V SA/Wa 1848/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-12

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, uwzględniając sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje ZUS zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 10, 11, 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie dokonał właściwej i rzetelnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, w szczególności nie przeanalizował wszystkich aspektów sytuacji majątkowej, materialnej i zdrowotnej skarżącego, nie uzasadniając przekonująco braku podstaw do zastosowania § 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. ZUS nie wykazał własnej inicjatywy w wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących sytuacji finansowej skarżącego, a analizując jego sytuację materialną, nie uwzględnił ciężkiej sytuacji zdrowotnej.
Stan faktyczny
A. A. zwrócił się do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, uzasadniając wniosek ciężką sytuacją materialną i zdrowotną. ZUS wydał decyzje umarzające postępowanie w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych i odmówił umorzenia należności finansowanych przez płatnika za siebie oraz odsetek, uznając brak przesłanek całkowitej nieściągalności oraz uzasadnionego interesu strony. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, ZUS utrzymał swoje decyzje w mocy. A. A. zaskarżył decyzje do WSA, wskazując ponownie na swoją trudną sytuację.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje ZUS i zasądzono od ZUS na rzecz A. A. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia ... kwietnia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; 1. uchyla zaskarżone decyzje; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. na rzecz A. A. kwotę ... złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2011 r. A. A. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy , do których opłacania był zobowiązany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.. Wniosek obejmował zarówno należności w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek , należności w części finansowanej przez pracodawcę jak i należności w części finansowanej przez płatnika za siebie ( te ostatnie w łącznej kwocie ... zł ). Swój wniosek strona uzasadniała bardzo ciężką sytuacją materialną i zdrowotną. Decyzją z dnia ... kwietnia 2012 r. ZUS umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zakresie : - umorzenia zadłużenia obejmującego nieopłacone składki finansowane przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres od września 2003 r. do października 2003 r. oraz od lutego2004 r. do marca 2004 r. w kwocie ...zł, - w zakresie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca 2005 r. do maja 2005 r., lipiec 2005 r., wrzesień 2005 r. oraz od września 2008 r. do września 2009 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2005r. do maja 2005 r., od lipca 2005 r. do sierpnia 2005 r. oraz od września 2008 r. do września 2009 r., Fundusz Pracy za okres od marca 2005 r. do maja 2005 r., lipiec 2005 r., wrzesień 2005 r. oraz od września 2008 r. do września 2009 r., Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2004 r. do lutego 2010 r., - w zakresie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek finansowanych przez płatnika za ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres od września 2003 r. do października 2003 r. oraz od lutego 2004 r. do marca 2004 r. w łącznej kwocie ... zł oraz odsetki od składek finansowanych przez ubezpieczona odsetki od składek finansowanych przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r Nr 205, poz. 1585 ze zm.) do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28, który stanowi podstawę do umorzenia należności z tytułu składek. Zatem postępowanie w sprawie umorzenia ww. składek jest bezprzedmiotowe i stosownie do art. 105 § 1 kpa winno zostać umorzone. Jako bezprzedmiotowe powinno także zostać umorzone postępowanie w zakresie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca 2005 r. do maja 2005 r., lipiec 2005 r., wrzesień 2005 r. oraz od września 2008 r. do września 2009 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2005r. do maja 2005 r., od lipca 2005 r. do sierpnia 2005 r. oraz od września 2008 r. do września 2009 r., Fundusz Pracy za okres od marca 2005 r. do maja 2005 r., lipiec 2005 r., wrzesień 2005 r. oraz od września 2008 r. do września 2009 r., Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2004 r. do lutego 2010 r., gdyż na koncie wnioskodawcy nie figuruje zadłużenie za te okresy. Natomiast należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika składek za ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres od września 2003 r. do października 2003 r., od lutego 2004 r. do marca 2004 r. oraz odsetki od składek finansowanych przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne nie mogą podlegać umorzeniu zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności . Decyzją nr ... z tej samej daty Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia zadłużenia w kwocie ... zł obejmującego należności finansowane przez płatnika za siebie oraz w kwocie ... zł finansowane przez płatnika za ubezpieczonych. W ocenie organu w sprawie nie zachodzi przesłanka do umorzenia zaległości określona w art. 28 ust. 2 u.s.o.s. tj. całkowita nieściągalność . Oceniając sytuację wnioskodawcy pod kątem zaistnienia przesłanki określonej w art. 28 ust. 3a u.s.o.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) organ stwierdził, że zobowiązany nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. ZUS wskazał, że zobowiązany prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pobiera świadczenie rentowe w wys. ... zł brutto. Oprócz zadłużenia będącego przedmiotem postępowania strona posiada także zadłużenie w Urzędzie Skarbowym z tytułu podatku dochodowego w wys. ... zł oraz z tytułu VAT w wys. ... zł. Skarżący mieszka w domu położonym w P. przy ul. ... o powierzchni ... m2, usytuowanym na działce o powierzchni ... ha, której jest współwłaścicielem w ... częściach. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ma poważne problemy zdrowotne , gdyż w maju 2011 r. przebył ..., który skutkował ... i do chwili obecnej nie może funkcjonować samodzielnie. Jest całkowicie niezdolny do samodzielnej egzystencji oraz do pracy . Po ... skarżący uczęszczał rehabilitację neuropsychologiczną terapię zajęciową, rehabilitację ruchową indywidualną, które przebiegły bez powikłań, przynosząc założony, pozytywny efekt . Oceniając powyższą sytuację organ uznał, że można jedynie mówić o znaczącym utrudnieniu w zaspokojeniu potrzeb życiowych w przypadku regulowania obciążających skarżącego , a wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zobowiązań publicznoprawnych. Organ wyjaśnił, że norma zawarta w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uprawnia Zakład Ubezpieczeń Społecznych do uznaniowego wyrażenia zgody na umorzenie należności z tytułu składek. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności przy rozstrzyganiu wniosku, bowiem wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia, Zakład powinien kierować się nie tylko dbałością o ważny interes strony, ale także wziąć pod rozwagę interes finansów ubezpieczeń społecznych, co wynika wprost z art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien mieć na względzie fakt, iż umorzenie należności jest nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, wynikającej z art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dlatego też, powinien stosować ten środek wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Dodatkowo organ podkreślił, że każdy przedsiębiorca prowadząc działalność gospodarczą jest zobowiązany regulować związane z tym należności publicznoprawne, zarówno jako płatnik składek i podatków. ZUS podniósł, że skarżący osiąga stały dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego. Ponadto jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w P. przy ul. Ceramicznej 8. Z otrzymywanego przez świadczenia Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. może prowadzić skuteczną egzekucję. Wobec czego, zdaniem ZUS, umorzenie należności z tytułu składek nie byłoby uzasadnione z punktu widzenia racjonalnie działającego wierzyciela publicznoprawnego. Od powyższych decyzji A. A. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Podkreślił w nim swoją ciężką sytuację zdrowotną. Wyjaśnił, że uzyskiwany dochód nie wystarcza na pokrycie wszystkich potrzeb życiowych , zwiększonych z uwagi na stan zdrowia. Musi korzystać z pomocy innych. Wyjaśnił także, że powierzchnia użytkowa domu, którego jest współwłaścicielem to ... m2, a on w tym domu zajmuje zaadaptowany strych. Poinformował także, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył zaległości z tytułu podatków. Decyzjami z dnia ... czerwca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżone decyzje w mocy. Co do decyzji nr ... ZUS podtrzymał stanowisko, że postępowanie jest bezprzedmiotowe z przyczyn wskazanych w decyzji I instancji. Co do decyzji odmawiającej umorzenia należności ZUS nie zgodził się z argumentami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazano, że w przypadku jednoosobowego gospodarstwa wnioskodawcy , nie istnieje trwałe zagrożenie dalszej egzystencji poprzez niezapewnienie minimum socjalnego, gdyż kwota minimum socjalnego dla jednoosobowego gospodarstwa domowego to ... zł. Ponadto, nie występuje przesłanka interesu publicznego, ponieważ skarżący pobiera rentę w kwocie ... zł netto, co nie upoważnia do korzystania z pomocy społecznej. Kryterium dochodowe uprawniające do pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynosi ... zł. Dodatkowo wskazano, że w listopadzie 2012 r. skarżący osiągnie wiek emerytalny uprawniający do otrzymania stałego świadczenia emerytalnego. Zdaniem organu odwoławczego budzi wątpliwość rzetelność przedstawionej przez stronę sytuacji finansowej. Po pierwsze wydatki gospodarstwa domowego przewyższają uzyskiwany dochód, a strona nie wskazuje pomocy osób trzecich w finansowaniu takich wydatków jak np. jedzenie, środki higieny, ubrania itp. Ponadto w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej A.A. informuje że wydatki związane z utrzymaniem domu, którego jest współwłaścicielem, wynoszą od .... zł do ... zł - w zależności od ilości zużytego gazu. Jednak organ zwrócił uwagę na fakt, iż skarżący nie wyjaśnił kwestii ponoszenia opłat eksploatacyjnych przez pozostałych współwłaścicieli, zwłaszcza że podaje, że zajmuje tylko zaadaptowany na cele mieszkalne strych. Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości określone w art. 28 ust. 2 i 3 usus ( zaległość może być egzekwowana zarówno z udziału we współwłasności nieruchomości jak i świadczenia rentowego ), a ponadto brak jest przesłanek określonych w ust. 3a do umorzenia należności z uwagi na sytuację życiową zobowiązanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. A. wniósł o uchylenie obu decyzji utrzymujących w mocy decyzje nr .. . Ponownie wskazał na swoją sytuację materialną i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r.,Nr 98,poz.1071). Kontrolując zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... kwietnia 2012r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż obie decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem obarczone są wadą skutkującą ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. 1. Zgodnie z art. 30 u.s.o.s. do należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami nie stosuje się art. 28 i 29 . W przypadku tych składek w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku w tym zakresie. Skoro nie można rozpoznać wniosku o umorzenie należności, to organ zobligowany jest do umorzenia postępowania w tym zakresie. W tym więc zakresie decyzja nr ... z ... kwietnia 2012 r. jest prawidłowa. Jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że niedopuszczalność umorzenia dotyczy jedynie składek, gdyż pojęcie składka nie można być jednak utożsamiane z pojęciem należności z tytułu składek. To drugie pojęcie ma strukturę wieloczłonową i obejmuje, oprócz samych składek, pozostałe elementy należności z tytułu składek od zatrudnionego pracownika, w tym również same odsetki od składek. Dlatego też decyzja umarzająca postępowanie powinna obejmować wyłącznie zaległości z tytułu składek, a należne odsetki powinny być przedmiotem merytorycznego rozpoznania. Oczywiście prawidłowe jest także umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości w części wniosku o umorzenie, co do której organ stwierdził, że wnioskowana do umorzenia zaległość nie istnieje. 2 Jak wynika zaś z art. 28 ust. 2. u.s.u.s należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Stosownie do art. 28 ust. 3 u. s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednakże w myśl art. 28 ust. 3a u. s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u. s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Postępowanie wyjaśniające w celu dokonania ustaleń istotnych z punktu widzenia przesłanek wskazanych w powołanych wyżej przepisach winno być przeprowadzone przez organ administracyjny zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, która wymaga, by organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Organ administracji, jako gospodarz postępowania administracyjnego, określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy. Właściwa ocena występowania bądź braku przesłanek skutkujących umorzeniem należności w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych, co wynika z art. 77 § 1 kpa. Dokonane ustalenia istotnych okoliczności sprawy i ich ocena z punktu widzenia przesłanek umorzenia należności winny przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa). Należy również podkreślić, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek posiada wprawdzie charakter uznaniowy, co jednak nie przekreśla zasady, że uznanie jest ograniczone dyrektywami ustawowymi, nakazującymi organom rozważenie każdej sprawy z punktu widzenia występowania bądź braku w konkretnym przypadku względów gospodarczych lub społecznych, które uzasadniałyby umorzenie zaległości składkowych lub odsetek. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie czyni zadość wskazanym wyżej wymogom. Zakład stwierdził, że w przypadku skarżącego nie zachodzi żaden z przypadków całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. , gdyż ma on świadczenie rentowe oraz majątek w postaci udziału we współwłasności nieruchomości. Zakład uznał również, że wobec A.a A.a nie mają zastosowania przesłanki umorzenia należności wskazane w art. 28 ust 3 a u.s.u.s. Zakład zakwestionował także rzetelność przedstawionych przez stronę danych dotyczących ponoszonych wydatków i otrzymywanych dochodów, wskazując, że wskazywane wydatki są wyższe niż dochody, a skarżący nie podaje, że korzysta z pomocy innych osób. ZUS kwestionuje też wysokość ponoszonych wydatków na utrzymanie domu, podnosząc przy tym że skarżący nie wyjaśnił dlaczego na nieruchomość nie łożą pozostali współwłaściciele. Jednak Zakład nie wykazał żadnej własnej inicjatywy w zakresie wyjaśnienia swoich wątpliwości. Stwierdzenie, że przesłanki wskazane w art. 28 ust 3 a u.s.u.s. nie zachodzą w danym przypadku, winno być, poprzedzone, jak wskazano wyżej, dokonaniem szczegółowych ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji osobistej i materialnej osoby zobowiązanej, na podstawie których dokonuje się oceny, czy w istocie sytuacja materialna i życiowa pozwala i w jakim zakresie na zapłatę należności. Analiza uzasadnień zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że w zakresie wynikającym z brzmienia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz przepisów rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, organ nie dokonał właściwej i rzetelnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W szczególności, organ nie przeanalizował wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej, materialnej i zdrowotnej skarżącego, jak również nie uzasadnił w sposób przekonywujący swojego stanowiska, co do braku podstaw do zastosowania § 3 pkt 1 wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Przede wszystkim, Zakład dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącego nie uwzględnił jego ciężkiej sytuacji zdrowotnej, porównując jego dochody i potrzeby do dochodów i potrzeb osoby zdrowej ( w zakresie minimum socjalnego ), a przecież skarżący nie może funkcjonować samodzielnie i wymaga intensywnych zabiegów rehabilitacyjnych. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że ewentualne znaczenie wskazanych wyżej okoliczności, w szczególności dla oceny słusznego interesu strony, o którym mowa w art. 7 k.p.a., było kwestią, która wymagała szczególnie wnikliwej i rzetelnej analizy organu orzekającego. Zatem, rozpoznając ponownie sprawę organ orzekający winien uwzględnić poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazania do dalszego postępowania. W szczególności, przy ocenie stanu zdrowotnego i majątkowego skarżącego organ uwzględni wszystkie okoliczności faktyczne istniejące w dacie podejmowania decyzji, pamiętając także o tym, że to na nim spoczywa obowiązek działania z urzędu w każdym przypadku, gdy uzna, że nie ma pełnego obrazu sytuacji życiowej i zdrowotnej strony. W uzasadnieniu nie może powoływać się na brak wiedzy na temat sytuacji strony, jeśli nie podjął żadnych czynności aby swoje wątpliwości wyjaśnić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło