V SA/Wa 1855/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odpis postanowienia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługującym od niego środku zaskarżenia, terminie i sposobie jego wniesienia został doręczony skarżącemu 23 stycznia 2008 (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 63). Pismem nadanym w dniu 30 stycznia 2008 r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)– wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. W pierwszej kolejności, odnosząc się do tej części wniosku, która dotyczy zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, iż jest on w tym zakresie bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Podniesienia wymaga, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych – tak jak w sprawie niniejszej – są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżący nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto również analiza podanych przez skarżącego okoliczności w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżący wraz z małżonką posiadają stałe źródło dochodów w wysokości [...] zł brutto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej co stanowi negatywną przesłankę udzielenia prawa pomocy. Ponadto jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF skarżący posiada również nieruchomość. W tym miejscu podnieść należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Natomiast treść oświadczenia zainteresowanego obrazującego osiągane dochody ([...] zł miesięcznie) oraz wysokość miesięcznych wydatków, niezbędnych dla utrzymania uniemożliwia uwzględnienie wniosku skarżącego. Szczególnie w kontekście, iż skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, iż wnioskodawca winien zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania sadowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc się do pozostałych argumentów zawartych we wniosku, a dotyczących m.in. regularnego uiszczania aktualnych składek wobec ZUS stwierdzić należy, iż nie mają one wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. Okoliczność regularnego uiszczania zobowiązań wobec ZUS nie ma bowiem znaczenia przy wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.