V SA/Wa 1822/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Kozik, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2013 r.; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi, wniesionej przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako Skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Finansów z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... o utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Finansów z dnia ... lipca 2013 r. nr ..., wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia ... maja 2010 r. nr ... Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu ... października 2012 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek F. Sp. z o.o. o wznowienie postępowania w sprawie zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach w C., zakończonego decyzją ostateczną z dnia ... maja 2010 r. nr ... utrzymującą w mocy decyzję z dnia ... stycznia 2010 r. nr ... Decyzją z dnia ... stycznia 2010 r. Minister Finansów umorzył postępowanie w sprawie wniosku F. Sp. z o.o. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach w C. W uzasadnieniu swojego wniosku Skarżąca wskazała, że zasługuje on na uwzględnienie z uwagi na fakt wydania w dniu 19 lipca 2012 r. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11. Minister Finansów wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Ministra Finansów z dnia ... maja 2010 r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach w C., w celu przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, a następnie - po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanek wznowienia - nie stwierdził istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej i tym samym decyzją z dnia ... lipca 2013 r. nr ... - stosownie do art. 245 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia ... maja 2010 r. nr ... utrzymującej w mocy decyzję z dnia ... stycznia 2010 r. nr ... Pismem z dnia ... sierpnia 2013 r. (data wpływu do organu: ... sierpnia 2013 r.) Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. Minister Finansów decyzją z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Finansów z dnia ... lipca 2013 r. nr ..., wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia ... maja 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał na brak przesłanek przewidzianych przepisami art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Minister wskazał, że decyzja z dnia...lipca 2013 r. wydana została zgodnie z dyspozycją art. 245 § 1 pkt 2 powołanej ustawy i że zasadnie odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z dnia ... maja 2010 r. Fortuna sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia ... grudnia 2013 r. nr ..., wnosząc o jej uchylenie. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 z p. zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tej sytuacji Sąd rozpoznając sprawę uznał, że jest zasadnym uchylenie decyzji Ministra Finansów z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... o utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Finansów z dnia ... lipca 2013 r. nr ..., wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia ... maja 2010 r. nr ..., z uwagi na treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uchylenie decyzji lub postanowienia z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nastąpi w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek tego wznowienia określonych w odpowiedniej ustawie procesowej. Chodzi tu głównie o przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 i art. 145a § 1 k.p.a. oraz w art. 240 § 1 pkt 1-8 ustawy - Ordynacja podatkowa. Należy przy tym podkreślić, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011). Sąd pragnie też wskazać, na co też zwraca uwagę doktryna (patrz J. Borkowski w aprobującej glosie do wyroku NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, OSP 2011, z. 2), że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie może być wykładany jako samodzielna podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, bo jest to jedynie norma odsyłająca, a "naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego" muszą być ustalane na podstawie regulacji zawartych w ustawach odrębnych. W literaturze przeważa pogląd, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję (postanowienie), jeżeli stwierdzi jedną z przesłanek wznowienia postępowania (patrz: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 452, 453 i T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu..., 2005, s. 453). Podobne stanowisko zajmuje T. Kiełkowski (patrz: Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Autor przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa procesowego lub wyjątkowo materialnego. Autor uważa, że za przyjęciem, iż każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego może być przesłanką uchylenia decyzji przez sąd, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspieszy i uprości osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tamże, s. 62). Zbliżone stanowisko zajmuje J.P. Tarno (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2008, s. 360–361). Natomiast NSA w wyroku z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2045/04 (M. Pod. 2006, nr 3 s. 45), zajął odmienne stanowisko i uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania administracyjnego możliwe będzie wówczas, gdy przesłanką tego wznowienia było naruszenie prawa. Podobny pogląd NSA sformułował w tej kwestii m.in. w wyrokach z dnia 23 września 2004 r. (sygn. akt I FSK 641/04, LEX nr 133764) oraz z dnia 25 listopada 2005 r. (sygn. akt I FSK 306/05, LEX nr 187617). Stanowisko przyjęte w przywołanych wyrokach należy uznać za słuszne. Podzielając powyższy pogląd należy wskazać, że zasadność uznania, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. dotyczy tylko tych podstaw wznowienia postępowania, które są tożsame z "naruszeniem prawa", potwierdzają wnioski wypływające z wykładni gramatycznej tego przepisu. Uzasadniony wydaje się także pogląd, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., jako unormowanie określające jedną z podstaw orzeczenia sądu administracyjnego, nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu....). Przepis art. 240 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z p. zm., dalej jako O.p.) stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 tej ustawy. Przepis art. 130 § 1 pkt 6 O.p. z kolei stanowi, że pracownik urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, Biura Krajowej Informacji Podatkowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych, przesłanych przy skardze przez organ do tut. Sądu wynika, że decyzja Ministra Finansów z dnia ... lipca 2013 r. nr ..., wydana - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia ... maja 2010 r. nr ..., została wydana przez A. R., która z kolei była jedną z osób biorących udział w wydaniu decyzji z dnia ... maja 2010 r. nr ..., o czym świadczy jej podpis i pieczęć imienna widniejąca na tej decyzji. Sytuacji tej nie zmienia fakt, że osobą podpisującą samą decyzję była A. C., jednakże fakt opatrzenia egzemplarza decyzji, jaki został w organie i został przedstawiony Sądowi, podpisami osób biorących udział w wydawaniu decyzji, czyli jej sporządzeniu lub aprobowaniu, wypełnia – zdaniem Sądu – przesłankę wskazaną w cyt. przepisie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Trzeba też wskazać, że Minister Finansów - wydając zaskarżoną decyzję z dnia ... grudnia 2013 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Finansów z dnia ... lipca 2013 r. – nie zauważył, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem cyt. przepisu art. 130 O.p., gdyż osoba, która brała udział w wydaniu decyzji tj. decyzji ostatecznej z dnia ... maja 2010 r. nr ..., wydała decyzję w trybie nadzwyczajnym, dokonując oceny zgodności z prawem tej decyzji, działając tym samym z naruszeniem art. 240 §b1 pkt 3 O.p. Tym samym – przy rozpoznaniu wniosku Skarżącej – organ winien przeprowadzić to postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa procesowego, określonego przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika (w tym przypadku radcy prawnego/adwokata) reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 457 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (200 zł) oraz wynagrodzenia radcy prawnego/adwokata (240 zł), jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).