V SA/Wa 1823/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. K. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; K. K. złożył w dniu [...] października 2009 r. wniosek o dofinansowanie ubiegając się o przyznanie pomocy w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" środek 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" wraz z załącznikami, wśród których było 21 świadectw pracy dotyczących wykonywania przez niego pracy na kutrach rybackich - ostatnie poświadczało wykonywanie pracy w charakterze II szypra w okresie 15 sierpnia 2009 r. do 31 sierpnia 2009 r. Ponadto wnioskodawca złożył oświadczenie z [...] października 2009r., że zobowiązuje się zaprzestać wykonywania zawodu rybaka do 65 roku życia. Pismem z dnia [...] grudnia 2009r. wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków formalnych polegających na dostarczeniu jednego z wymienionych w nim dokumentów potwierdzających świadczenie przez niego pracy na dzień złożenia wniosku i wyciąg pływania potwierdzony przez właściwy urząd morski odzwierciedlający i potwierdzający informacje ujęte w w/w dokumentach. W odpowiedzi na wspomniane pismo wnioskodawca złożył dokumenty, które jego zdaniem obrazowały wykonywanie przez niego pracy oraz m.in. zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2009 r. Rejonowego Urzędu Pracy w K. o okresach pozostawania na zasiłku dla bezrobotnych oraz okresach i wysokości ich wypłacania. Złożył ponadto zaświadczenie z [...] stycznia 2010 r. wystawione przez wspólnika spółki G., z którego wynikało, że umowa o pracę, nie została z wnioskodawcą przedłużona z uwagi na wydanie decyzji o likwidacji statku rybackiego [...] oraz zaprzestania działalności spółki z tego powodu. W piśmie z [...] stycznia 2010 r. ten sam wspólnik poinformował, że na dzień [...] października 2009 r. Spółka G. prowadziła jeszcze działalność gospodarczą w zakresie rybactwa. Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej powołując w podstawie prawnej decyzji art. 9 pkt 4 lit a ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U 72, poz.619), art. 3 lit.b,art.18,27 ust.1 lit.d, § 37 ust. 1 pkt 1,2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1, przepisy rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (DZ.Urz.UE L 223 z 15.08.2006 r. oraz art. 104 kpa. W uzasadnieniu Dyrektor opisał przebieg postępowania w sprawie i przedstawił złożone przez wnioskodawcę dokumenty. Dyrektor ustalił, że wnioskodawca skończył 55 lat, był zatrudniony na statkach rybackich w latach 1976-1984, 1985-2004, 2007 –2009, a treść wyciągu pływania potwierdza, że był zamustrowany do 6 września 2009r. Dyrektor wskazał, że zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. pomoc w ramach rekompensat społeczno – gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty rybakowi, który trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, ukończył 55 rok życia, pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej przez 10 lat, przy czym ustęp 2 wspomnianego paragrafu stanowi, że pomoc przyznawana jest do 65 roku życia. Zgodnie z treścią art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. rybak jest to osoba, której zajęciem- uznanym przez państwo członkowskie- jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Dyrektor uznał, że mimo stosownego wezwania wnioskodawca nie wykazał, że na dzień złożenia wniosku wykonywał zawód rybaka. Dyrektor powołując się na treść art. 18 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 wskazał, że Program operacyjny obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. zaś zgodnie z art. 27 ust. 1 lit. d Europejski Fundusz Rybacki może mieć udział w finansowaniu środków społeczno – gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują: wcześniejsze odejścia z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. Dyrektor przytoczył także treść art. 4 Rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 dotyczącym celu pomocy w ramach Europejskiego Funduszu Rybackiego i stwierdził, że celem tym nie jest program pomocy socjalnej. Wnioskodawca złożył od wspomnianej decyzji odwołanie, w którym zakwestionował prawidłowość decyzji podnosząc, że spełnia wszystkie warunki do przyznania mu pomocy. Wnioskodawca podniósł, że decydujące znaczenie w sprawie ma treść §21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którego treść kładzie nacisk na trwałe zaprzestanie wykonywania zawodu rybaka a nie na pozostawanie w zawodzie rybaka. W ocenie wnioskodawcy treść art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) powinna być stosowana pomocniczo celem określenia pojęcia rybak. Decyzją z [...] czerwca 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezes ponownie ustalił stan faktyczny sprawy. Powołując się na treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa oraz wyrok Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2006 r. sygn. III PK 30/36, który mówi, że" przepisy prawa wspólnotowego muszą być interpretowane zgodnie z uwzględnieniem treści wszystkich wersji językowych a nie tylko w brzmieniu podanym w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej " , Prezes przytoczył brzmienie art. 3 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 w wersji językowej angielskiej i francuskiej i stwierdził, że rybak to osoba, która zajmuje się, jest zaangażowana czynnie w profesjonalne rybactwo, więc nie jest możliwe przyznanie tej pomocy osobie, która nie zajmuje się aktualnie ( a nie w przeszłości) rybactwem. Prezes podkreślił, że zgodnie z interpretacjami Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym wynikającymi z pism z [...] sierpnia 2009 r. oraz [...] września 2009 r. nie ma podstaw do pomocy rybakom, którzy odeszli z zawodu przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Od decyzji tej wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podnosząc argumenty z odwołania wniósł o uchylenie obydwu decyzji i wskazał, że są one niezgodne z prawem. Podkreślił, że w dniu 26 marca 2010 r. weszła w życie nowelizacja rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009r. w związku z czym zmieniona została treść § 21 ust. 1, który stanowi m.in., że pomoc otrzymuje osoba, która pracowała w zawodzie rybaka na statkach rybackich co najmniej przez 10 lat, przy czym co najmniej 12 miesięcy w okresie 24 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. Treść wspomnianego przepisu dowodzi zdaniem skarżącego, że fakt niewykonywania zawodu rybaka w dacie składania wniosku nie stanowi już przeszkody w uzyskaniu pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić. Na wstępie zastrzec jednak trzeba, że Sąd nie podziela stanowiska skarżącego co do przedstawionej przez niego interpretacji treści § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 w zakresie definicji rybaka, uznając, że rację ma organ wskazując, że wspomniany przepis w brzmieniu obowiązującym do 26 marca 2010 r. w zestawieniu z art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 (zawierającemu definicję rybaka) stanowił, że rybak powinien wykonywać ten zawód na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie. Sąd jest zdania, że istotnie zmieniona treść wspomnianego § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa dowodzi odejścia od tego warunku stwarzając korzystniejsze uregulowania dla osób wykonujących zawód rybaka, które chciałyby skorzystać z pomocy w formie wcześniejszej emerytury. W związku z tym jednak , że wnioskodawca złożył wniosek o pomoc [...] października 2009 r. zastosowanie w jego sprawie z mocy § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2010 r. zmieniającego rozporządzenie tego Ministra z 26 czerwca 2009 r., miał wspomniany § 21 w brzmieniu obowiązującym do 26 marca 2010 r. Zgodnie bowiem z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 18 marca 2010 r. do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Mając to na względzie Sąd uznał, że rozpoznając sprawę wnioskodawcy organ nie ocenił dokładnie jego sytuacji w zakresie wykonywanej pracy. Zdaniem Sądu z treści wspomnianego § 21 rozporządzenia z 26 czerwca 2009 r. nie wynika forma prawna w jakiej praca ma być przez rybaka wykonywana. Może to być więc praca na czas nieokreślony, na czas określony, na umowę zlecenia. Widać więc, że ustawodawca chcąc zrealizować cel polegający na zrównoważonym rozwoju rybactwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa co zakłada regulację rozwoju floty rybackiej i dążąc do stworzenia sytuacji zachęcającej rybaków do dobrowolnych odejść z zawodu, chciał zapewnić osobom wykonującym zawód rybaka równość szans oraz objąć wspomnianym działaniem jak najszerszą rzeszę tych osób, pod warunkiem, ze spełniają oni określone warunki. Okoliczność ta dowodzi, że ustawodawca miał na uwadze złożoną sytuację na rynku pracy, fakt kurczenia się tego rynku przy istnieniu rzeszy osób związanych z tą dziedziną gospodarki oraz specyfikę tego zawodu, którego wykonywanie zależne jest od wielu czynników. Sytuacja ta prowadzi więc do wniosku, że uznanie za możliwe wykonywania umowy o pracę na czas określony niesie ze sobą pewne konsekwencje. Konsekwencją taką jest przede wszystkim to, że praca ta z natury rzeczy podlega ścisłym ograniczeniom czasowym, co powoduje, że rybak ją wykonujący jest zależny od sytuacji na rynku pracy a więc od podaży takiej pracy. W tym stanie rzeczy po zakończeniu umowy do czasu znalezienia następnego zatrudnienia, rybak pozostaje w gotowości do pracy i albo tę pracę uda mu się uzyskać w krótszym lub dłuższym czasie albo nie i wtedy jeśli spełnia warunki pozostaje na zasiłku dla bezrobotnych. W tym kontekście znaczenie złożenia oświadczenia przez rybaka, że zobowiązuje się zaprzestania świadczenia takiej pracy trzeba rozumieć jako deklarację zaniechania poszukiwania pracy i jej periodycznego wykonywania. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że w latach 2008 – 2009 wnioskodawca wielokrotnie podejmował pracę rybaka na dłuższe lub krótsze okresy, co dowodzi, że z tym zawodem, który uprzednio wykonywał przez wiele lat, wiązał swoje plany życiowe. Okoliczność sposobu wykonywania pracy przez wnioskodawcę, miejsca jej wykonywania, powinny jeszcze raz zostać poddane analizie przez organ celem wyjaśnienia, czy okoliczności sprawy pozwalają na ustalenie, że wnioskodawca spełnia warunki przyznania mu pomocy, ponieważ w tego rodzaju stanie faktycznym, ze względu na treść §21 rozporządzenia z 26.06.2009 r. pozostawanie w stosunku pracy na czas określony powinno w ocenie Sądu uwzględniać wspomnianą gotowość do jej świadczenia. Inne rozumienie zasady wykonywania zawodu rybaka w czasie umowy na czas określony powodowałoby sytuację, że wystarczyłoby ażeby osoba, który dawno odeszła z tego zawodu, uzyskała jednokrotnie taką pracę, spełniła warunek 10 lat pracy w zawodzie rybaka w przeszłości, skończyła 55 lat i złożyła wniosek o udzielenie pomocy w trakcie wykonywania pracy, a dostałaby pomoc w przeciwieństwie do osoby takiej jak wnioskodawca, co trudno byłoby pogodzić z zasadą równości szans. Jest oczywiste przy tym, że podzielając stanowisko organu, że pomoc dotycząca udzielania rybakom pomocy w formie wcześniejszej emerytury, nie może stanowić pomocy socjalnej i prowadzić do nieprawidłowości w jej przyznawaniu, Sąd jest zdania, że okoliczności faktyczne sprawy powinny być oceniane indywidualnie, w zestawieniu z obowiązującymi przepisami prawa. W tym stanie rzeczy uznając, że organ nie rozważył w pełni okoliczności związanych z oceną wykonywania pracy przez wnioskodawcę, co mogło mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Wojewódzki Sad Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.