V SA/Wa 1821/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-06

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który zawarł z ZUS układ ratalny na spłatę zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, może nadal ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli uchybienie terminowi płatności składek przekroczyło 14 dni?
Ratio decidendi
Pracodawcy, który poniósł miesięczne koszty płacy z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, nie przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Zawarcie układu ratalnego z ZUS nie zmienia tej zasady, ponieważ przepis art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji ma charakter bezwarunkowy i nie przewiduje uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Spółka F. sp. z o.o. otrzymała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od lutego do października 2016 r. Prezes PFRON nakazał zwrot środków, stwierdzając, że spółka naruszyła terminy płatności składek ZUS za te okresy, co zgodnie z art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, uniemożliwiało przyznanie dofinansowania. Spółka argumentowała, że zawarcie układu ratalnego z ZUS stworzyło nowy stan prawny i nowe terminy spłaty, co wykluczało zwłokę. Sąd oddalił skargę, uznając, że uchybienie terminowi płatności składek, nawet w sytuacji układu ratalnego, skutkuje utratą prawa do dofinansowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia (...) września 2018 r., nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę. Decyzją z [...] lipca 2018 r. znak: [...], Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON") nakazał [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Skarżąca") zapłatę nienależnie pobranych środków Funduszu w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonym jak od zaległości podatkowych, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: luty-lipiec 2016 r. oraz wrzesień i październik 2016 r. Od powyższej decyzji Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wyjaśniła, że środki te zostały rzeczywiście przekazane na rzecz osób niepełnosprawnych. Zaś daty wpłat składek ZUS od wynagrodzeń nie mają istotnego znaczenia i są zgodne z ustawą. Uznając bezzasadność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes PFRON decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano m.in., iż w dniu [...] listopada 2017 r. do Funduszu wpłynęło pismo ZUS Oddział w G. [...] z [...] listopada 2017 r., informujące, że w dniu [...] grudnia 2016 r. zawarto ze stroną - [...] sp. z o.o. układ ratalny obejmujący składki za okres od 03/2016 do 10/2016 z terminem płatności od 01/2017. Z akt sprawy wynika, że Strona otrzymała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze PFRON: luty - czerwiec 2016 r. (odpowiadające okresom rozliczeniowym ZUS 03-07/2016), oraz lipiec, wrzesień i październik 2016 r. (odpowiadające okresom rozliczeniowym ZUS 07,09,10/2016) w łącznej kwocie [...] zł. W związku z powyższym, pismem z [...] lutego 2018 r., Prezes PFRON wezwał Stronę do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie [...] zł w terminie 3 miesięcy od otrzymania wezwania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Nadto Strona została wezwana do przedstawienia wyciągów bankowych lub innych dokumentów potwierdzających daty wpływu na rachunek bankowy Strony kwot dofinansowania przekazanego przez Fundusz za okresy sprawozdawcze PFRON: luty-lipiec oraz wrzesień-październik 2016 r. W wyznaczonym w wezwaniu 3-miesięcznym terminie Strona nie dokonała zwrotu nienależnie pobranej kwoty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Następnie w dalszej części uzasadnienia decyzji, Prezes PFRON wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 poz. 511) dalej: "ustawa o rehabilitacji", miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Zatem uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie jest możliwe m.in., gdy nie zostały opłacone opisane powyżej składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Na podstawie załączników INF-D-P do wniosków o dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych, organ stwierdził, iż wnioskom Wn-D za okresy sprawozdawcze PFRON: luty-czerwiec 2016 r. oraz lipiec, wrzesień, październik 2016 r., odpowiadają deklaracje ZUS za okresy rozliczeniowe 03-07/2016 i 07,09,10/2016 r. Wynika to z faktu, iż wynagrodzenie za luty-czerwiec 2016 r. wypłacone było w miesiącach marzec-lipiec 2016 r., a za lipiec, wrzesień i październik 2016 r. w tych właśnie miesiącach, a obowiązek zapłaty składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia. Zatem w świetle powyższych okoliczności w ocenie organu, w stosunku do Strony zachodzi przesłanka z art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, która uniemożliwia wypłatę miesięcznego dofinansowania. Ww. decyzję Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Podnosząc powyższy zarzut Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Według Skarżącej, Prezes PFRON nie uwzględnił faktu, że Spółka dokonała zmiany terminu wpłat składek w drodze umowy z ZUS. Umowa ta stworzyła nowy stan prawny dla Spółki, wyznaczając nowe terminy spłaty składek za wyszczególnione w umowie miesiące. Zatem Spółka nie popadła w zwłokę, o której mowa w art. art. 26a ust 1 a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, bowiem na podstawie umowy Strona "odnowiła" terminy spłat. W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w wydanych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych wskazanymi przepisami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu jest decyzja Prezesa Zarządu PFRON nakazująca [...] sp. z o.o. zapłatę nienależnie pobranych środków Funduszu w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonym jak od zaległości podatkowych, przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: luty-lipiec 2016 r. oraz wrzesień i październik 2016 r. Organ ustalił, że Skarżąca naruszyła terminy płatności wobec ZUS z tytułu składek od wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych we wskazanych w decyzji okresach. Skarżąca nie kwestionuje tego faktu wskazuje jednak, że daty wpłat składek ZUS od wynagrodzeń nie mają istotnego znaczenia i są zgodne z ustawą. Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął ustalenia faktyczne poczynione przez organ, stan faktyczny nie jest sporny. Sąd stwierdza, że stanowisko Skarżącej nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie bowiem z art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Definicja "kosztów płacy" zawarta została w art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, przez które rozumie się wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z kolei, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 sierpnia 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", płatnik składek – niebędący osobą fizyczną opłacającą składkę wyłącznie dla siebie, ani jednostką budżetową czy samorządowym zakładem budżetowym – przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca. W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że [...] Sp. z o.o. uchybiła terminowi określonemu w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., bowiem należne składki na ubezpieczenia społeczne za okresy rozliczeniowe luty – październik 2016 r. z wyłączeniem sierpnia, nie zostały opłacone w terminach do 15 dnia miesiąca następnego. Jak wynika z niespornego i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, Spółka w dniu [...] grudnia 2017 r. zawarła układ ratalny z ZUS obejmujący składki za okres od marca do października 2016 r. z terminem płatności od stycznia 2017 r. Tym samym działające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż w sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, bowiem Skarżąca poniosła miesięczne koszty płacy we wskazanych okresach z uchybieniem terminu określonego w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., a uchybienie to przekroczyło 14 dni. Sąd wyjaśnia, iż w tym stanie sprawy, Prezes PFRON zobowiązany był wydać decyzję nakazującą zwrot dofinansowania, bowiem w myśl art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Odnosząc się do argumentów prezentowanych przez Spółkę w skardze, Sąd wskazuje, że nie mogły one zostać uwzględnione bowiem decyzja w sprawie zwrotu dofinansowania nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że organ nie ma możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, lecz w sytuacji gdy stwierdzi ziszczenie się określonych ustawowo przesłanek, jest zobowiązany do wydania decyzji o określonej treści. W niniejszej sprawie oznacza to, że sama okoliczność, iż Skarżąca nie opłaciła składek na ubezpieczenia społeczne w terminie, powoduje zaistnienie sytuacji określonej w art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji, bez względu na to jaka była przyczyna uchybienia tym terminom. Jednocześnie przepis ten wskazuje bezwarunkowo, że w takim przypadku miesięczne dofinansowanie nie przysługuje. Tym samym podnoszone przez Spółkę argumenty kwestionujące znaczenie terminów zapłaty przedmiotowych składek, nie mogły wpłynąć na podjęte rozstrzygnięcie. Uzasadnienia nie znajdują również pozostałe zarzuty skargi bowiem w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło