V SA/Wa 1819/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-20
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy wnioskodawca wykaże trudną sytuację finansową, niskie dochody, brak oszczędności i ponoszenie znacznych kosztów utrzymania, zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy.Stan faktyczny
E. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni utrzymuje się z niskiej emerytury, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i ponosi znaczne koszty leczenia. Nie posiada innych nieruchomości ani oszczędności. Wniosek został złożony w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego odmowy przyznania uprawnień wdowie po kombatancie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2010r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskiem z 18 sierpnia 2010r. (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF) E. M. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 702,23 złotych netto (812,23 złotych brutto). Wskazała, iż posiada dożywotnią służebność osobistą w postaci mieszkania o powierzchni 40 m2 (wc i przedpokój wspólny). Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Stwierdziła także, iż jest osobą schorowaną i w związku z tym ponosi znaczne koszty leczenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawczynię.
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z ewentualnym obowiązkiem ponoszenia w przyszłości kosztów sądowych należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż skarżąca z niewielkiej emerytury sama ponosi koszty utrzymania należało uznać, iż skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W przytoczonych okolicznościach skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych. Ponadto wzięto pod uwagę, iż wnioskodawczyni nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Dodatkowo należy wskazać, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy "jest skuteczny od momentu jego wniesienia i nie obejmuje on zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona obowiązana jest przed jego złożeniem" (por. postanowienie NSA z 23 czerwca 2004r., sygn. akt FZ 125/04).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło