V SA/Wa 1840/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat. uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z [...] czerwca 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2011 r., mocą której M. Spółce z o.o. w G. odmówiono rozłożenia na raty zaległości z tytułu należnych wpłat na PFRON w kwocie [...] wraz z odsetkami w kwocie [...] zł za okres od czerwca 2010 r. do kwietnia 2011 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z [...] listopada 2011 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił uwzględnienia wniosku z [...] lipca 2011 r., złożonego przez M. Spółka z o.o. w G. w zakresie rozłożenia na raty kwoty [...] wraz z odsetkami w kwocie [...] zł za okres od czerwca 2010 r. do kwietnia 2011 r., ustalonej uprzednio dwoma decyzjami określającymi wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wynikającego z faktu zatrudniania osób niepełnosprawnych. Obydwie decyzje określające wysokość zobowiązania Spółki z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON wydane zostały [...] września 2011 r. i dotyczyły odpowiednio okresów od czerwca 2010 r. do listopada 2010r. i od grudnia 2010 do kwietnia 2011 r. W decyzji Prezes Zarządu PFRON wskazał jakie dowody były podstawą do ustalenia stanu faktycznego i wskazał, że na podstawie sprawozdania [...] o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe należy uznać, że Spółka w II kwartale 2011 r., poniosła stratę netto w wysokości [...] zł. Przyjął, że wskaźnik bieżącej płynności finansowej Spółki wynosi [...] co przy przyjęciu, że minimum bezpieczeństwa finansowego określa wskaźnik w wysokości [...] dowodzi jej złej sytuacji finansowej. Prezes wskazał ponadto, że wskaźnik zadłużenia Spółki za II kwartał 2011 r. wynosi [...] w sytuacji gdy powinien oscylować w granicach [...] co również wskazuje na jej złą sytuację. Biorąc to pod uwagę oraz fakt, że Strona nie dosłała – mimo pisemnego żądania- bilansu Spółki za 2010 r. wraz z rachunkiem zysków i strat, powoduje to brak obowiązku rozłożenia istniejących zaległości wraz z odsetkami za zwłokę na raty, na podstawie art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Prezes podniósł ponadto, że zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia zaległości wraz z odsetkami na raty, może być dokonane wyłącznie z powodu wyjątkowych okoliczności mających wpływ na sytuację podatnika (wnioskodawcy) oraz być uzasadnione jego ważnym interesem lub ważnym interesem społecznym. Prezes wskazał, że w związku z faktem, że Strona nie wykonała zobowiązania w zakresie spłaty 4 rat wynikających z decyzji z [...] lutego 2011 r. jej dalsze wnioski w zakresie rozłożenia na raty istniejących należności, czynią niewiarygodnymi jej intencje co do chęci spłaty tych należności. W odwołaniu od decyzji Spółka zarzuciła naruszenie treści art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji wskazując, że w jej przypadku zachodzi ważny interes jak również ważny interes społeczny oraz nadzwyczajne okoliczności będące przyczyną problemów finansowych. Spółka wskazała, że czyni wszelkie starania ażeby utrzymać zatrudnienie [...] osób, dla których jest pracodawcą oraz, że przyczyną jej trudności finansowych stała się upadłość jej największego udziałowca firmy S. ([...] % udziałów), co spowodowało konieczność spłaty powstałego z tej przyczyny zadłużenia i samodzielnej działalności. Spółka wskazała, że podjęła działania, żeby poprawić swoją sytuację finansową, w tym kroki w celu odzyskania własnych wierzytelności niepłaconych przez kontrahentów [...] jak również wyjaśniła przyczyny wysokiego wskaźnika zadłużenia związanego z sytuacją upadłego udziałowca. Strona wyjaśniła również, że wobec upadłości głównego udziałowca brak było możliwości zatwierdzenia bilansu za 2010 r. i dopiero na zgromadzeniu wspólników, które miało miejsce 1 grudnia 2011 r. został potwierdzony wybór audytora i możliwe stało się działanie w kierunku zatwierdzenia bilansu. Strona wskazała także, że ze względu na trudności finansowe nie udało jej się dotrzymać terminów spłaty rat wynikających z decyzji z [...] lutego 2011 r. ale całość zadłużenia objętego tą decyzją spłaciła. W toku postępowania Spółka złożyła przy piśmie z [...] maja 2012 r. sprawozdanie finansowe [...] za I kwartał 2012 r. oraz złożyła pismo z [...] maja 2012r., w którym dodatkowo przedstawiła swoją sytuację, w tym wskazała na podejmowane przez siebie działania zmierzające do poprawienia sytuacji finansowej, istniejące zobowiązania związane ze spłacaniem kredytów, problemy związane z realizacją umów w zakresie dostaw [...], sprzedaż działki celem uzyskania dodatkowych środków oraz poinformowała o pożarze, który miał miejsce w [...] podczas, którego spaliła się jedna hala z maszynami. Decyzją z [...] czerwca 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Minister wskazał, że po zapoznaniu się z materiałem dowodowym nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów odwołania. Podniósł, że rozłożenie należności na raty ma charakter wyjątkowy i nawet bardzo trudna sytuacja ekonomiczna nie może prowadzić do zmiany zaskarżonej decyzji ponieważ prowadziłoby to do nieuzasadnionego przeniesienia na PFRON skutków niepowodzeń gospodarczych strony. Organ wskazał, że uprawnienie określone w art. 49 ust 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji, nie nakłada na niego obowiązku uwzględnienia każdego wniosku w zakresie rozłożenia należności na raty. Wskazując na rozumienie pojęcia ważnego interesu strony i cytując w tym zakresie wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r. SA/SZ 850/98, w ocenie organu żadna z sytuacji określających to pojęcie w odniesieniu do strony nie zachodzi. Fakt upadłości udziałowca jest związany z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej zatem każdy przedsiębiorca prowadzący taką działalność powinien tak kalkulować ażeby przewidzieć niekorzystne sytuacje i w terminie regulować istniejące zobowiązania. Strata powstała w I kwartale 2012 r. nie jest wystarczającą przesłanką do przychylenia się do stanowiska strony. Od decyzji tej Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. W skardze będącej odpowiednikiem odwołania i podniesionych w nim argumentów Spółka ponownie wskazała na naruszenie treści art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez nieuwzględnienie faktu, że spełnia przesłanki określone tym przepisem. Wskazała na możliwość upłynnienia zapasów magazynowych wartości około [...] zł w okresie wrzesień – październik 2012 r. oraz na to, że część kontrahentów wyraża wolę spłaty [...], co poprawi jej sytuację finansową i co powoduje, że możliwa jest spłata istniejących zaległości ale wymaga to czasu. W tym stanie rzeczy Skarżąca zakwestionowała treść decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z art. 21. 1. ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.) pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Zgodnie zaś z treścią art. 49 ust.1 ustawy m.in. do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd jest zdania, ze organ w sposób niedostateczny odniósł się do argumentów Strony przedstawionych w sprawie a stanowisko swoje uzasadnił w sposób zbyt lakoniczny i ogólnikowy, nie wyjaśniając w sposób należyty, dlaczego okoliczności podniesione przez Stronę, nie dowodzą jego zdaniem jej ważnego interesu lub ważnego interesu publicznego, zatem trafny jest zarzut skargi. Strona złożyła w toku postępowania sprawozdanie finansowe [...] za I kwartał 2012 r. , wyjaśniła również dlaczego nie mogła złożyć bilansu za 2010 r. Skwitowanie w decyzji treści przedłożonego dokumentu jednym zdaniem bez wskazania, czy w ocenie organu ma on znaczenie dla sytuacji Strony i czy ją zmienia w jakikolwiek sposób, nie może być uznane za wystarczające w sytuacji, gdy istotą postępowania w rozumieniu treści art. 220 § 1 Ordynacji Podatkowej na skutek złożonego odwołania jest ponowne, całościowe rozpatrzenie sprawy oczywiście z uwzględnieniem zawartych w odwołaniu zarzutów. Należy uznać, że zaskarżona decyzja nie odpowiada w pełni warunkom określonym w treści art. 210 § 4 Ordynacji Podatkowej ze względu na brak całościowego odniesienia się do argumentów Strony dotyczących przyczyn jej trudnej sytuacji finansowej, pożaru, który tę sytuację pogorszył już w trakcie rozpatrywania wniosku oraz kwestii spodziewanej poprawy tej sytuacji umożliwiającej w perspektywie spłacenie istniejących zaległości. Zgodnie z treścią art. 49 ust.5c pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. Prezes Zarządu Funduszu, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może: 1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty, 2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów Funduszu. Z treści art. 49 ust. 5c pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jasno wynika, że rozważając wniosek w zakresie rozłożenia należności PFRON na raty organ, musi mieć na względzie czy za wnioskiem pracodawcy przemawia jego ważny interes lub interes publiczny oraz mieć na uwadze jego możliwości płatnicze i stan finansów Funduszu dając temu jednoznaczny wyraz w decyzji. Jest przy tym oczywiste, że uwzględnienie wniosku o rozłożenie na raty jest fakultatywne, a odnosić się będzie do podmiotów, których sytuacja finansowa w jakiej się znaleźli, jest wynikiem splotu niecodziennych okoliczności. Nie przesądzając zatem rozstrzygnięcia organu należy podkreślić, że Strona wskazywała, że jej zła sytuacja gospodarcza w jakiej się znalazła, jest przede wszystkim wynikiem upadłości jej głównego udziałowca Spółki S. posiadającej aż [...]% udziałów, nie jest zatem wynikiem jej działalności gospodarczej. Należy zatem uznać, że argument organu dotyczący tego, że problemy Spółki są związane z ryzykiem prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, nie mogą zostać uznane za trafne, bowiem Strona i Spółka S., były odrębnymi podmiotami gospodarczymi zatem nie mogła ona podejmować decyzji w zakresie działania swojego udziałowca. Okoliczność ta powinna zostać rozważona przez organ, tak samo jak kwestia podnoszonego przez Stronę działania w zakresie utrzymania produkcji i utrzymania zatrudnienia ([...] osób), co wskazywała ona jako swój ważny interes przy jednoczesnym przywoływaniu argumentów natury ekonomicznej i podejmowanych działań w zakresie uzyskiwania środków koniecznych do jej działania i spłaty swoich zobowiązań. Zdaniem Sądu wskazywanie przez Spółkę, że nie jest w stanie jednorazowo spłacić istniejących zaległości ze względu na brak wystarczających środków, powinno spowodować odniesienie się do tej okoliczności w zaskarżonej decyzji bowiem organ ma obowiązek ocenić możliwości płatnicze pracodawcy. Jak wynika z twierdzeń Skarżącej jej wniosek nie wynikał z chwilowych trudności, czy z dążenia do ułatwienia sobie sytuacji płatniczej, ale był wynikiem trudności w regulowaniu bieżących płatności zatem organ powinien zająć stanowisko również w tym zakresie. Rozważając kwestię ważnego interesu publicznego organ powinien mieć na względzie to, czy w interesie tym leży okoliczność, która może doprowadzić do przyczynienia się do dalszych trudności Skarżącej w zakresie jej działalności , zatrudniania pracowników, zaprzestania regularnego płacenia im wynagrodzenia. Ogólnikowe odniesienie się do tej kwestii w decyzji, bez nawiązania do okoliczności sprawy nie może być uznane za wystarczające. Należy zaznaczyć przy tym, że za przesądzający argument, nie może być uznany fakt związany z brakiem terminowego wywiązania się przez Stronę z zobowiązań nałożonych uprzednią decyzją z [...] lutego 2011 r. jeśli prawdziwe jest jej twierdzenie co do tego, że wywiązała się z nich ostatecznie w całości. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie doszło do pełnej oceny zebranego materiału dowodowego co może rzutować na rozstrzygnięcie zatem działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c uchylił zaskarżoną decyzję.