V SA/Wa 1839/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, , Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat dodatkowych; oddala skargę W dniu 17 września 2012 r. Prezydent Miasta W. reprezentowany przez Zarząd Dróg Miejskich w W. wystawił tytuł wykonawczy znak: [...] celem egzekucji opłaty wymierzonej J.D. za parkowanie na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (“SPPN") w W. Wystawiony tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o możliwości jego zaskarżenia w terminie 7 dni poprzez zgłoszenie zarzutów, wraz ze wskazaniem okoliczności, które stanowić mogą podstawę takich zarzutów. Pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. J.D. (zwany dalej “skarżącym") zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich Miasta Stołecznego W. o udzielenie ulgi w postaci umorzenia wszelkich należności wynikających z braku opłat za postój w Strefie Płatnego Parkowania. Zarząd Dróg Miejskich w W. odpowiadając na ww. wniosek pismem z 18 kwietnia 2013 r. poinformował ww. wnioskodawcę o treści art. 64 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) oraz w przypadku podtrzymania wniosku o umorzenie wezwał do nadesłania w terminie 7 dni wskazanych w piśmie dokumentów i formularzy. W kolejnym piśmie z 15 maja 2013 r. skarżący wyjaśnił, iż domaga się umorzenia przedmiotowych należności ze względu na ważny interes publiczny. W wyniku rozpoznania ww. wniosku Prezydent Miasta W. reprezentowany przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] odmówił wnioskowanego przez skarżącego umorzenia wymierzonych mu opłat. W uzasadnienu rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. W ocenie organu badającego przedmiotowy wniosek nie stwierdzono podstaw uzasadniających jego uwzględnienie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł odwołanie wskazując na szereg naruszeń prawa jakich dopuścił się organ wymierzając opłatę za postój na obszarze SPPN. W obszernym uzasadnieniu odwołania przedstawił swoją argumenację odnoszącą się do niesłusznego nałożenia na niego opłaty stanowiącej podstawę wydanego tytułu wykonawczego. Rozpoznając wniesione przez skarżącego odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstwiono stan faktyczny sprawy oraz podtrzymano rozważania organu I instancji w zakresie zasadności nakładania opłat za nieopłacone parkowanie w obszarze SPPN. Organ II instancji wyjaśnił także, iż wnioskodawca pomimo prawidłowego pouczenia nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności odnoszących się do wykazania przesłanek uwzględnienia wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia nałożonej opłaty. Według organu powoływana tutaj przez stronę przesłanka interesu publicznego przejawiająca się w braku podstaw prawnych do pobierania opłat za postój w żadnej mierze nie została wykazana. Zdaniem SKO badającego sprawę wniosek skarżącego sprowadza się wyłącznie do interesu wnioskodawcy, który kwestionuje zasadność egzekucji nałożonej na niego kary. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję SKO skarżący podniósł argumenty tożsame z tymi, które przedstawiał na etapie postępowania administracyjnego. W jego ocenie nakładania opłat za nieopłacony postój w obszarze SPPN nie znajduje żadnego potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano przy tym, iż strona nie wykazała ważnego własnego interesu ani interesu publicznego (zgodnie z art. 67a Ordynacji podatkowej), który uzasadniałby wnioskowane umorzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.); powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wskazać należy na treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego należało mieć na uwadze, iż w myśl przewidzianej przepisem art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) - powoływanej dalej jako "k.p.a.", zasady oficjalności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w przepisie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Odnosząc się natomiast do merytorycznej oceny przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie, wskazać należy, iż zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157 poz. 1240 ze zm.) – zwana dalej "ufp", właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg (m.in. umorzyć w całości zobowiązanie) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 przywoływanej ustawy. Jak wynika natomiast z treści przepisu art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – stosowanego tu w zw. z art. 67 ufp – organ administracyjny na wniosek zainteresowanego, z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległość zainteresowanego z tytułu należności Skarbu Państwa. Wyjaśnić tutaj należy, iż zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 21 marca 2005 r. Sygn. akt SA/Wa 583/03, wyrok WSA w Olsztynie z 29 maja 2013 r. Sygn. akt I SA/Ol 84/13, wyrok WSA w Lublinie z 15 marca 2013 r. I SA/Lu 612/12, wyrok WSA w Białymstoku z 6 lipca 2010 r. Sygn. akt I SA/Bk 156/10 – orzeczenie dostępne na stronie http//orzeczenia.nsa.gov.pl), przez ważny interes dłużnika należy rozumieć sytuacje nadzwyczajne, losowe przypadki, gdy dłużnik nie jest w stanie uregulować zaległości, a także normalną sytuację ekonomiczną, gdy uzyskiwane przez stronę dochody, nie pozwalają na pokrycie koniecznych wydatków. Natomiast przez ważny interes publiczny rozumieć należy potrzebę "Dobra Ogółu", której zagospodarowanie służy całemu społeczeństwu lub zbiorowości lokalnej. Interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze takie wartości jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, sprawność aparatu państwowego itp. Mając na uwadze powyższe ogólne ramy prawne dotyczące wniosku o umorzenie należności Skarbu Państwa przede wszystkim wskazać należy, że skarżący kwestionuje samą zasadność wymierzenia kary dodatkowej (wiążąc ją z brakiem w jego ocenie podstawy prawnej do jej wymiaru). Podkreślić tutaj trzeba, iż zarzut taki mógł być postawiony jednakże jako okoliczność wskazywana w innym postępowaniu tj. w zarzutach co do tytułu wykonawczego, które należało zgłosić w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, o czym skarżący został prawidłowo pouczony, a czego jednak nie uczynił. Argumentacja skarżącego nie mogła odnieść skutku w badanym postępowaniu dotyczącym odmowy umorzenia. Jak wynika bowiem z przedstawionych powyżej przepisów prawa wnioskowane umorzenie jest swoistym "aktem łaski", polegającym na ostatecznym odstąpieniu przez wierzyciela (tutaj ZDM W.) od poboru należności. Tym samym instytucja ta, co w tej sprawie ma doniosłe znaczenie, ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru danej należności organu tzn. gdy zakończono postępowanie w tym przedmiocie. Mając więc na uwadze, iż kwestionowanie zasadności nałożonej opłaty oraz domaganie się umorzenia nałożonej na daną stronę opłaty badane być winno w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych, stwierdzić należy, iż w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości wobec Skarbu Państwa nie można kwestionować i domagać się weryfikacji wysokości wymiaru należności stanowiącej podstawę prawomocnie ustalonego zobowiązania objętego wnioskiem o umorzenie. Poza kognicją Sądu pozostawały więc zarzuty skarżącego dotyczące zasadności wymierzenia opłaty wynikającej z braku opłat za parkowanie czy też postój w Strefie Płatnego Parkowania. Wszelkie nieprawidłowości związane z zasadą i zakresem nakładania danych opłat podnoszone w toku postępowania administracyjnego i w skardze nie mogły być więc skuteczne w ramach niniejszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2000 r. Sygn. akt III SA 1710/99 – orzeczenie dostępne na stronie http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując natomiast oceny postępowania prowadzonego przez organy administracyjne oraz kontrolując zasadność odmowy wnioskowanego umorzenia Sąd stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie granice uznania administracyjnego – będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania się, polegającą na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań – nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Dlatego też w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji [pic]uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny. W tym miejscu zaznaczyć również należy, iż uznaniowość decyzji musi każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem publicznym, a słusznym interesem strony. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie z powyższych obowiązków organ wywiązał się w sposób należyty. Przede wszystkim wyraźnie wskazał na brak realizacji ustawowych przesłanek wnioskowanego umorzenia klarownie motywując swoje stanowisko w tym przedmiocie. Dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ dokonał prawidłowej oceny powoływanej przez skarzącego okoliczności dotyczącej przesłanki interesu publicznego zasadnie uznając, iż interes ten w sprawie nie zachodzi. Podkreślić tutaj należy, iż przyczyną powstania należności było działanie samego skarżącego, którego następstewem było wymierzenie przedmiotowej opłaty, zaś sankcje prawne, których kwestionowanie, jak wskazano powyżej, nie może być badane w toku niniejszgo postępowania, w żadnej mierze nie wskazują na realizacje przesłanki ważnego interesu publicznego. Skoro skarżący nie wykorzystał zwykłych środków prawnych w celu wykazania braku podstaw do ukarania, to jest nie zgłosił zarzutów w zakresie wystawionego tytułu wykonawczego, to nie można uznać za realizację przesłanki interesu publicznego, podważanie wymierzonej opłatę “w imieniu i na rzecz społeczeństwa" w toku postępowania o udzielnie ulgi w spłacie należności. Reasumując zatem, ustalenia i wnioski, jakie poczyniono przy wydawaniu zaskarżonej decyzji mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie przepisu art. 151, p.p.s.a orzekł jak w sentencji.