V SA/Wa 1859/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-20
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną rodziny skarżącej?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącą od połowy wpisu sądowego od skargi, ponieważ jej dochody i wydatki, pomimo prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z rodziną, nie uzasadniały całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie, całkowite obciążenie kosztami mogłoby spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca N. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji o wydaleniu z terytorium RP. Wskazała na nielegalny pobyt, utrzymywanie się z prac dorywczych, posiadanie rodziny (mąż, troje dzieci) oraz brak majątku. Przedstawiła dochody swoje i męża oraz miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania, żywność i ubezpieczenie. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając również wnioski o prawo pomocy złożone przez członków rodziny skarżącej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... sierpnia 2009 r. Nr ... w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi N. D. złożyła w dniu ... grudnia 2009 r. - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż przebywa w Polsce nielegalnie, utrzymuje się z prac dorywczych, w Polsce przebywa również jej rodzina – mąż i troje dzieci. Nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jej dochody wynoszą brutto ...zł, męża – ... zł, koszt utrzymania mieszkania wynosi ... zł.
W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżąca wskazała, iż pracuje na bazarach ... . Zarobki jej kształtują się w wysokości od ... zł w zależności od miesiąca. Mąż zarabia około ... zł, dzieci pomagają jej w pracy. Wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wynoszą około ... zł (opłaty za gaz, prąd, mieszkanie), żywność około ... zł, ubezpieczenie zdrowotne ... zł (na 6 miesięcy). Ponadto skarżąca wskazała, iż nie posiada rachunku bankowego, a mieszkanie zajmuje na podstawie pisma Urzędu Miasta P. . Obecnie koszt użytkowania to ... zł. Ponadto skarżąca przedłożyła m.in. rachunki za prąd, kopie ksiązki opłat, pismo o likwidacji rachunku bankowego oraz niekorzystaniu z pomocy ośrodka pomocy społecznej.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać z uwzględnieniem faktu, iż każdy z członków pięcioosobowej rodziny skarżącej złożył w tutejszym Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz mając na uwadze sytuację materialną całej rodziny, która zamieszkuje razem i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Analiza wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych oświadczeń złożonych w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 1858/09 (dot. ...), V SA/Wa 1859/09 (dot. ...), V SA/Wa 1860/09 (dot. ...), V SA/Wa 1861/09 (dot. ...), V SA/Wa 1862/09 (dot. ...) prowadzi do wniosku, iż łączne miesięczne dochody rodziny z pracy na bazarze wynoszą około... zł (rodzice po ...zł, każde z dzieci – ...zł). Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu (pow. ... m²) w P. na podstawie pisma Urzędu Miasta w P. oraz Protokołu czasowego zajęcia lokalu płacąc z tego tytułu czynsz w wysokości ... zł. Ponadto do opłat związanych z utrzymaniem mieszkania zaliczyła opłaty za prąd (około ... zł miesięcznie) oraz gaz (3 butle miesięcznie – ...zł). Wydatki na żywność określono w wysokości ... zł miesięcznie. Rodzina ponosi również wydatki na opłacenie kompleksowego ubezpieczenia ... – składka półroczna za ostatnią polisę za okres od 5.01.2010 do 30.06.2010 wyniosła ... zł (miesięcznie.... zł). Ponadto z zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, iż ... nie korzysta z pomocy społecznej – rodzina nie figuruje w ewidencji świadczeniobiorców Ośrodka w P.. G. G. uczy się w Wyższej Szkole ... i ponosi z tego tytułu wydatki w wysokości ... zł za semestr tj. 4 raty po ... zł (v. informator o opłatach znajdujący się na stronie internetowej A.), co w przeliczeniu na 12 miesięcy w roku daje miesięczną opłatę w wysokości ... zł. A. G. za naukę płaci zgodnie z oświadczeniem ...zł.
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i zostaje przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Omawiany przepis wprowadza alternatywne formy, w jakich prawo pomocy w części może być wnioskującej przyznane, zaś jej wybór pozostawia uznaniu Sądu, który dokonuje analizy sytuacji majątkowej strony. Istotnym jest jednak to, iż rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskującego udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie.
Koszty sądowe obciążające wnioskodawcę w niniejszej sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu od skargi – określonego w § 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – w wysokości 300 zł. W Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie znajdują się dodatkowo, co wskazano już wyżej, cztery sprawy ze skarg małżonka skarżącej oraz jej dzieci, w których wpis sądowy wynosi również 300 zł. Tak więc w sumie skarżąca i jej rodzina byliby zobowiązani uiścić wpisy sądowe w łącznej wysokości 1500 zł.
Podsumowując treść złożonych przez skarżącą i jej rodzinę oświadczeń wskazać należy, iż miesięczne dochody rodziny z handlu na bazarze wynoszą netto ... zł, wydatki zaś związane z zaspokajaniem jej podstawowych potrzeb życiowych wynoszą około ... zł (... zł- mieszkanie, prąd, gaz; ...zł - żywność, ...zł –ubezpieczenie). Do ww. wydatków doliczyć należy również opłaty za kształcenie dwójki dzieci w wysokości ...zł.
Mając powyższe na uwadze nie można było uznać, iż skarżąca i członkowie jej rodziny należą do osób o ograniczonych środkach do życia, dla których poniesienie kosztów sądowych w postaci połowy wpisu od skargi tj. 150 zł (we wszystkich sprawach 750 zł ) spowodowałoby uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło