V SA/Wa 1843/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... września 2009 r. nr ... w przedmiocie: odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców dnia ... maja 2009 r. nr. ... w części dotyczącej S. U., 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (...), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (...), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę ... zł (...), 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części stwierdzającej jej nieważność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. R. K., obywatel ... narodowości ..., w dniu ... sierpnia 2008 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem objęta została żona wnioskodawcy Z. K.a oraz małoletnie dzieci: K. K.a i B. K.. Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z ... maja 2009 r. nr ... Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz postanowił wydalić cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzją objęta została żona wnioskodawcy Z. K.a oraz małoletnie dzieci: S. U., K. K.a i B. K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek przemawiających za udzieleniem mu żądanego statusu jak również ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia ... września 2009 r. nr ... utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Rada do Spraw Uchodźców szczegółowo przeanalizowała sprawę i dokonała oceny wyjaśnień złożonych przez stronę. Wyjaśnienia te zestawiła z oceną aktualnych uwarunkowań społeczno-politycznych na terenie ... oraz oceniła na tym tle sytuację wnioskodawcy. Podkreśliła, że wnioskodawca w kraju pochodzenia nie prowadził żadnej działalności postrzeganej przez władze jako wrogą i wymierzoną w jej interesy, nie angażował się w działania wojenne, nie pomagał bojownikom, nie stawiano mu żadnych zarzutów. Zdaniem organu zeznań cudzoziemca nie można było uznać za przekonywujące i wiarygodne. Rada podkreśliła, że wnioskodawca nie wykazał, że był prześladowany z przyczyn określonych Konwencją Genewską. Organ oceniając sytuację cudzoziemca w przypadku jego powrotu do kraju pod kątem wystąpienia ryzyka prześladowania go w sposób określony przez art. 97 pkt 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terenie RP uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia ażeby w odniesieniu do cudzoziemca zagrożenie takie istotnie mogłoby mieć miejsce. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozstrzygnięciu Rady cudzoziemiec zarzucił: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 13, art. 14, art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ustawa o udzielaniu ochrony), - naruszenie przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie a wynikających z art. 7, 77 i 80 k.p.a.. Cudzoziemiec wskazał, że skargą obejmuje również żonę oraz dzieci: K. K.a i B. K.. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Szefa Urzędu są obarczone wadą nieważności z mocy w prawa na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w części dotyczącej S. U., ponieważ osoba ta nie była objęta wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, a zatem nie przysługuje jej status strony w sprawie. Organ nie miał podstawy prawnej do wypowiadania się w drodze decyzji co do żadnej okoliczności dotyczących osoby, która nie złożyła wniosku w sprawie, nie była również objęta czymkolwiek innym wnioskiem. W przedmiotowej sprawie niemożliwe było również wszczęcie postępowania co do S. U. z urzędu. Odnosząc się do przyczyn oddalenia skargi w pozostałej części należy zaś wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. A contrario artykuł 19 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy stanowi, iż cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951r. uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Sąd zwraca uwagę, iż z oświadczeń Wnioskodawcy wynika, że wyjechał z kraju pochodzenia, gdyż z powodu swojego kuzyna R. B. był dwa razy (w lipcu 2006r. oraz w kwietniu 2007 r.) zatrzymany. Kuzyn walczył w ..., ale wnioskodawca nie wiedział gdzie ani nie znał żadnych szczegółów dotyczących jego działalności, jak również nie miał z nim żadnego kontaktu. Wnioskodawca domyślał się, że został zatrzymany przez kadyrowców, wskazał że podpisał dokument o współpracy z nimi, lecz go nie posiada. Wskazał, że jego żona wyjechała wcześniej – do ..., aby jemu było łatwiej wyjechać. Opisał, że w maju 2007 r. przybył do ..., gdzie przez pół roku siedział w areszcie, a następnie pół roku na wolności, po czym pojechał do ..., skąd go wraz z żoną deportowali do Polski. Należy w tym miejscu podkreślić, że wnioskodawca zmieniał swe stwierdzenia dotyczące zatrzymań. We wniosku o nadanie statusu uchodźcy stwierdził bowiem, że za pierwszym razem trzymano go tydzień, a za drugim miesiąc, zaś w trakcie przesłuchania w dniu ... lutego 2009 r. wskazał, że za pierwszym razem 2-3 tygodnie, a za drugim tydzień. Istotne jest również to, iż wnioskodawca w kraju pochodzenia nie prowadził żadnej działalności postrzeganej przez władze jako wrogą i wymierzoną w jej interesy, nie angażował się w działania wojenne, nie pomagał bojownikom, nie stawiano mu żadnych zarzutów. Należy także zaznaczyć, iż jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji, z zeznań cudzoziemca jak i jego żony jednoznacznie wynika, że nigdy on sam nie był obiektem zainteresowania władz, nie stawiano mu żadnych zarzutów świadczących o przypisywaniu mu wrogiej działalności czy też opinii sprzecznej z interesem władz. Całokształt materiału dowodowego nie daje podstaw do twierdzenia, że wnioskodawca mógłby w sposób zasadny obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Analizując niniejszą sprawę, należy stwierdzić, iż Rada do Spraw Uchodźców w zaskarżonej decyzji prawidłowo orzekła, że nie zostało wykazane, aby w stosunku do wnioskodawcy miały miejsce prześladowania z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, aby wnioskodawca doświadczył represji ze strony władz publicznych. W związku z powyższymi ustaleniami organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę prawidłowo orzekły również o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej i o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), bowiem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wykazała, aby powrót skarżącego na terytorium kraju pochodzenia narażał go na ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonania egzekucji, tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowanie albo karania, a także zagrożenia jego życia lub zdrowia. Nie wykazano także, aby wydalenie cudzoziemca wiązało się z naruszeniem praw chronionych przez Konwencję Rzymską z 1950r. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania dowodowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż materiał dowodowy, został zebrany i rozpatrzony wnikliwie - zgodnie z art. 77 k.p.a., co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Organ zasadnie przyjął, jak tego wymaga art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż cudzoziemiec nie wykazał faktów czy okoliczności mogących uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem z przyczyn wymienionych w art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż organ dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem. Tym samym nie nastąpiło w sprawie naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, na co powołuje się strona skarżąca. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w pozostałej części należało oddalić skargę jako niezasadną. O kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art.. 250 p.p.s.a. i § 18 ust.1 pkt 1 lit. c) rozp. Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w urzędu (Dz.U. nr 163, poz.1348 ze zm. W przedmiocie wykonalności decyzji w części stwierdzającej jej nieważność Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.