V SA/Wa 1854/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania doraźnej pomocy pieniężnej; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. M. F., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Przedmiotem skargi z 26 stycznia 2009 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez skarżącą H. C. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] uchylająca decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] i przyznająca H. C. doraźną pomoc pieniężną w wysokości [...] zł. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia [...] października 2008r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie pomocy pieniężnej ze środków budżetowych znajdujących się w dyspozycji Kierownika Urzędu, w związku z wysokimi kosztami leczenia i koniecznością zakupu leków. Pismem z dnia [...] października 2008 roku znak [...] Urząd zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o przesłanie stanowiska kierownika ośrodka pomocy społecznej wymaganego na podstawie art. 19 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm. dalej – “ustawa o kombatantach"). Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. po rozpoznaniu sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej H. C., wydał pozytywną opinię, uznając jednocześnie za zasadne udzielenie pomocy pieniężnej przez Kierownika Urzędu. Do akt sprawy załączono faktury VAT z dwóch miesięcy (wrzesień i październik 2008 rok) za zakupione leki, parafarmaceutyki i suplementy diety na łączną kwotę [...] zł, oraz zlecenia lekarskie ( z 27 i 29 października 2008r.) na zaopatrzenie w sprzęt pomocniczy ([...]) i obuwie ortopedyczne. Zgodnie z informacją MOPS H. C. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Opinia MOPS potwierdziła niepełnosprawność skarżącej oraz jej trudną sytuację materialną spowodowaną znacznymi wydatkami na leczenie oraz opłaty związane z eksploatacją mieszkania, których łączny koszt kształtuje się na poziomie [...] zł miesięcznie. Po przeanalizowaniu akt sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] listopada 2008 r nr [...] przyznał wnioskodawczyni doraźną pomoc pieniężną w wysokości [...] zł. H. C., w związku z niezadowalającą ją decyzją, pismem z dnia [...] grudnia 2008 roku wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przyznanie wyższej pomocy pieniężnej. Wskazała na potrzebę zakupu [...], którego koszt - według ustnego oświadczenia wnioskodawczyni - wynosi [...] zł. Jednocześnie oświadczyła, iż przyznana kwota pomocy nie wystarczy na pokrycie kosztów zakupu leków i obuwia ortopedycznego. Z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego koszt planowanego zakupu sprzętu pomocniczego, organ zwrócił się do skarżącej o nadesłanie faktury VAT lub Pro Forma wyceniającej koszt aparatu słuchowego. W odpowiedzi skarżąca przekazała fakturę Pro Forma wyceniającą koszt w/w sprzętu na kwotę [...] zł, niezawierającą informacji o przysługującym dofinansowaniu z NFZ. W wyniku ponownej analizy załączonej dokumentacji, w tym dokumentacji lekarskiej, uwzględniając sytuację materialną wnioskodawczyni oraz plany zakupu aparatu słuchowego (potwierdzenie załączoną fakturą Pro Forma), zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2008 roku i przyznał H.C. doraźną pomoc pienieżną w wysokości [...] zł, zaliczając na poczet przyznanej pomocy kwotę [...] zł wypłaconą na podstawie uchylonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wskazała, iż kwota, którą otrzymała od Urzędu jest niewystarczająca na pokrycie kosztów zakupu [...]. Oświadczyła, iż zaskarżona decyzja nie spełnia jej oczekiwań. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż sytuacja zdrowotna i materialna skarżącej nie uzasadnia odstąpienia od przyjętych, mających zagwarantować sprawiedliwy rozdział środków znajdujących się w dyspozycji Kierownika Urzędu pomiędzy potrzebujących wnioskodawców, stawek, na podstawie których proponowana jest pomoc pieniężna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do przyznania doraźnej pomocy pieniężnej. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny przyznając określone uprawnienia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 19 ust.6 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na wniosek kombatanta, innej osoby uprawnionej lub osoby, o której mowa w ust. 2a cyt. ustawy, może przyznać pomoc pieniężną na innych warunkach niż określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 kwietnia 1998r. w sprawie kryteriów, form i trybu przyznawania i udzielania pomocy pieniężnej z Państwowego Funduszu Kombatantów (Dz.U. Nr 53 poz.334). Ustawodawca używając zwrotu "może przyznać pomoc doraźną" przesądził, że decyzja Kierownika Urzędu w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy przyznać pomoc i w jakiej wysokości rozstrzyga Kierownik Urzędu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że ustalenia organu są prawidłowe, a wnioski wyprowadzone z zebranego materiału dowodowego są spójne i zgodne z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Sąd stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. Jak już powyżej wskazano, uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Dlatego też w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji [pic]uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny. W tym miejscu zaznaczyć również należy, iż uznaniowość decyzji musi każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie z powyższych obowiązków organ wywiązał się w sposób należyty. Organ jasno wskazał konkretne okoliczności faktyczne, jakie złożyły się na podjęcie rozstrzygnięcia. Dokonał analizy materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności wskazał, iż H. C. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Jest osobą niepełnosprawną. Łączny koszt wydatków na leczenie oraz opłaty związane z eksploatacją mieszkania kształtuje się na poziomie [...] zł miesięcznie. Powyższe świadczy o trudnej sytuacji skarżącej, tym niemniej, jak słusznie organ podkreślił, Kierownik Urzędu dysponuje organiczonym budżetem przeznaczonym na pomoc socjalną i musi brać pod uwagę potrzeby innych wnioskodawców. Budżet na rok 2008r. wynosił 11 000 000 zł. Do dnia 31 grudnia 2008r. wydano 26 095 decyzji dotyczących pomocy pieniężnej, wyczerpując w całości kwotę przeznaczoną na tę formę pomocy, co oznacza, że w przeliczeniu na jedną decyzję Kierownik Urzędu dysponował statystycznie kwotą c.422zł. Organ wyjaśnił, iż w roku 2009r. wysokość środków jest analogiczna do ubiegłorocznych. A zatem pozytywne rozpatrzenie wszystkich wniosków i udzielenie pomocy zgodnie z oczekiwaniami obiektywnie nie jest możliwe. Należy zwrócić uwagę, iż pomoc pieniężna przyznawana na podstawie art.19 ust.6 ustawy o kombatantach jest dodatkowa w stosunku do otrzymywanych przez kombatantów i wdowy po nich świadczeń i stanowi formę doraźnego wsparcia finansowego dla kombatantów i innych osób uprawnionych znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.