V SA/Wa 1832/13

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) czerwca 2013 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej wynikającej z mandatu karnego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż prowadzi wspólnego gospodarstwo domowe wraz z małżonką, posiada mieszkanie o pow. 45,53 m², nie posiada innych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Skarżący otrzymuje świadczenie rentowe oraz pracuje, jego małżonka również uzyskuje dochody z pracy. Miesięczne dochody w gospodarstwie domowym wynoszą łącznie (...) zł. Skarżący wyjaśnił, iż spłaca kredyt w wysokości (...) zł, zaciągnięty na wykup mieszkania – rata miesięczna wynosi (...) zł, na leki wydaje około (...) zl miesięcznie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł i ewentualne wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż pomimo stanu zdrowia Skarżącego uzyskuje on wraz z małżonką regularne i wysokie dochody ze świadczenia rentowego i pracy. Skarżący w swoim oświadczeniu nie wykazał jakoby całość tych dochodów była pożytkowana na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącego i jego małżonki. Skarżący nie określił wydatków związanych z utrzymaniem tj. na zakup żywności, ubrań, opłacenie mieszkania. Jednocześnie wskazać należy, iż Skarżący nie posiada żadnych osób na utrzymaniu, a wysokość jego dochodów nie potwierdza jakoby znajdował się on w sytuacji ubóstwa. Po odliczeniu wskazanych kosztów raty kredytu na spłatę mieszkania i zakupu leków ((...) zł) pozostaje Skarżącemu kwota ponad (...) zł, z której to kwoty Skarżący i jego małżonka mogą zaspokoić swoje podstawowe potrzeby życiowe, jak również opłacić koszty niniejszego postępowania sądowego. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępstwa procesowego, o co wnosi w niniejszej sprawie Skarżący, wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych oraz wynajęcia zawodowego pełnomocnika. W niniejszej sprawie, brak jest podstaw by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.