V SA/Wa 1833/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-10
Skład orzekający: Beata Blankiewicz – Wóltańska, Barbara Mleczko – Jabłońska, Irena Jakubiec – Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata przez grupę producentów rolnych statusu podmiotu wpisanego do rejestru grup producentów rolnych, która nastąpiła po wydaniu decyzji ostatecznej przyznającej środki finansowe, ale przed wydaniem decyzji o płatność, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i odmowy przyznania tych środków?Ratio decidendi
Utrata przez grupę producentów rolnych statusu podmiotu wpisanego do rejestru grup producentów rolnych, nawet jeśli nastąpiła po wydaniu decyzji ostatecznej przyznającej środki finansowe, stanowi istotną okoliczność faktyczną, która uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego. W przypadku, gdy grupa nie spełnia podstawowego warunku formalnego, jakim jest wpis do rejestru w dniu wydania decyzji o płatność, organ ma obowiązek uchylić decyzję ostateczną i odmówić przyznania środków finansowych.Stan faktyczny
Grupa Producentów Drobiu złożyła wniosek o przyznanie środków finansowych z tytułu pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za czwarty rok działalności. Decyzją z grudnia 2013 r. przyznano jej środki. Następnie, w listopadzie 2013 r., Marszałek Województwa wydał decyzję o wykreśleniu grupy z rejestru. Organ administracji, dowiedziawszy się o tym, wznowił postępowanie, uchylił decyzję przyznającą środki i odmówił ich wypłaty, argumentując, że grupa nie spełniała warunku wpisu do rejestru w dacie wydania decyzji o płatność. Grupa wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność wznowienia postępowania i odmowy przyznania środków.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów [...] "[...]" Sp. z o. o. w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy przyznania środków finansowych; oddala skargę.
Przedmiotem skargi Grupy Producentów Drobiu "[...]" Sp. z o.o. w [...]jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] maja 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] o uchyleniu decyzji tegoż Dyrektora z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] i odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania Grupy Producentów Rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od 26 sierpnia 2012 r. do 25 sierpnia 2013 r. to jest za 4 rok działalności.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu 26 sierpnia 2013 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wpłynął wniosek o płatność Grupy Producentów Drobiu "[...]" Sp. z o.o. w [...] za okres działania od 26 sierpnia 2012 r. do 25 sierpnia 2013 r., to jest za 4 rok działalności.
Do wniosku Spółka załączyła dokumenty i faktury VAT dotyczące sprzedaży produktów grupy za wyżej wskazany okres oraz zaświadczenie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2013 r., że Grupa wpisana jest do rejestru grup producentów rolnych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] przyznał Grupie Producentów "[...]" Sp. z o.o. środki finansowe z tytułu pomocy w ramach działania Grupy za wnioskowany okres czasu stanowiący 4 rok jej działalności.
Pismem z dnia 12 listopada 2013 r.(które wpłynęło do Prezesa ARiMR w dniu 10 stycznia 2014 r. wraz z późniejszym pismem dotyczącym innej grupy producentów) Marszałek Województwa [...] poinformował Prezesa o wydaniu w dniu [...] listopada 2013 r. decyzji o wykreśleniu Grupy Producentów "[...]" z prowadzonego przez siebie rejestru.
W dniu 13 stycznia 2014 r. pracownica Agencji na podstawie sprawdzenia treści rejestru prowadzonego przez Marszałka, ustaliła, że w rejestrze tym nie zawarto informacji o dokonanym wykreśleniu grupy – pozostawiając w aktach jako dowód na tę okoliczność skan stosownych zapisów rejestru – k.88 akt adm.
Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w [...] pismem z dnia 14 stycznia 2014 r. zwrócił się do Departamentu Finansowego Agencji o wstrzymanie wypłaty przyznanej płatności na rzecz Grupy "[...]", a następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1 kpa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tegoż Dyrektora z dnia [...] grudnia 1013 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału działając m.in. na podstawie art. 151§1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, art. 20 ust 1 oraz ust 2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW (Dz. U. z 2007 Nr 64 poz. 427 ze zm. ) w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 oraz § 8 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grup producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 81 poz. 550 ze zm.) oraz art. 35 ust 1 Rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z 20 września 2005 r. - uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] grudnia 2013 r. i odmówił przyznania Grupie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za 4 rok działania.
Od decyzji tej Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wskazała, że decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa ponieważ Grupa spełniła wymogi związane z jej działaniem w 4 roku działalności. Podkreśliła, że wniosek o wykreślenie jej z rejestru grup producentów prowadzonym przez Marszałka Województwa [...], Grupa złożyła z własnej inicjatywy, w związku z rezygnacją jednego ze wspólników ponieważ z powodu braku wymaganej liczby członków, nie spełniała warunku bycia Grupą.
W wyniku rozpoznania odwołania złożonego przez Grupę, Prezes ARiMR w dniu [...] maja 2014 r. decyzją nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy w pierwszym rzędzie wskazał, że w sprawie wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w przypadku ustalenia, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną dotknięte było kwalifikowanymi wadami procesowymi wymienionymi enumeratywnie w treści art. 145 § 1, art. 145a § 1 oraz art. 145b § 1 kpa podlega ono wznowieniu, którego celem jest możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem decyzji, której treść określa art. 151 § 1 kpa. Podkreślił, ze zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Wskazał, że nowe okoliczności lub dowody muszą być podstawą do wydania decyzji odmiennej treści, przy czym wystarczy tylko prawdopodobieństwo wydania takiej decyzji.
Następnie organ wyjaśnił, że beneficjentem działania "Grupy producentów rolnych" jest podmiot spełniający jednocześnie kryteria ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.) oraz warunki rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.). Wyjaśnił, iż wniosek o płatność za czwarty okres działalności Grupa złożyła w dniu 26 sierpnia 2013 r., dołączając do niego zaświadczenie Marszałka Województwa [...] z 15 lipca 2013r. o wpisie Grupy do Rejestru Grup Producentów Rolnych tegoż Województwa.
Organ wskazał, że w dniu 13 stycznia 2014 r. Marszałek poinformował organy ARiMR o wykreśleniu Grupy z prowadzonego przez siebie rejestru decyzją z [...] listopada 2013 r., co powoduje, że w dniu wydania decyzji przyznającej środki finansowe z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, Skarżąca nie spełniała przesłanki określonej treścią § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, którego spełnienie jest warunkiem niezbędnym do otrzymania wsparcia za dany rok działalności Grupy.
Z tego względu decyzja z dnia [...] lutego 2014 r. została wydana przez organ I instancji w sposób prawidłowy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji uznał, że są niezasadne.
Podniósł ponownie, że roczne płatności wypłacane są tylko takiej Grupie, która jest wpisana do rejestru, podczas gdy strona w dniu wydania decyzji w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej tj. [...] grudnia 2013 r., nie była do niego wpisana.
Podkreślił, iż § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia uzależnia wypłatę pomocy od wpisu Grupy do rejestru, gdyby tak nie było, nie zawierałby żądania składania zaświadczenia o tym wpisie, każdorazowo przy składaniu wniosku o wypłatę pomocy.
Prezes ARiMR stwierdził, że warunek wpisu Grupy do rejestru powinien być spełniony nie tylko na dzień składania wniosku o płatność ale również na dzień decyzji, ponieważ zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych organ ma obowiązek uwzględnienia stanu faktycznego na ten dzień.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła reprezentowana przez pełnomocnika Grupa Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:
a) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art.149 § 1 kpa w zw. z art. 149 § 2 kpa, polegające na stwierdzeniu w wydanym postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia [...] stycznia 2014 r., że przyczyna wznowienia wystąpiła oraz, że jest to przyczyna istotna, podczas gdy organ powinien się ograniczyć do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania natomiast stwierdzenie czy przyczyna wznowienia wystąpiła i czy była ona istotna powinno być efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania,
- art. 145 § 1 pkt 5 polegającym na;
uznaniu przez organ, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, oraz że okoliczności te są istotne, podczas gdy fakt utracenia przez Skarżącą statusu grupy producentów rolnych w dniu [...] listopada 2013 r. nie powinien mieć wpływu na wydanie decyzji w przedmiocie przyznania Skarżącej środków finansowych,
uznaniu przez organ, że w sprawie wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, które były nieznane organowi, podczas gdy powyższe okoliczności nie były znane organowi na skutek zaniedbania lub co najmniej złego wykonywania obowiązków przez pracowników organu, a więc okoliczności te nie powinny stanowić przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania,
- art. 8 kpa polegającym na uznaniu, że wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, które były nieznane organowi, podczas gdy powyższe okoliczności nie były znane organowi na skutek zaniedbania lub niewłaściwego wykonywania obowiązków przez pracowników organu, co przeczy zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
- art. 151 § 1 pkt 2 kpa, polegającym na uchyleniu przez organ dotychczasowej decyzji i wydaniu nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, podczas gdy organ powinien odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji,
- art. 138 § 1 kpa, polegającym na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z [...] lutego 2014 r. o uchyleniu w całości decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", w okresie od dnia 26 sierpnia 2012 r. do dnia 25 sierpnia 2013 r. podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona,
- art. 6 kpa w zw. z art. 7 kpa, polegającym na wydaniu decyzji, która stoi w oczywistej sprzeczności z treścią rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.),
- art. 7 kpa, polegającym na wydaniu decyzji przez organ, sprzecznej ze słusznym interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli.
b) przepisów prawa materialnego tj. :
- § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007r. w zw. z art. 24 § 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z 7 marca 2007 r. (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zw.) poprzez uznanie, że Skarżąca nie może otrzymać wypłaty w ramach pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", gdyż nie spełnia warunków wynikających z powyższego paragrafu rozporządzenia, podczas gdy paragraf ten nie powinien znaleźć zastosowania w sprawie,
- § 7 w związku z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi, polegające na niezastosowaniu tych przepisów w przedmiotowej sprawie, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji o uchyleniu w całości decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania " Grupy producentów rolnych" , w okresie od dnia 26 sierpnia 2012 r. do dnia 25 sierpnia 2013 r.,
- naruszenie art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 nr z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), polegające na pominięciu celów, dla których przyznaje się wsparcie finansowe, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od dnia 26 sierpnia 2012 r. do dnia 25 sierpnia 2013 r. podczas gdy środki te powinny zostać wypłacone.
W skardze Skarżąca wskazała, że brak było podstaw do wznowienia postępowania ponieważ wznowienie może zostać dokonane w przypadku ujawnienia się nowych, istotnych dla sprawy okoliczności. Tymczasem wykreślenie Spółki z rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa, co miało miejsce w dniu [...] listopada 2013 r. nie stanowiło takiej okoliczności, ponieważ nie powinno mieć wpływu na prawo Spółki do przyznania jej pomocy. Wynika to z faktu, że pomoc Spółce na jej wniosek z dnia 26 sierpnia 2013 r., została przyznana za okres od 26 sierpnia 2012 r. do 25 sierpnia 2013 r. a więc za okres, w którym Spółka wpisana była do rejestru producentów. Ponadto przyznana uchyloną decyzją pomoc, nie stanowiła przyznania środków "na przyszłość", a stanowiła częściowy zwrot wydatkowanych przez Spółkę środków ze względu na prowadzoną przez nią kalkulację cen sprzedawanych przez nią produktów, do produkcji której została zawiązana.
Zdaniem Skarżącej warunkiem koniecznym do wydania decyzji w sprawie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej, nie jest wpis do rejestru grup producentów rolnych w dniu wydania decyzji, a prowadzenie przez spółkę działalności, do której spółka jest zobowiązana. Wnoszący skargę podniósł, że organy błędnie przyjęły, że Grupa nie spełniała warunków przyznania pomocy, gdyż w dacie złożenia wniosku była wpisana do rejestru, prowadziła działalność jako grupa producentów rolnych, realizowała wszystkie cele i z tego też względu wniosek spółki o przyznanie środków finansowych jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie w całości. Skarżąca utraciła status Grupy ze względu na wystąpienie jednego z jej wspólników lecz mimo tego nadal prowadzi działalność i poszukuje nowego wspólnika aby móc odzyskać status Grupy.
Niezależnie od tego w ocenie Skarżącej organ wznowił postępowanie i uchylił decyzję ostateczną oraz odmówił przyznania pomocy mimo, że nie było podstaw ku temu. Wynika to z faktu, że nowa, istotna okoliczność, która ma stanowić podstawę wznowienia postępowania, musi być nieznana organowi w chwili wydania decyzji ostatecznej. Fakt, że Grupa została wykreślona w dniu [...] listopada 2013 r., był nieznany organowi wyłącznie z powodu zaniedbania jego pracowników, ponieważ okoliczność ta ze względu na prowadzenie przez Marszałka rejestru, który jest publikowany na stronie internetowej, i z którego treścią można łatwo się zapoznać, powinna być organowi znana. Okoliczność taka nie może zatem stanowić podstawy wznowienia. Brak sprawdzenia treści rejestru stanowi również o naruszeniu zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej.
Skarżąca wskazała również, że ustawodawca odróżnia "wniosek o przyznanie pomocy" od" wniosku o płatność", w odniesieniu do których wydawane są decyzje oparte na innych przesłankach, czego nie dostrzega organ. W związku z powyższym brak było podstaw do zastosowania treści § 3 ust.1 rozporządzenia MRiRW, natomiast organ powinien zastosować treść § 7 w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim odnosząc się do zarzutów Skarżącej dotyczących braku podstaw do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Sąd uznaje, że nie są one zasadne.
Jeśli chodzi o zarzuty odnoszące się do postanowienia o wznowieniu postępowania z [...] stycznia 2014 r. to stwierdzić należy, że nie są one trafne. Przypomnieć należy, że postanowienie wydane zostało na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, art. 150 § 1 kpa.
Zgodnie z art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Należy zaznaczyć, że przesłanki wznowienia są obligatoryjne i enumeratywnie wymienione m.in. w art. 145 § 1 kpa, zatem jeżeli organ wyda postanowienie o wznowieniu postępowania – tak jak w przedmiotowej sprawie - z powodu wykrycia nowych okoliczności faktycznych, to uznaje, że w sprawie istnieje ustawowa podstawa wznowienia określona w pkt 5 tego przepisu. Przywołanie podstawy wznowienia postępowania w postanowieniu o wznowienie, nie dowodzi badania rzeczywistego wystąpienia ustawowej podstawy wznowienia i nie jest równoznaczne z sytuacją przesądzenia o treści decyzji jaka zapadnie po ponownym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy zgodnie z treścią art. 151 § 1 kpa. Jak stanowi bowiem treść art. 151 § 1 organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Niezasadny jest także zarzut Skarżącej odnoszący się do okoliczności dotyczącej wydania w dniu [...] listopada 2013 r. przez Marszałka Województwa decyzji o wykreśleniu Grupy z rejestru grup producentów rolnych. Przede wszystkim okoliczność ta jest istotna i jest to okoliczność nowa. Treść art. 145 § 1 pkt 5 kpa wskazuje, że nowa okoliczność faktyczna, będąca podstawą wznowienia, ma być istotna i nieznana, zatem bez znaczenia dla uznania wspomnianej okoliczności za nową jest fakt, czy organ po dopełnieniu aktu staranności mógł się o tej okoliczności dowiedzieć przed wydaniem decyzji ostatecznej, ponieważ przepis ten nie zawiera żadnego zastrzeżenia, odnoszącego się do staranności w działaniu organu. Takie też stanowisko zajmuje orzecznictwo sądów (wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 1984 r.SA/Wr 649/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 7. wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 listopada 1998 r., III SA 1226/97, LEX nr 35503, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1256/10, LEX nr 744959). Niezależnie od tego wskazać należy, że w świetle treści art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych Marszałek województwa informuje ministra właściwego do spraw rolnictwa, Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Prezesa Agencji Rynku Rolnego o każdej zmianie danych zawartych w rejestrze. Jak widać obowiązek ten spoczywa na Marszałku niezależnie od tego, że art. 9 ust. 4 w.w. ustawy stanowi, że rejestr jest jawny. Ponadto w aktach znajduje się dowód na to, że jeszcze 13 stycznia 2014 r. w rejestrze tym nie zaznaczono, że doszło do wykreślenia Grupy.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi należy wskazać, że zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.).
Stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.
Treść art. 3 ustawy określa warunki, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 w/w art. grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).
Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "Grupy producentów rolnych", w ramach którego grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Przepisami krajowymi mającymi zastosowanie do udzielania pomocy grupom producentów jest ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173 j.t.) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).
W treści art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1).
Zgodnie z § 3 rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.
Organy ARiMR przed wydaniem decyzji o płatności są zobowiązane przeprowadzić postępowanie i ustalić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, jak również ustalić czy spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą przesłanki do odmowy wypłaty.
Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją właściwego marszałka województwa o wpisie do rejestru.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki wpisania jej do rejestru grup producentów, co wynika z decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2009 r. i co znalazło odzwierciedlenie w związku z uwzględnieniem wniosku Grupy o udzielenie pomocy finansowej, której efektem było wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] na okres od 26 sierpnia 2009 r. do 25 sierpnia 2014 r.
Jest również niesporne, że decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] listopada 2013 r. nr [...] opartą o treść art. 11 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach Grupa została wykreślona z rejestru, na swój wniosek ze względu na wystąpienie z niej jednego ze wspólników. Nie ulega wątpliwości, że na dzień wydania decyzji z [...] grudnia 2013r. w przedmiocie wniosku o pomoc wypłacaną w formie rocznej płatności, Grupa nie spełniała przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, która zdaniem Sądu jest warunkiem niezbędnym do otrzymania wsparcia za dany rok działalności grupy producentów rolnych. Skoro pomoc wypłacana jest w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy to żeby otrzymać tę płatność Grupa powinna być wpisana do rejestru grup.
W § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia zawarto wymaganie by do wniosku o płatność za dany rok zostało dołączone aktualne zaświadczenie o wpisie do rejestru.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stwierdzić, że Sąd podziela stanowisko organów dotyczące znaczenia wpisu Grupy do rejestru w zakresie przyznania pomocy w oparciu o wniosek o płatność.
Należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi, mimo wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na okres 5 kolejnych lat działalności, zadaniem organów ARiMR jest badanie zasadności przyznania pomocy za każdy rok działalności na przestrzeni 5 lat każdorazowo przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego faktu (co już wyżej zostało wskazane), że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy z 15 września 2000 r., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tak więc mimo wydania decyzji o przyznaniu pomocy, badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje przede wszystkim najpierw ustalenie prawidłowości złożonego wniosku, a dopiero po jego spełnieniu, badane są cele działania Grupy określone przepisami krajowymi i unijnymi.
Tak więc zarzut skargi dotyczący zastosowania w zaskarżonej decyzji treści § 3 ust. 1 pkt 1 zamiast treści § 7 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 2 (a nie § 6 pkt 2) rozporządzenia Ministra z 20 kwietnia 2007 r. nie jest trafny. W sprawie brak było podstaw do przyznania pomocy w oparciu o § 6 ust. 1 rozporządzenia, gdyż skarżąca Grupa nie spełniała podstawowego warunku jakim jest wpis do rejestru, zatem po wznowieniu postępowania konieczne było uchylenie decyzji ostatecznej i odmowa przyznania pomocy za 4 rok korzystania z programu.
Okoliczność, że Spółka ubiegała się o pomoc finansową za okres przed złożeniem wniosku, i że nadal prowadzi działalność, chociaż nie posiada już statusu Grupy, nie ma znaczenia, ponieważ pomoc przyznaje się Grupie, która w przedmiotowej sprawie w dacie wydania decyzji ostatecznej już nie istniała, ponieważ została wykreślona. Samo prowadzenie działalności statutowej spółki, nie dowodzi tego, że Spółka spełniała przesłanki do otrzymania pomocy finansowej.
Należy przypomnieć, że Marszałek Województwa [...] kiego wydał decyzję o wykreśleniu Skarżącej w oparciu o art. 11 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach. Zgodnie z tym przepisem marszałek województwa w przypadku, gdy grupa przestaje spełniać warunki określone w art. 3 lub art. 3a, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 6, wydaje decyzję administracyjną o stwierdzeniu niespełniania przez grupę tych warunków ustawowych i skreśleniu jej z rejestru grup.
Decyzja o wykreśleniu grupy z rejestru ma charakter deklaratoryjny. Wydana przez Marszałka w sprawie Skarżącej potwierdza fakt utracenia przez Grupę jej statusu (zaprzestania spełniania przez Grupę warunków określonych przepisami prawa).
Brak jest podstaw do uznania, że organ naruszył treść art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, który określa cele jakie podlegają realizacji w ramach wsparcia obszarów wiejskich ponieważ należy wskazać, że treść art. 35 ust. 1 rozporządzenia (Rady) nr 1698/2005 z 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. WE L 277/1 Nr 277, poz. 1 ze zm.), zobowiązuje organ orzekający w sprawie przyznania pomocy do kontroli ułatwiania tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.
Organy ARiMR przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) nr 1698/2005, i jedynie w sytuacji, gdy Grupa jest wpisana do rejestru czyli spełnia podstawowy warunek formalny, upoważnia to organ do dalszego badania spełnienia przez Grupę warunków przyznania pomocy.
Na koniec jeszcze raz należy podkreślić, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej dokonywana jest po sprawdzeniu spełnienia przez Grupę określonych § 3 ust. 1 rozporządzenia wymogów formalnych, zaś wniosek o płatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznej działalności Grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania, ale tylko w odniesieniu do istniejącej Grupy czyli Grupy wpisanej do rejestru. Dopiero spełnienie tego warunku formalnego pozwala zdaniem Sądu na ocenę wniosku o płatność na podstawie treści § 6 ust.1, § 7 i § 8 rozporządzenia.
W tym miejscu zauważyć należy, że brak jest również podstaw do uwzględnienia argumentów zawartych w skardze a dotyczących znaczenia dla sprawy "opieszałości" organu o wydaniu decyzji o przyznaniu Grupie płatności za 4 rok prowadzenia działalności. Zdaniem Skarżącej skoro złożyła ona wniosek 16.08.2013 r. to gdyby organ rozpoznał jej wniosek w terminie 60 dni tak jak był zobowiązany – to decyzja wydana zostałaby w czasie istnienia Grupy. Argument ten nie jest w okolicznościach faktycznych sprawy – zasadny. Zgodnie bowiem z treścią § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego Agencji, która jest wydawana w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku o płatność. Organ miał zatem prawo wydać decyzję w terminie do 26.11.2013 r., co powoduje, że skoro Grupa została wykreślona [...].11.2013 r. (a decyzja w tym zakresie jest decyzją deklaratoryjną) wydanie jej w przewidzianym terminie, nie mogłoby zmienić sytuacji Grupy i rozstrzygnięcia w jej sprawie. Niczego więc nie zmienia okoliczność, że w istocie decyzja ta wydana została [...].12.2013 r.
W przedstawionych okolicznościach należy uznać więc, że w sprawie nie doszło do naruszenia treści żadnego ze wskazywanych w skardze przez pełnomocnika przepisów prawa materialnego jak również przepisów kpa w związku z czym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło