V SA/Wa 1831/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-24
Skład orzekający: Barbara Wasilewska, Jolanta Bożek, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nierozpatrzenie wniosku o częściowe umorzenie?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ nie odniósł się do żądania częściowego umorzenia należności i nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie sytuacji finansowej, zdrowotnej i rodzinnej skarżącego. Uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. i zasady przekonywania z art. 11 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący D. M. wystąpił o umorzenie należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego z powodu trudnej sytuacji finansowej po zwolnieniu z wojska i rozpadzie związku małżeńskiego. Organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dwukrotnie odmawiały umorzenia, wskazując na możliwość egzekucji i brak podstaw do umorzenia. Skarżący kwestionował sposób ustalenia zadłużenia i niepełne rozpatrzenie wniosku o częściowe umorzenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi z 15 maja 2007 r., wniesionej przez D. M. jest decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zwanego dalej: Prezesem WAM, z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. z [...] stycznia 2007 r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia 2 października 2005r. D. M. wystąpił do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o umorzenie należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego z powodu trudnej sytuacji. Wnioskodawca argumentował, iż w 2003 roku został zwolniony z wojska, wcześniej rozpadł się mu związek małżeński. Obecnie zainteresowany jest na emeryturze wojskowej ze świadczeniem w wysokości 1.327 złotych netto. Wskazał, iż z powyższego świadczenia prowadzona jest egzekucja w kwocie 650 złotych z tytułu alimentów na dwoje dzieci oraz z tytułu zadłużenia wobec WAM w wysokości 200 złotych. Oświadczył, iż do tych kwot należy doliczyć również koszty egzekucyjne. W związku z tym skarżący stwierdził, iż nie był w stanie płacić czynszu, dlatego też powstało zadłużenie. Obecnie rodzice pomagają opłacać mu czynsz w wysokości ok. 520 złotych. Wyjaśnił także, że nie może znaleźć żadnej dodatkowej pracy, gdyż posiada jedynie wykształcenie wojskowe. Z wniosku o umorzenie nr [...] wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku.
Decyzją z dnia [...] lutego 2006r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we W. odmówił umorzenia należności w kwocie 15.669,98 złotych.
Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. Prezes WAM, w wyniku złożonego odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zasadniczym powodem uchylenia były rozbieżności co do kwoty zadłużenia skarżącego. Mianowicie zadłużenie skarżącego było wyższe niż podał w decyzji I instancji organ.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono wysokość zadłużenia, tj. kwotę 16.112,08 złotych (kwota główna wraz z odsetkami) i ustalono, że według ewidencji ZUS skarżący został zgłoszony przez firmę M. – D. A. do ubezpieczenia i występuje jako osoba wykonująca pracę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług. Ponadto ustalono, na podstawie dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, że na dzień 28 luty 2006r., zgodnie z zaświadczeniem Powiatowego Urzędu Pracy w Z., skarżący nie występuje jako osoba bezrobotna lecz poszukująca pracy. Ponadto skarżący załączył orzeczenie komisji lekarskiej o stanie zdrowia, dokumenty potwierdzające wysokość czynszu (ok. 520 złotych), decyzję o waloryzacji emerytury wojskowej z kwotą brutto 1723,44 złotych. W decyzji wskazano, iż z powyższego świadczenia oprócz składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, potrącana jest kwota z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego w wysokości 1.034,06 złotych. Do wypłaty skarżący otrzymuje 388,58 złotych.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we W. odmówił umorzenia należności w kwocie 16.112,08 złotych.
Pismem z 24 sierpnia 2006r. skarżący odwołał się od ww. decyzji, wnosząc o częściowe umorzenie należności głównej tj. 50 %, całości odsetek i rozłożenie pozostałej kwoty na 36 rat.
Decyzją z dnia [...] października 2006r. Prezes WAM uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia były ponownie rozbieżności, co do kwoty zadłużenia skarżącego. Mianowicie zadłużenie wnioskodawcy było niższe niż organ I instancji wskazał w zaskarżonej decyzji.
Następnie w związku z wezwaniem organu o ustosunkowanie się o jaką kwotę umorzenia wnioskuje skarżący, pismem z dnia 13 stycznia 2007r. zainteresowany zwrócił się o umorzenie w całości odsetek oraz kwoty głównej w 50% i kosztów upomnienia. Pozostałą kwotę skarżący zobowiązał się do uregulowania w 36 ratach.
Ponadto przy wcześniejszym piśmie skarżący poinformował, iż zrezygnował z pracy w firmie M. – D. A. ze względu na stan zdrowia, na okoliczność czego załączył zaświadczenie byłego pracodawcy i zaświadczenie lekarskie.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we W. odmówił umorzenia należności w kwocie 15.018,38 złotych. W podstawie prawnej organ powołał przepis art. 19a ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U. z 2005r. Nr 41, poz. 398) oraz § 2 i § 4 ust.1 pkt 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz.U. Nr 245, poz. 2460), zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie umarzania. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż wobec skarżącego prowadzona jest skuteczna egzekucja ze świadczenia emerytalnego, w sprawie nie stwierdzono wypadków i zdarzeń losowych spowodowanych czynnikami niezależnymi od sposobu postępowania dłużnika, które miały wpływ na powstanie zaległości i mogłyby przemawiać za umorzeniem powstałych zaległości. Zdaniem organu dotychczasowe postępowanie egzekucyjne nie wykazało jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że zobowiązany posiada wyłącznie składniki majątkowe nie podlegające egzekucji sądowej lub administracyjnej oraz przedmioty codziennego użytku domowego, czy też, że ewentualna egzekucja należności spowodowałaby istotne zagrożenie dla dalszej egzystencji osoby dłużnika lub członków jego rodziny. Ponadto organ wskazał, iż wnioskodawca do września 2006r. zatrudniony był w firmie M. – D. A. co, zdaniem organu, potwierdza fakt, że pozostawanie bez pracy może być chwilowe. Dodatkowo organ wskazał, iż zaniechanie dochodzenia lub też umarzanie należności przysługujących WAM, w sytuacji gdy istnieje realna możliwość spłaty przez dłużnika tych zobowiązań, mogłoby stanowić naruszenie zasad dyscypliny finansów publicznych określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U., Nr 14, poz. 114 z późn. zm.).
Pismem z dnia 22 lutego 2007r. skarżący odwołał się od ww. decyzji. Wskazał, że nadal nie posiada stałego zatrudnienia, a zlecenia od firmy M. były okresowe do września 2006r., obecnie poszukuje zatrudnienia, lecz ze względu na wiek i stan zdrowia nie otrzymał żadnej oferty. Oświadczył, iż cierpi na schorzenia kręgosłupa i schorzenia związane z układem krążenia. Ponadto ponownie potwierdził, że z emerytury pokrywa koszty alimentów – 650 zł, należności WAM - 274 zł, opłaty za mieszkanie – 572 zł, leki – 50 zł. W związku z tym wnioskodawcy nie pozostaje żadna kwota na "życie", dlatego też musi dokonywać wyborów, które należności uiszczać.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. Prezes WAM utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej organ powołał przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanego dalej: k.p.a. oraz art. 13 ust. 7, art. 19a ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w związku z § 6 rozporządzenia w sprawie umarzania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zadłużenie dotyczy wyłącznie zainteresowanego, prowadzona jest wobec niego skuteczna egzekucja i miesięcznie potrącana jest z tego tytułu kwota 1.034,06 złotych. Organ stwierdził, że świadczenie emerytalne jako prawo majątkowe może podlegać egzekucji. Przeświadczenie wnioskodawcy o istnieniu zagrożenia podstaw jego egzystencji, w szczególności w związku z prowadzoną egzekucją należności pieniężnych przysługujących WAM nie może stanowić obligatoryjnej przesłanki umorzenia zaistniałego zadłużenia. Dodatkowo organ powołał się na uznaniowy charakter decyzji dotyczącej umarzania należności.
Pismem z dnia 15 maja 2007r. D. M. złożył skargę na ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumenty podnoszone w poprzednich wnioskach oraz dodatkowo zarzucił, że organ I i II instancji wypowiedział się tylko co do żądania umorzenia całości należności, natomiast nie wypowiedział się co do umorzenia należności we wnioskowanej części, tj. umorzenia całości odsetek, 50% kwoty głównej i rozłożenia pozostałej kwoty na 36 rat.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2008r. (data nadania) skarżący podniósł nowe okoliczności nie znane organowi przy wydawaniu decyzji. Mianowicie wskazał, iż wykryto u niego [...] typu [...]. W związku z tym zainteresowany podnosił, iż nie posiada dostatecznych środków na leczenie i odpowiednią dietę, gdyż pozostałe do jego dyspozycji środki pieniężne tego w żaden sposób nie zapewniają.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym, Sąd może uwzględnić skargę nawet wtedy, gdy strona nie podniesie zarzutów, które uzasadniają wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego, w sytuacji, gdy przesłanki te istnieją.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać bowiem należy, iż możliwość umorzenia należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego przewidział w art. 19a ust. 1 -3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, zwanej dalej: ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zgodnie z ich treścią w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi, gospodarczymi lub finansowymi należności pieniężne Agencji mogą być umarzane, odraczane lub rozkładane na raty. Organami Agencji właściwymi do umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności pieniężnych są Prezes Agencji oraz właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji.
Doprecyzowanie kryteriów na podstawie, których organ podejmuje decyzję w sprawie umorzenia należności, dotyczących dłużników będących osobą fizyczną, znajduje się w przepisach § 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 rozporządzenia w sprawie umarzania i tak, należności pieniężne przysługujące Agencji mogą być umarzane w całości lub w części w razie wystąpienia co najmniej jednego z następujących przypadków:
1) dłużnik, będący osobą fizyczną, zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawił składniki majątkowe niepodlegające egzekucji sądowej lub administracyjnej na podstawie odpowiednio art. 829-833 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.2)) lub art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.3));
2) dłużnik, będący osobą fizyczną, posiada wyłącznie składniki majątkowe niepodlegające egzekucji sądowej lub administracyjnej, o których mowa w pkt 1, oraz przedmioty codziennego użytku domowego albo egzekucja należności spowodowałaby istotne zagrożenie dla dalszej egzystencji osoby dłużnika lub członków jego rodziny;
5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia lub odmowy umorzenia należności, zgodnie z treścią art. 19a ust. 3 ww. ustawy, ma formę decyzji właściwego organu Agencji. Decyzja wydana przez taki organ jest decyzją administracyjną, a zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie umarzania, rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności pieniężnej przysługującej Agencji następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Przywołane w art. 19a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP kryterium "względów społecznych, gospodarczych lub finansowych", przy zaistnieniu którego organ może uwzględnić wniosek umorzeniowy wskazuje, iż wydana decyzja będzie w znacznym stopniu opierała się na uznaniu organu w granicach tzw. uznania administracyjnego. W danej sprawie organ będzie mógł, a nie musiał umorzyć należności, oceniając istnienie lub nieistnienie tego kryterium, a także możliwości płatnicze wnioskodawcy, a w wyniku dokonanej oceny wybrać konsekwencje prawne swoich ustaleń.
Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia.
Przed wydaniem decyzji organ - zgodnie z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 tej ustawy - ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Szczególnie istotnego charakteru w przypadku decyzji podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego nabiera zasada przekonywania wyrażona w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie to jeden ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej. Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 cyt. przepisu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma jak wspomniano ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej wykonaniu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Na tym tle warto przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX Nr 27106) doskonale obrazujący rolę uzasadnienia decyzji: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych". Poza tym uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd ocenił, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w ogóle nie przystaje do wskazanych wymagań. Organ podejmując decyzję w żaden sposób nie odniósł się do żądania skarżącego dotyczącego częściowego umorzenia należności, tj. umorzenia całości odsetek i 50% kwoty głównej zadłużenia. Żądanie to pominął milczeniem mimo, że skarżący zgłaszał je już na etapie postępowania I instancyjnego. Ponadto z akt administracyjnych nie wynika w jaki sposób została ustalona kwota zadłużenia. Mianowicie ze znajdującego się wydruku komputerowego w żaden sposób nie da się stwierdzić, po pierwsze jaka jest kwota główna zadłużenia, następnie jaka jest wielkość odsetek oraz w jaki sposób zostały rozliczone wpłaty z tytułu prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jednym słowem nie da się skontrolować czy kwotą podlegającą umorzeniu jest kwota wskazana w zaskarżonej decyzji. Tym bardziej, że organ II instancji już dwukrotnie z tego powodu uchylał decyzję organu I instancji i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu, z powyższego wynika, iż organ nie rozważył sprawy według kryterium "względów społecznych, gospodarczych lub finansowych", o którym mowa w art. 19a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz § 2 rozporządzenia w sprawie umarzania. Podkreślić bowiem należy, iż w uzasadnieniu decyzji nie ma pełnej analizy sytuacji zdrowotnej, materialnej i rodzinnej skarżącego. Mianowicie organ w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonego przez skarżącego faktu, iż prowadzona egzekucja należności powoduje istotne zagrożenie dla dalszej egzystencji dłużnika. Zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych (decyzja Wojskowego Biura Emerytalnego we W. z dnia [...] lutego 2006r. – karta 61 akt administracyjnych) do wypłaty ze świadczenia emerytalnego skarżący otrzymuje kwotę 388,58 złotych. Organ w żaden sposób nie wykazał i nie ustosunkował się zarówno do wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego jak i jego wydatków (w tym wydatków ponoszonych na leczenie).
Ponadto należy podkreślić, iż organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie dochodów uzyskiwanych przez skarżącego. Mianowicie w aktach administracyjnych znajdują się jego oświadczenia wskazujące, iż otrzymuje pomoc od rodziców w postaci uiszczania przez nich czynszu za mieszkanie. W związku z tym organ winien ustalić jaka jest faktyczna wysokość pomocy, którą wnioskodawca uzyskuje. Dodatkowo winien również ustalić, czy skarżący nadal zobowiązany jest do płacenia alimentów na dorosłą córkę.
W tym miejscu jeszcze raz z całą mocą podkreślić trzeba, iż rolą uzasadnienia decyzji jest, aby skarżący na podstawie jego lektury mógł stwierdzić, jakie są w opinii organu okoliczności faktyczne jego sprawy i jakich ustaleń dokonał organ.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić rzeczywisty dochód dłużnika po odjęciu koniecznych i bieżących kosztów związanych z normalną w warunkach skarżącego egzystencją. Dopiero takie dokonanie oceny zebranych w sprawie dowodów oraz wyjaśnienie wszystkich wskazanych przez Sąd okoliczności właściwie zilustruje sytuację finansową i możliwości płatnicze D. M. w kontekście zaistnienia okoliczności uzasadniających umorzenie w całości lub w części należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego.
Sąd wskazuje również, iż postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, która była już przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ I instancji, nie zaś jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych przez stronę w stosunku do orzeczenia tego organu. W konsekwencji nie jest możliwe zbadanie, czy dokonana przez organy obu instancji ocena tego materiału była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Z tych właśnie względów wydane w sprawie rozstrzygnięcie naruszyło zarówno art. 107 § 3 k.p.a., jak i samą zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż stwierdzone naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło