V SA/Wa 1830/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-28
Skład orzekający: Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a jedynie niedochowanie należytej staranności przy prowadzeniu spraw, w tym niezapewnienie odpowiedniego obiegu korespondencji sądowej podczas nieobecności?Ratio decidendi
Sąd nie przywrócił terminu do uiszczenia wpisu sądowego, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wyjazd zagraniczny i przebywanie poza miejscem zamieszkania, a także sposób odbioru korespondencji przez domowników lub pracowników, zostały ocenione jako niedochowanie należytej staranności, a nie jako okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał go do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni. Zarządzenie zostało doręczone, ale wpis nie został uiszczony, co skutkowało odrzuceniem skargi. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że podczas doręczenia wezwania przebywał za granicą i po powrocie był nieobecny w miejscu zamieszkania. Korespondencję odebrał pracownik firmy jego ojca, a skarżący dowiedział się o wezwaniu dopiero po upływie terminu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Dorota Mydłowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: - odmówić przywrócenia terminu.
Skarżący M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2013 r. Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone na adres wskazany w skardze w dniu 16 sierpnia 2013 r. (k. 14 akt sądowych). Wobec nieuiszczenia wpisu w zakreślonym terminie postanowieniem z dnia 19 września 2013 r. skarga została odrzucona. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 września 2013 r. (k. 24 akt sądowych).
Następnie pismem z dnia 10 października 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że w dniu doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu przebywał za granicą. Wyjechał w celach służbowych wraz z ojcem, w którego przedsiębiorstwie (Zakład Remontowo-Budowlany M.) pracuje. Przesyłkę z sądu, która zawierała wezwanie do uiszczenia wpisu odebrał pracownik tej firmy, ponieważ jej siedziba jest jednocześnie miejscem zamieszkania skarżącego. Po powrocie do kraju wraz z ojcem przebywał na budowie poza miejscem zamieszkania, a następnie ponownie na kilka dni wyjechał za granicę. Na stałe do miejsca zamieszkania powrócił w dniu 5 października 2013 r. zaś korespondencję z WSA w Warszawie przekazano mu w dniu 7 października 2013 r. Dopiero tego dnia skarżący dowiedział się, iż był wzywany do uiszczenia wpisu sądowego oraz, że termin na jego uiszczenie już upłynął.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 art. 87 p.p.s.a stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Odnosząc się do terminu złożenia omawianego wniosku, Sąd za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu przyjął dzień 7 października 2013 r. tj. dzień przekazania skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu i postanowienia o odrzuceniu skargi z uwagi na brak tej opłaty. W konsekwencji Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany. Spełniony został również inny warunek formalny, o którym mowa w § 4 art. 87 p.p.s.a. – skarżący równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonał bowiem czynności procesowej (uiszczenia wpisu od skargi), która nie została dokonana w terminie.
Przechodząc do oceny merytorycznej treści wniosku skarżącego wskazać należy, że kryterium braku winy o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania sądowo-administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149, por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 229/12). Oznacza to, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Wykazane przez skarżącego okoliczności świadczyć mogą jedynie o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Zauważyć należy, iż wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało wysłane na adres wskazany w skardze. Przesyłkę odebrał w dniu 16 sierpnia 2013 r. dorosły domownik – D. S., matka skarżącego (k. 14 akt sądowych). Sąd zauważa, iż w innej sprawie skarżącego o sygn. akt V SA/Wa 1827/13 osoba ta została określona jako żona skarżącego. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał natomiast, iż przesyłkę tę odebrał pracownik przedsiębiorstwa jego ojca. Faktycznie osoba określona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako "K. G. pracownik" (k. 24 akt sądowych) odebrała dopiero postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r.
Powyższa rozbieżność nie ma jednak decydującego znaczenia przy ocenie wniosku skarżącego, gdyż nie można wykluczyć, iż matka (lub żona) skarżącego również jest pracownikiem Zakładu Remontowo-Budowlanego M. W ocenie Sądu bowiem to, że kierowana do skarżącego przesyłka nie została mu przekazana tak, aby dochował terminu do uiszczenia wpisu oznacza, że skarżący nie zadbał o należyte informowanie go przez domowników lub pracowników ZRB M. przebywających pod tym samym adresem o korespondencji kierowanej do niego przez Sąd. Skutki wszelkich zaniedbań osoby, która podjęła się oddania pisma adresatowi obciążają natomiast skarżącego. Nie uzgadniając z domownikami sposobu informowania o korespondencji, skarżący wziął na siebie ryzyko uchybienia terminowi, gdyż wnosząc skargę powinien liczyć się z możliwością otrzymania korespondencji z sądu na podany w skardze adres.
Należy podkreślić, że wyjazd zagraniczny skarżącego oraz jego przebywanie poza miejscem zamieszkania w kraju, który zbiegł się w czasie z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie może być brany pod uwagę jako okoliczność wyłączająca winę. Jest to bowiem okoliczność subiektywna na którą skarżący miał wpływ.
W odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wyjeżdżając za granicę (oraz na budowę na terenie Polski), wiedząc, że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności zabezpieczające prowadzenie swoich spraw, zwłaszcza sądowych. Takie minimalne choćby zabezpieczenie powinno polegać na uzgodnieniu z domownikami lub pracownikami ZRB M. przebywającymi pod adresem wskazanym w skardze, że w przypadku nieobecności skarżącego osoby te będą go informować telefonicznie o przesyłkach sądowych. Z treści wniosku nie wynika jednak, aby skarżący takie zabezpieczenie poczynił. Skarżący nie wskazał również, aby jakakolwiek próba poinformowania go o przesyłkach nadawanych przez WSA w Warszawie była podejmowana. Potwierdza to – jak wskazano powyżej – iż skarżący nie wykazał się należytą starannością przy prowadzeniu własnych spraw.
Podkreślenia wymaga przy tym, że oceniając winę strony lub jej brak w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, lex nr 50579).
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło