V SA/Wa 1849/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Anna Falkiewicz – Kluj (spr.), , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "L." C.T., E. P. Sp. J. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej; oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2014 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. którą odmówiono uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. z uwagi na brak istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz 749), dalej zwanej O.p. Powyższe było wynikiem następujących ustaleń i rozważań organu. L. Spółka jawna z siedzibą w W., dalej zwaną skarżącą, pismem z [...].12. 2013 r. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w której orzeczono o retrospektywnym zaksięgowaniu należności celnych w kwocie 159 zł dla towarów objętych w SAD OGL nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Jako podstawę prawną żądania powołano art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak wynikało z treści wniosku powodem żądania wznowienia postępowania było pojawienie się nowego dowodu w postaci tłumaczenia dokumentów celnych – faktur zakupu liczników jednofazowych jednotaryfowych z języka [...] na język polski. Skarżąca wywodziła, że postępowanie zakończony wydaniem decyzji z [...] czerwca 2013 r. przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. dotyczyło wymiaru należności celnych a wobec nie posiadania przez Spółkę dostatecznych środków finansowych (po wezwaniu organu do przestawienia tłumaczeń) skarżąca ich nie dokonała w tamtym postępowaniu i wycofała odwołanie. W związku z tym Dyrektor Izby Celnej w W. umorzył postępowanie odwoławcze. W ocenie wnioskującej spółki dokument w postaci tłumaczenia faktury został złożony przy odwołaniu i w związku z tym nie był znany organowi rozpoznającemu merytorycznie sprawę. Zachodzą zatem przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Ponieważ organem, który wydał w sprawie decyzję ostateczną w ostatniej instancji był Dyrektor Izby Celnej w W., postanowieniem z [...] lutego 2014 r. organ ten wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] września 2013 r., dalej zwanej decyzją ostateczną, a następnie decyzją nr [...] z [...] marca 2014 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Rozpoznając po raz drugi sprawę Dyrektor Izby Celnej w W. nie znalazł podstaw do zmiany swego wcześniejszego stanowiska. Wskazał na następujące fakty i oceny. 1. W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 128 O.p.). Uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ordynacji podatkowej i ustawach podatkowych. 2. Celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowna merytoryczna ocena instancyjna czy jego kontynuacja, wznowienie postępowania nie daje podstaw do merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej. Organ może odnieść się merytorycznie do zakończonej sprawy pod warunkiem, że uprzednio stwierdzi, że postępowanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji obarczone było wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wymienioną w przepisach prawa procesowego – w tym wypadku art. 240 § 1 O.p. 3. Skarżąca twierdziła, że nowym dowodem w sprawie a nie znanym organowi wydającemu wcześniej decyzję były tłumaczenia faktur z języka [...] na język polski. Organ wskazał, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.) należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte jak również po raz 1 zgłoszone przez stronę. Nowe dowody to takie, które wprawdzie istniały w dacie orzekania jednakże organ nimi nie dysponował. Istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności czyli udostępnienie ich organowi. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumie się tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania przez organ ale i takie które z badanego materiału nie wynikały. Dowody muszą być dla sprawy istotne a więc dotyczyć przedmiotu sprawy i mieć znaczenie prawne a w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji. 4. Tłumaczenie faktury w języku [...], która to faktura (bez tłumaczenia) została dołączona do odwołania skarżącej z dnia [...] grudnia 2013r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. określającej kwotę podatku od towarów i usług należną z tytułu importu towarów – liczników statycznych energii elektrycznej prądu sprowadzanych z C., nie stanowi nowego, istotnego dowodu w sprawie, nieznanego organowi merytorycznemu. Zestawienie daty przesłania dokumentu do organu podatkowego pierwszej instancji tj. [...].12.2013 r. z datą wydania decyzji ostatecznej, [...].09.2013r. prowadzi do wniosku, że dokument ten został sporządzony i przesłany już po wydaniu decyzji ostatecznej. Dokument ten nie stanowi dowodu mogącego mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy skoro Dyrektor Izb Celnej w W. umorzył postępowanie odwoławcze, uwzględniając wniosek strony, która cofnęła odwołanie. W takiej sytuacji dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe i z tych powodów zostało umorzone. Decyzja ta miała charakter formalny a nie merytoryczny co ma znaczenie dla oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu od ww decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. Strona wycofując odwołanie utraciła możliwość kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji. Postępowanie wznowieniowe nie może natomiast prowadzić do podjęcia czynności postępowania odwoławczego. Tymczasem strona, wnioskiem o wznowienie, próbuje doprowadzić do merytorycznego badania treści decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2013 r. w sytuacji w której sama pozbawiła się tej możliwości skutecznie cofając odwołanie. 5. Faktury, których tłumaczenie zostało obecnie złożone, były w aktach sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Nie można zatem uznać, że nastąpiło ujawnienie nowych dowodów. Utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, pogląd że dowodem w postępowaniu przed organami administracji, w rozumieniu art. 180 § 1 O.p. jest dokument sporządzony w języku obcym a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie służy jedynie ustaleniu jaka jest treść dokumentu. Obowiązek dokonania tłumaczenia spoczywa na stronie – co wynika z art. 86 ust. 2 pkt 1 Prawa celnego. Organ nakładając na stronę obowiązek tłumaczenia obcojęzycznych dokumentów działa na podstawie przepisów prawa. Ocena dokumentów zgromadzonych w sprawie znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. Dyrektor Izby Celnej w W. oceniał jedynie wniosek strony o cofnięciu odwołania w uwzględnieniu kryteriów określonych w art. 232 § 2 O.p., w tym czy cofnięcie nie spowoduje pozostawienia w obrocie prawa decyzji wydanej z naruszeniem prawa. Organ spełnienia tej przesłanki nie stwierdził i dlatego umorzył postępowanie odwoławcze. 6. Nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania okoliczność ponoszenia kosztów transportu przedmiotowego towaru przez dostawcę [...]. W żadnym z przepisów dotyczących kosztów transportu (art. 32 ust. 1 lit. e Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 33 lit a WTC i 164-166 R WKC) nie ma podstawy do nieuwzględnienia w wartości celnej kosztów transportu poniesionych przez sprzedającego. Z art. 164 lit c RWKC wynika, że koszt transportu towaru powinien być wliczony do wartości celnej towaru niezależnie od tego, przez kogo został poniesiony. Skargę na powyższą decyzją wywiodła skarżąca spółka zarzucając jej: -naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma podstaw do wznowienia postępowania; -naruszenie art. 128 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wznowienie postępowania naruszyłoby zasadę trwałości decyzji, z pominięciem faktu, że decyzje winny być wydawane w sposób odpowiadający prawu i faktom stanowiącym podstawę ich wydania. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumenty wniosku o ujawnieniu nowego dowodu w postaci tłumaczenia faktur. Zdaniem Skarżącej skoro dokumenty te nie były sporządzone w języku polskim to organ nie miał możliwości się z nimi zapoznać a więc nie brał ich pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego. Gdyby znał ich treść mogłoby to mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Za chybiony uważa skarżący zarzut organu, że wcześniej strona nie dokonała tłumaczeń dokumentu ponieważ to organ ma obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli strona nie miała środków na dokonanie tłumaczenia, co miało miejsce w przypadku spółki, to czynności te powinny być zlecone przez organ. Skoro tego nie uczynił to naruszył przepisy ordynacji podatkowej. Poza tym skarżąca podniosła, że nie jest prawdą, iż organ znał treść tych faktur ponieważ nie były one przetłumaczone a gdyby tak było to musiałby uznać, że koszty transportu ponosi dostawca [...]. Co innego natomiast wynika z ustalonego przez organ stanu faktycznego. Skarżąca nie zgadza się także z twierdzeniem, iż na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 Prawa celnego organ zwolniony jest od obowiązku zbadania treści dokumentu, gdy nie przedłożone jego tłumaczenia. Brak takiej sankcji w normie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Właśnie z tego powodu przesłanki do wznowienia są enumeratywne i to zarówno w świetle art. 145-145b K.p.a. jak i w świetle, mającej zastosowanie w niniejszej sprawie, ordynacji podatkowej. Organ oceniając, czy zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania ma obowiązek zbadania czy rzeczywiście, w świetle twierdzeń strony, pojawiły się podstawy o jakich mowa w art. 240 § 1 O.p. uzasadniające wznowienie postępowania. W przedmiotowej sprawie strona, składając wniosek o wznowienie postępowania, powołała się na przepis art. 240 § 1 pkt 5 O.p. tj. nowy dowód w postaci tłumaczenia faktury transportowej zlecone przez C.T., które stanowiło załącznik do odwołania z dnia [...] grudnia 2013r. Oceniając żądanie wznowienie w świetle art. 240 § 1 pkt 5 O.p. organ doszedł do prawidłowego wniosku, że złożenie do odwołania tłumaczenia dokumentu pozostającego w gestii tego organu, choć w języku obcym, nie wypełnia dyspozycji art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przepis ten daje podstawę do wznowienia postępowania gdy "wyjdą na jak istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję". Po pierwsze zatem nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne muszą być ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, po drugie muszą istnieć wcześniej. Rozumowanie jest tego rodzaju, że gdyby organ o nich wiedział prawdopodobnie wydałby decyzję innej treści (dowody istotne dla sprawy). Kluczowym jest więc ustalenie czy tłumaczenie dokumentu obcego jest tym nowym dowodem o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Na tak postawione pytanie odpowiedź jest negatywna. Niespornym jest, że faktury zostały złożone w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej bez tłumaczenia, ponieważ na wezwanie organ do przedłożenia tłumaczenia skarżący uznał te czynności za zbyt kosztowne w stosunku do wartości przedmiotu sprawy i w efekcie cofnął odwołanie. Ta decyzja strony spowodowała umorzenie postępowania odwoławczego. Cofając odwołanie skarżąca godziła się na to, że organ będzie brał pod uwagę dokumenty znajdujące się w aktach. W tym wypadku faktury nieprzetłumaczone. Sąd w pełni podziela wywody organu co do tego, iż dowodem nie jest tłumaczenie dokumenty ale ten dokument. Tłumaczenie nie zastępuje tego dokumentu ale służy ustaleniu jego treści (wyrok NSA z 15.05.2012 r., sygn. akt I GSK 341/11). Tym samym organ prawidłowo uznał, że tłumaczenie nie jest nowym dowodem, ponieważ dowodem były faktury a te znajdowały się w dokumentach podlegających ocenie organu. Lektura decyzji organu I instancji w kwestionowanym postępowaniu jasno wskazuje na to, że organ miał do czynienia z tymi fakturami, zapoznał się z nimi i je ocenił mimo, że były one sporządzone w języku [...](str. 3 decyzji). Świaczy to o tym, że organ dokumenty te znał. Sąd nie podziela wywodów organu o możliwości zastosowania art. 86 ust. 2 pkt 1 prawa celnego i wywodzenia na tej podstawie, że organ nie ma obowiązku tłumaczenia dokumentów sporządzonych w języku obcym a obowiązek ten spoczywa na stronie. Tak jest o ile mamy do czynienia z dokumentami urzędowymi sporządzonymi w języku obcym. Wynika to wprost z art. 86 ust. 1 Prawa celnego, w którym jest mowa o dokumentach sporządzonych przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Pkt 2 tego artykułu należy czytać łącznie z pkt 1 a więc możliwość domagania się przez organ przedstawienia tłumaczenia odnosi się tylko do dokumentów urzędowych bo takimi są dokumenty sporządzane przez organy celne państwa obcego czy inne organy państwa. Jak się wydaje dokumenty których tłumaczenia domagał się organ nie były dokumentami o jakich mowa w art. 86 pkt 1 prawa celnego a więc wydanymi przez organy państwa obcego. Były to skany faktur sprzedaży liczników z adnotacją o opłaceniu frachtu przez H. W świetle prawidłowo przedstwionego przez organ znaczenia pojęcia "nowego dowodu" błędna wykładnia przepisu art. 86 ust. 1 ustawy kodeks celny pozostaje bez istotnego znaczenia, ponieważ dowodem były faktury a nie ich tłumaczenie. Faktury były znane organowi jako dowód przed wydaniem decyzji ostatecznej. Na marginesie tych rozważań i w świetle twierdzeń strony co do braku środków na tłumaczenie dokumentów sporządzonych w języku obcym wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że po wezwaniu skarżącego przez organ do dokonania tłumaczeń, co miało miejsce dopiero po wniesieniu odwołania, skarżąca spółka w piśmie z [...] września 2013 r. potwierdziła, że faktury te były złożone w toku postępowania celnego, że nie ma ich tłumaczenia i w związku z dużymi kosztami związanymi z koniecznością tłumaczenia "odstępuje od enumeratywnie wymienionych odwołań". Tym samym godziła się na to, że organ II instancji nie będzie merytorycznie oceniał zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Cofając odwołanie, organ II instancji mógł się więc odnieść do skutezności złożonego przez stronę oświadczenia o cofnięciu odwołania. Treść uzasadnienia decyzji z [...] września 2013 r. jest w tym względzie jasna i wynika z niej, że organ nie dopatrzył się przesłanek z art. 232 § 1 i 2 O.p. uzasadniających nie uwzględnienie odwołania. Cofając odwołanie i pozbawiając się samemu możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji, strona nie może następnie domagać się aby organ, w ramach wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, przy braku spełnienia przesłanek ustawowych do jego wznowienia, de facto przeprowadził postępowanie takie jak organ odwoławczy. Inne są bowiem uprawnienia organu odwoławczego w postępowaniu zwyczajnym a inne organu właściwego do wznowienia postępowania. Ten pierwszy ma obowiązek ponownej oceny zebranych w sprawie dowodów a ten drugi tylko o tyle o ile stwierdzi, że postępowanie dowodowe zakończone wydaniem decyzji ostatecznej było wadliwe w świetle przesłanek o jakich mowa w art. 240 § 1 O.p. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 128 O.p. stwierdzić tylko można, że skarżący nie zrozumiał wywodów organu na ten temat. Wynika z nich tylko, wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach przewidzianych przepisami prawa a wznowienie postępowania jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.