została dokonana transakcja zakupu kwoty mlecznej od J. M. oraz o odniesienie się do ilości mleka zdanego do podmiotu skupującego w latach kwotowych: 2009/2010, 2010/2011. 2011/2012 i 2012/2013.
Wyjaśnienia w powyższym zakresie wnioskodawca złożył w pismach z dnia 20 stycznia 2014 r. i z dnia 23 stycznia 2014 r, w których poinformował, że w roku kwotowym 2009/2010 posiadał indywidualną kwotę mleczną w wysokości 57 088 kg, przy stanie krów mlecznych 19, następnie stan pogłowia krów mlecznych powiększył się więc musiał dokupić brakującą kwotę mleczną. Ponieważ J. M. rezygnował z hodowli bydła mlecznego i zbywał całą swoją kwotę mleczną, wnioskodawca kupił od niego tę kwotę w wysokości 45 243 kg. Wyjaśnił, że J.M. nie chciał dzielić swojej kwoty mlecznej. W 2012 r. wnioskodawca planował przekroczenie 90 000 kg mleka, ale w maju policja zabezpieczyła i zabrała dwa ciągniki, co spowodowało brak możliwości przygotowania paszy o dobrej jakości, co przyczyniło się do spadku ilości mleka. W 2013 r. rozpoczął odbudowę stada, ale z powodów naturalnych (zacielenia, choroby krów) wydajność spadła. W piśmie z dnia 20 stycznia 2014 r. napisał, że posiada 26 krów mlecznych, w piśmie z dnia 23 stycznia 2014 r. – 27 krów. Posiadana kwota 102 331 kg., będzie w ocenie skarżącego, za mała przy takiej obsadzie stada.
Pismem z dnia [...] marca 2014. ARiMR poinformowała wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w art.4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.U.E. L 25/8, dalej: rozporządzenie 65/2011) w związku z §7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U. Nr 193, poz.1397 ze zm., dalej: rozporządzenie MRiRW). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Agencja wskazała, że zgodnie z § 15a ust.1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW w przypadku wniosków o przyznanie: pomocy na realizację operacji dotyczącej priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, złożonych w terminie, o którym mowa w § 10 ust. 3, o kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów, przyznanych na podstawie następujących kryteriów; 1) w przypadku operacji związanych z rozwijaniem produkcji mleka: (...) (b)jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi od 100 000 do 200 000 kg, przyznaje się od 9 do 10 punktów, przy czym 10 punktów przyznaje się dla kwoty indywidualnej w wysokości 150 000 kg, a dla pozostałych wysokości kwoty indywidualnej proporcjonalnie mniej, do 9 punktów dla wartości z krańców tego przedziału (...)".
Zgodnie z § 7 ust. 2 w/w Rozporządzenia: "Pomoc może być przyznaną, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz innych przepisach prawa i związanych z realizacją operacji".
W trakcie weryfikacji wniosku, w oparciu o złożoną przez wnioskodawcę decyzję ARR z dnia [...] grudnia 2010 roku ARiMR stwierdziła, iż w miesiącu poprzedzającym miesiąc składania wniosku o przyznanie pomocy wnioskodawca dokonał zakupu kwoty mlecznej. W ramach uzupełnień Wnioskodawca wyjaśnił, że J.M. zbywał swoją kwotę mleczną w całości z powodu rezygnacji z produkcji mleka oraz dokonał transakcji zakupu całej kwoty mlecznej od ww. sprzedającego że względu na brak dostatecznej wielkości kwoty mlecznej w celu dalszego rozwoju produkcji. Dodatkowo przedstawił zaświadczenie z O. w H. z którego wynika, iż w roku kwotowym 2011/2012 dostarczył mleko w ilości 57575 kg, a w roku kwotowym 2012/2013 - 73891 kg.
W celu weryfikacji składanych przez Wnioskodawcę wyjaśnień zwracano się do Agencji Rynku Rolnego (ARR) z prośbą o przekazanie informacji dotyczącej operacji wykonanych przez wnioskodawcę.
Z udzielonych przez Dyrektora Agencji Rynku Rolnego odpowiedzi wynika, że A. G., zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. Nr 11, poz.65 ze zm.) w roku kwotowym 2010/2011, to jest od dnia 1 kwietnia 2010 r do dnia 31 marca 2011 r.:
- 1 kwietnia 2010 r. posiadał kwotę indywidualnych dostaw w wysokości 51 566 kg,
- 15 grudnia 2010 r. została wydana decyzja w sprawie przyznania kwoty indywidualnej z krajowej rezerwy kwoty krajowej w wysokości 5522kg,
- 30 grudnia 2010 r. została zatwierdzona umowa zbycia prawa do kwoty indywidualnej dostaw, producent nabył kwotę indywidualną dostaw w wysokości 11 725 kg,
- 30 grudnia 2010 r. została zatwierdzona umowa zbycia prawa do kwoty indywidualnej dostaw, producent nabył kwotę indywidualną dostaw w wysokości 33 518 kg,
- na dzień 11 stycznia 2011 r. posiadał kwotę indywidualną dostaw w wysokości 102 331 kg.
Ponadto z informacji ARR wynikało, że wnioskodawca w ramach przysługującej kwoty indywidualnej dostarczył do podmiotu skupującego mleko: w roku kwotowym 2010/2011 – 63 039 kg, 2011/2012 – 57 576 kg, 2012/2013 – 73 895 kg.
ARR poinformowała również, że 30 grudnia 2010 r. zostały zatwierdzone dwie umowy zbycia prawa do indywidualnych dostaw, A. G. nabył kwoty indywidualnych dostaw od różnych producentów.
Ponadto, dnia 30 stycznia 2014 r. została zatwierdzona umowa oddania w używanie kwoty indywidualnej dostaw, wnioskodawca oddał w używanie kwotę indywidualną w wysokości 25 000 kg, na dzień 12 lutego 2014 r. posiadał kwotę indywidualną w wysokości 77 331 kg.
W oparciu o uzyskanie informacje ARiMR stwierdziła, że nabycie przez wnioskodawcę w grudniu 2013 r. dodatkowego limitu w wysokości 33 518 kg nie znalazło potwierdzenia w faktycznej produkcji, bowiem wraz z nabyciem kwoty w wysokości 11725 kg, wielkość kwoty mlecznej posiadanej przez wnioskodawcę wynosiła 68813 kg, co stanowiło kwotę adekwatną do produkcji w latach 2010/2011 i 2011/2012. Kwota ta została w niewielkim stopniu przekroczona w roku 2012/2013.
Ponadto z wniosku nie wynika, aby planował zwiększenie ilości krów mlecznych. Agencja podkreśliła, że wyjaśnienia wnioskodawcy nie znajdują pokrycia w dokumentach, ponieważ dokonał zakupu kwot indywidualnych od dwóch producentów, nie był więc zmuszony do zakupu kwoty indywidualnej 45 243 kg od jednego producenta.
Reasumując ARiMR stwierdziła, że zakup kwoty indywidualnej w wysokości 33518 kg był nieuzasadniony w stosunku do posiadanego potencjału produkcyjnego. Podjęte przez Wnioskodawcę czynności związane z dokonaniem transakcji na kwocie indywidualnej w ocenie organu stanowią "sztuczne działanie" w celu uzyskania wsparcia poprzez osiągnięcie najwyższej liczby punktów w trakcie oceny wniosku.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ARiMR, podtrzymując dotychczasowe argumenty stwierdziła, że do naruszenia prawa nie doszło.
Pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. A. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozstrzygnięcie ARiMR z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy, wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności spawy i wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem, że rzekomo podjęte przez Skarżącego czynności związane z dokonaniem transakcji na kwocie indywidualnej stanowią sztuczne działanie w celu uzyskania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych",
- art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki określone w tym przepisie uzasadniające odmowę przyznania płatności.
Rozwijając zarzuty w motywach skargi, skarżący podniósł w szczególności, że skarżący od wielu lat prowadzi gospodarstwo rolne i jest producentem mleka, a poziom produkcji mleka w jego gospodarstwie systematycznie wzrasta, np. w roku 2009/2010 skarżący wyprodukował 59 467 kg mleka przy kwocie mlecznej 51 566 kg. Przedstawił ilości mleka wyprodukowane w kolejnych latach, wskazał, że sukcesywnie zwiększa pogłowie była mlecznego, które w 2009 r. wynosiło 51 sztuk, a w 2014 r. 69 sztuk, na dowód czego załączył "informacje o stanie stada" z kolejnych lat. Podkreślił, że dokonując zakupu kwoty mlecznej w 2010 r. miał uzasadnione przekonanie, że w stosunkowo krótkim czasie osiągnie poziom produkcji mleka - 102 331 kg. Uzasadniając zarzut naruszenia art.4 ust.8 rozporządzenia 65/2011 powołał się na wyrok ETS z dnia 12 września 2013 r. sygn. C -434/12 i stwierdził, że organ nie rozważył okoliczności sprowadzającej się do odpowiedzi na pytanie czy na skutek przyznania pomocy Skarżącemu nie zostanie osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia w ramach, którego Skarżący ubiegał się o przyznanie pomocy. Natomiast z uwagi na fakt, że Skarżący w sposób ciągły prowadzi gospodarstwo rolne i systematycznie zwiększa produkcję mleka uzasadnionym jest twierdzenie, iż w przypadku przyznania pomocy, cel wskazany we wniosku zostałby osiągnięty. Dodatkowo, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, nie można również stwierdzić, że nawet w przypadku uznania, iż skarżący rzekomo sztucznie stworzył warunki wymagane do otrzymania płatności, to miał na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia w ramach, którego ubiegał się o przyznanie pomocy.
W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego Sąd uznał, że nie narusza ono prawa, a skarga jest nieuzasadniona.
Ustalony przez ARiMR stan faktyczny sprawy, Sąd uznaje za prawidłowy i przyjmuje za podstawę dalszych rozważań.
Na wstępie należy wyjaśnić, że udzielanie wsparcia finansowego w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 uregulowane jest, w zakresie przepisów prawa krajowego, w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 193, poz. 1397 ze zm., dalej: rozporządzenie MRiRW). Pośrednio w sprawie zastosowanie ma również ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t.jed. Dz.U. z 2009 r. Nr 11, poz.65 ze zm.).
Zgodnie z nowelizacją rozporządzenia MRiRW dokonaną z dniem 12 listopada 2010 r. rozporządzeniem MRiRW z 29 października 2010r. (Dz.U. Nr 207 poz. 1372 ), w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" rolnicy mogą ubiegać się również o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, to jest o pomoc w zakresie restrukturyzacji sektora mleczarskiego.
Przywołany art.16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L.2005.277.1; dalej: rozporządzenie Rady (WE) 1698/2005) stanowi, że do dnia 31 grudnia 2009 r. państwa członkowskie włączają do swoich programów rozwoju obszarów wiejskich, w zależności od własnych specyficznych potrzeb, rodzaje działań, które są ukierunkowane na priorytety opisane w strategicznych wytycznych Wspólnoty i wyszczególnione w krajowych planach strategicznych; priorytety te są następujące: (e) środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego.
Obwieszczeniem z dnia 18 marca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ogłosił zmiany Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. z 2010 r. Nr 19, poz.193) dodając w załączniku podrozdział 4.3 zatytułowany:
"Europejski Plan Naprawy Gospodarczej oraz przegląd Wspólnej Polityki Rolnej (Health Check)." W podrozdziale tym zapisano, między innymi, że dodatkowe środki przyznane Polsce na działania w zakresie rozwoju obszarów wiejskich (168.890.000 euro) zostaną przeznaczone na realizację nowych wyzwań w ramach wymienionych działań, w tym na modernizację gospodarstw rolnych - projekty dotyczące restrukturyzacji gospodarstw prowadzących produkcję mleka (inwestycje związane z rozwojem produkcji mleka lub reorientację w związku z zaprzestaniem produkcji mleka). Uzasadniając wybór wsparcia w zakresie działania "Restrukturyzacja sektora mleczarskiego", w obwieszczeniu wskazano, że: "W Polsce występuje duże rozdrobnienie produkcji mleka w porównaniu z innym krajami członkowskimi. Wobec planowanego zniesienia kwotowania, konieczne jest więc przyspieszenie działań na rzecz restrukturyzacji sektora przez:
- modernizację produkcji mleka, zwłaszcza w gospodarstwach produkujących co najmniej 100 tys. l mleka rocznie, co przyczyni się do zwiększenia potencjału produkcyjnego oraz konkurencyjności gospodarstw mleczarskich i poprawi pozycję sektora na rynku europejskim,
- wspieranie inwestycji związanych ze zmianą kierunku produkcji gospodarstw rezygnujących z produkcji mleka."
Należy podkreślić, iż zgodnie z rozporządzeniem MRiRW wielkość przysługującej kwoty mlecznej stanowi czynnik rozstrzygający o kolejności rozdysponowania dostępnego limitu środków finansowych. W myśl § 15a ust. 1 tego rozporządzenia "w przypadku wniosków o przyznanie pomocy na realizację operacji dotyczącej priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, złożonych w terminie, o którym mowa w art. 16a w § 10 ust. 3, o kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów, przyznanych na podstawie następujących kryteriów:
1) w przypadku operacji związanych w rozwijaniem produkcji mleka:
a) jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi od 20 000 do 99 999 kg, przyznaje się od 0 do 4 punktów, przy czym 4 punkty przyznaje się dla kwoty indywidualnej w wysokości 99 999 kg, a dla pozostałych wysokości kwoty indywidualnej proporcjonalnie mniej, do 0 punktów dla wysokości kwoty indywidualnej równej 20 000 kg,,
b) jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi od 100 000 do 200 000 kg, przyznaje się od 9 do 10 punktów, przy czym 10 punktów przyznaje się dla kwoty indywidualnej w wysokości 150 000 kg, a dla pozostałych wysokości kwoty indywidualnej proporcjonalnie mniej, do 9 punktów dla wartości z krańców tego przedziału,
c) jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi od 200 000 do 400 000 kg, przyznaje się od 5 do 9 punktów, przy czym 9 punktów przyznaje się dla kwoty indywidualnej w wysokości 200 000 kg, a dla pozostałych wysokości kwoty indywidualnej proporcjonalnie mniej, do 5 punktów dla wysokości kwoty indywidualnej równej 400 000 kg,
d) jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi więcej niż 400 000 kg, przyznaje się 5 punktów.
Dodatkowo zgodnie z § 15 a ust. 4 rozporządzenia MRiRW kolejność o jakiej mowa w ust. 1, jest ustalana od operacji, która uzyskała największą liczbę punktów, do operacji, która uzyskała najmniejszą liczbę punktów.
Z tak określonych zasad ustalania kolejności przyznawania pomocy wynika, że największą liczbę punktów, a więc największe szanse na otrzymanie wnioskowanej pomocy mają producenci mleka posiadający kwotę indywidualną w wysokości 150 000 kg – 10 punktów, a następnie posiadający pomiędzy 100 000 kg, a 200 000 kg ( z wyłączeniem posiadaczy 150 000 kg).
Zgodnie z prawidłowo ustalonym przez ARiMR stanem faktycznym sprawy, wnioskodawca nabył dwie indywidualne kwoty mleczne dnia 30 grudnia 2010 r., od dwóch producentów, łącznie 45 243 kg, w efekcie czego na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy (11 stycznia 2011r.) posiadał kwotę indywidualną w wysokości 102 331 kg.
Z faktu, iż skarżący na kilkanaście dni przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy dokonał zakupu dodatkowej kwoty mlecznej w wysokości, która znacznie przekraczała jego możliwości produkcyjne w roku kwotowym złożenia wniosku (2010/2011) oraz w dwóch kolejnych latach kwotowych, zasadnie organ wyciągnął wniosek o stworzeniu sztucznych warunków do otrzymania pomocy. Dodatkowo za tym, że doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy przemawia również fakt, iż wnioskodawca dokonał dwóch transakcji zakupu kwot indywidualnych od dwóch różnych producentów, w sytuacji gdy ewentualnie zwiększone możliwości produkcyjne jego gospodarstwa zaspokoiłoby kupienie tylko kwoty 33 518 kg (co wynika z zestawienia wielkości dostaw mleka w kolejnych latach kwotowych). Wówczas jednak nie posiadałby w dacie złożenia wniosku kwoty indywidualnej wynoszącej między 100 000 a 200 000 kg i nie mógłby uzyskać z tego tytułu 9 punktów.
Złożona przez stronę informacja, iż zakup tak znacznej kwoty indywidualnej uzasadniało zwiększenie stanu pogłowia krów mlecznych (do 26 lub 27), nie znalazło potwierdzenia w dowodach, z których wynika, że kwoty dostaw w kolejnych latach kwotowych nawet nie zbliżyły się do 102 331 kg (bez względu na ilość posiadanych krów mlecznych). Ustalona przez ARiMR wysokość dostaw w kolejnych latach nie była kwestionowana przez stronę. Ustaleń tych nie podważają złożone na rozprawie dokumenty: roczne informacje o dostawach i wykorzystaniu kwoty mlecznej i informacje o stanie stada (które Sąd wziął pod uwagę, orzekając zgodnie z art.133 § 1 p.p.s.a. na podstawie akt sprawy). Nie znalazło potwierdzenia również twierdzenie wnioskodawcy, że musiał kupić kwotę indywidualną w wysokości 45 243 kg, ponieważ producent, od którego kupił tę kwotę rezygnował z hodowli bydła mlecznego i zbywał całą swoją kwotę mleczną. Jak wyżej wskazano z pisma ARR wynika, że wnioskodawca kupił kwotę mleczną od dwóch różnych producentów.
Ani przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, ani rozporządzenie MRiRW nie zakazują obrotu kwotą indywidualną przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych’’ objętego PROW na lata 2007 - 2013, jednakże z zestawienia przedstawionych wyżej faktów i nie wyjaśnienia w sposób przekonujący przez skarżącego potrzeby dokonania zakupu dodatkowej kwoty mlecznej w tak znacznej wysokości, prawidłowo organ wyciągnął wniosek o stworzeniu sztucznych warunków do otrzymania pomocy. (podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyrokach z dnia 20.3.2012 r. o syg. akt V SA/Wa 2577/11 i z 31.5.2012 r. sygn. akt V SA/Wa 509/12; publ.: CBOSA;http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art.4 ust.8 rozporządzenia 65/2011, w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że przepis stanowi, iż "Nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia."
Z brzmienia przepisu wynika, że podstawą odmowy przyznania pomocy jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: stworzenie sztuczne warunków wymaganych do otrzymania pomocy; sztuczne warunki muszą zostać stworzone w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego wparcia. Samo stworzenie sztucznych warunków nie jest wystarczające do odmowy przyznania tej pomocy.
Odmowa przyznania pomocy w oparciu o art.4 ust.8 rozporządzenia 65/2011 była przedmiotem analizy Trybunału Sprawiedliwości w przywołanym w skardze wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C -434/12 (Lex. 1362597). Sentencja i tezy z uzasadnienia wyroku mogą stanowić ważną wskazówkę interpretacyjną przy stosowaniu tego przepisu również w rozpoznanej sprawie, pomimo, że został on wydany w odniesieniu do stanu faktycznego, gdzie ewentualne stworzenie sztucznych warunków polegało na ubieganiu się o pomoc finansową dla inwestycji realizowanych przez podmioty, które łączyły więzi natury prawnej, ekonomicznej lub personalnej. W sentencji wyroku Trybunał wskazał, że do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności danego przypadku, z których wynika, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia EFRROW) i subiektywnego (że, poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu).
W przedstawionych wyżej rozważaniach Sąd podzielił stanowisko ARiMR o stworzeniu przez wnioskodawcę sztucznych warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy. Ponadto Sąd stwierdza, że działanie skarżącego, gdyby było skuteczne, spowodowałoby uzyskanie przez niego korzyści sprzecznych z zasadniczymi celami wsparcia. Dla uzasadnienia tego stanowiska należy przypomnieć jakie są cele wsparcia udzielanego rolnikom w ramach priorytetu "środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego" (art.16 a ust.1 lit.e rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005).
Szczegółowe cele wsparcia udzielanego w ramach działania "Restrukturyzacja sektora mleczarskiego" zostały sformułowane w Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i opublikowane w przywołanym wyżej Obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2010 r. zawierającym zmiany Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zaznaczyć należy, że program rozwoju obszarów wiejskich jest opracowywany i publikowany na podstawie art.3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Jak wynika z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (w wersji obowiązującej od 18.3.2010 r.), celem przedmiotowego wsparcia była restrukturyzacja sektora mleczarskiego poprzez modernizację produkcji mleka zwłaszcza w gospodarstwach produkujących co najmniej 100 000 l. mleka rocznie oraz wspieranie inwestycji związanych ze zmianą kierunku produkcji gospodarstw rezygnujących z produkcji mleka. W przepisach wykonawczych, to jest w rozporządzeniu MRiRW ustalone zostały kryteria przyznawania pomocy (ilość punktów w zależności od posiadanej kwoty indywidualne), gwarantujące, że pomoc uzyskają w pierwszej kolejności gospodarstwa posiadające kwotę indywidualną pomiędzy 100 000 kg o 200 000 kg. Pozostałe gospodarstwa mogłyby uzyskać pomoc dopiero w dalszej kolejności, w miarę istnienia wystarczającej ilości środków finansowych.
Uzyskanie wsparcia przez skarżącego, wobec wielkości rzeczywistej produkcji mleka w jego gospodarstwie spowodowałoby, że uzyskane wsparcie byłoby sprzeczne z celami określonymi w PROW i uszczegółowionymi w rozporządzeniu MRiRW, ponieważ trafiłoby do gospodarstwa, dla którego takie wsparcie przewidziano dopiero w dalszej kolejności po wsparciu gospodarstw, które w pierwszej kolejności mają być zmodernizowane,
Co zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art.7, art.77 i art.80 k.p.a., Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 22 ust.2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy (a z takim postępowaniem mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Natomiast w myśl przepisu art.21 ust.2 w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności (1); jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (2); udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (3);zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (4). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust.3). Tak więc w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie miały zastosowania w tym postępowaniu.
Sąd nie stwierdził również, aby w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów proceduralnych ustawy o wspieraniu rozwoju.
Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło