V SA/Wa 1845/09

7 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany; postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. R. M. wnosząc skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] sierpnia 2009r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż w momencie otrzymania decyzji (we wniosku skarżąca posługuje się terminem skarga) organ nie pouczył jej o prawie wniesienia skargi do sądu na tę decyzję, czym naruszył art. 9 k.p.a. Wskazała, iż nieświadomie nie zapoznała się z pouczeniem zawartym w decyzji – po przejrzeniu decyzji skarżąca myślała, iż cała decyzja została sporządzona w języku polskim. Dopiero po konsultacji z prawnikiem w dniu 12 października 2009r. dowiedziała się o przysługującym jej prawie zaskarżenia decyzji. Ponadto stwierdziła, iż jej nieświadomość i bark podjęcia działań w czasie następującym po otrzymaniu decyzji Rady do Spraw Uchodźców, może wynikać z pourazowego zaburzenia stresowego. Do wniosku załączyła kserokopię zaświadczenia z [...] września 2009 r. Instytutu P. [...], w którym lekarz m.in. wskazał, iż cyt. "pacjentka wymaga leczenia [...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, aby uchybiła terminowi do złożenia skargi bez swojej winy. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 sierpnia 1998 r. sygn. akt III SA 7432/98). Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 10 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z uzasadnienia wniosku cudzoziemki, o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie wynika natomiast, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Okolicznością podaną przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu, był fakt nie uważnego zapoznania się z decyzją organu oraz niepouczenie przez organ o sposobie zaskarżenia decyzji. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż sama skarżąca przyznaje, że dopuściła się niedbalstwa. Dlatego też już ten fakt wskazuje, że przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Zarzuty dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy art. 9 k.p.a. również są niezasadne. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ odwoławczy wywiązał się z ciążącego na nim z mocy art. 9 k.p.a. obowiązku, gdyż decyzja w swojej treści zawiera pełną i jasną informację (pouczenie), co do możliwości złożenia skargi we wskazanym terminie, którą to decyzję skarżąca otrzymała w dniu 7 września 2009 r. Pouczenie to zawierało więc celowe informacje, niezbędne do ewentualnego nadania dalszego biegu sprawie, co więcej sporządzono je również w języku zrozumiałym dla skarżącej, tj. języku [...]. Na marginesie Sąd zauważa, że fakty dotyczące merytorycznej oceny decyzji, nie miały wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, gdyż okoliczności te nie stanowią jednej z przesłanek przywrócenia terminu, określonych wyczerpująco w art. 86 § 1, § 2 i art. 87 § 1 - § 4 p.p.s.a. Nadesłane przez skarżącą zaświadczenie lekarskie z [...] września 2009 r. opisuje w sposób bardzo ogólny jej stan zdrowia. W ocenie Sądu ww. zaświadczenie w żaden sposób nie wskazuje, ani nie uprawdopodabnia braku winy skarżącej w nie złożeniu skargi w terminie. Zaświadczenie te nie wskazuje, iż w okresie od doręczenia decyzji do upływu okresu, w którym należało złożyć skargę, skarżąca była chora w sposób, który całkowicie uniemożliwiał jej zapoznanie się z treścią decyzji lub chociażby wyręczenie się inną osobą (np. korzystając z pomocy domowników lub prawnika, z którego pomocy skarżąca ostatecznie skorzystała w dniu 12 października 2009r.). Przeciwnie, skarżąca zapoznała się z treścią decyzji, jednak - w ocenie Sądu – uczyniła to w sposób niedostatecznie rzetelny, noszący znamiona niedbalstwa. Wskazują na to wyjaśnienia skarżącej zawarte we wniosku o przywrócenie terminu cyt. "z nieświadomości wynika fakt nie zapoznania się z pouczeniem w decyzji – po przejrzeniu skargi (winno być decyzji) myślałam, że cała została sporządzona w języku polskim". W konkluzji stwierdzić trzeba, że przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżąca nie mogła dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez stronę skarżącą okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.